In Nederland lopen er mensen rond met een 'slavennaam'. Dit is een achternaam die is enkele generaties geleden is bedacht door een slavenhouder voor zijn toenmalige slaaf. Dankzij een nieuwe wet mogen de afstammelingen hun achternaam kosteloos, zonder bewijs of psychologische toets laten wijzigen bij de gemeente. Op deze manier kunnen zij definitief komaf maken met het slavenverleden van hun familie.

Er is lof, maar ook de nodige kritiek op deze nieuwe wet. Zo wordt er gevreesd dat criminelen misbruik zullen maken van de wet, om identiteitsfraude te plegen. Met een nieuwe achternaam zijn ze namelijk moeilijker te traceren voor instanties, en kunnen ze dus minder snel worden gepakt. Bovendien wordt de regeling pas over drie jaar geëvalueerd. Critici willen daarom dat er aanscherpende voorwaarden komen voordat je je achternaam kunt wijzigen, en een snellere evaluatie.

Ook PVV-leider Geert Wilders toont zich zeer kritisch. "Dit lijkt me bijzonder onhandig. Stel dat je een crimineel of een gevluchte terrorist bent, en je kunt zonder bewijs je achternaam veranderen, dan kun je verdwijnen voor de opsporingsdiensten. Het lijkt mij dat hier onvoldoende over is nagedacht", vertelt hij bij WNL Vandaag. Het bevordert de criminaliteit en helpt de boeven van Nederland. Dat moeten we niet hebben."

Lhbti-wetsvoorstellen geschrapt
Precies dezelfde vrees voor identiteitsfraude speelt ook bij de progressieve lhbti-wetgeving. Een voorbeeld hiervan is de transgenderwet, die momenteel in verschillende Europese landen op de onderhandelingstafel ligt. Met dit nieuwe wetsvoorstel zullen jongeren al vanaf zestien jaar en zonder tussenkomst van een dokter of psycholoog wettelijk hun geslacht kunnen veranderen. Er hoeft geen medische diagnose meer aan te pas komen, aangezien de zogeheten 'zelfidentificatie' doorslaggevend zal zijn.

Naast lof is er ook de nodige kritiek op de wet. Zo vreest het Duitse ministerie van Binnenlandse Zaken dat criminelen de wet zullen misbruiken om hun straf te ontlopen. Daarom is de transgenderwet bij onze Oosterburen al van de tafel geveegd. Hetzelfde geldt voor Groot-Brittannië. In Nederland is er voorlopig nog geen besluit genomen over de transgenderwet.

Een ander voorbeeld is het voorstel om het geslacht te schrappen uit het burgerregister. Volgens sommige lhbti-activisten is namelijk inmiddels niet meer nodig. Ook stond het opgenomen in het regeerakkoord van kabinet-Rutte III (2017-2021). Maar in januari kondigde DUO aan hiermee niet akkoord te gaan. DUO vreesde namelijk dat er anders 'grote risico's op fouten kunnen in het identificatieproces' van personen. Persoonsverwisselingen en dubbele registraties konden dan makkelijker voorkomen, aldus DUO.

Vanaf volgend jaar mag je - zonder bewijs - je achternaam veranderen als die afstamt van een tot slaaf gemaakte. @geertwilderspvv zegt dat criminelen of terroristen daarmee te makkelijk hun naam kunnen wijzigen. "Het helpt de boeven van Nederland, dat moeten we niet hebben." #WNL pic.twitter.com/eSkX9Yzh4l

— WNL Vandaag (@WNLVandaag) October 31, 2023