Vanaf 7 februari zou er een achtdelige reeks colleges over de Holocaust van start gaan aan de Hogeschool Utrecht. Onder meer een Holocaust-overlevende zou komen spreken over dit onderwerp. De lezingen zouden worden georganiseerd door de Hogeschool Utrecht en het CIDI. Onderwerpen als Jodenvervolging, Joods verzet, nazi-concentratiekampen en Holocaust-onderwijs zouden aan bod komen.

Maar anderhalve week voor de eerste lezing zou de reeks helemaal worden geschrapt. Dit liet een woordvoerder van de hogeschool zaterdagavond weten aan De Telegraaf. "Wij willen namelijk een diverse en gebalanceerde dialoog faciliteren rond dit onderwerp. We hebben meer tijd nodig om de gebeurtenissen van 7 oktober en daarna in breder perspectief te plaatsen, met ruimte voor uiteenlopende meningen en overtuigingen."

Onveilig voor sprekers
De Hogeschool Utrecht kon niet garanderen dat de lezingen alsnog doorgaan, maar hieraan wordt wel gewerkt. Zondagochtend meldde de hogeschool bovendien dat de veiligheid van de sprekers niet kan worden gegarandeerd.

Uit welke hoek de dreiging komt, laat de hogeschool onbeantwoord. Wel is het duidelijk dat allerlei activistische studentengroepen langere tijd hebben gepleit voor de schrapping van de Holocaust-lezingen. Zo spreekt de actiegroep New Neighbours op Instagram van 'een mooie overwinning', 'schandalig dat ze überhaupt die collegereeks wilden houden’ en ’ik zag dat er een holocaust-overlevende komt spreken. Bizar', aldus De Telegraaf.

Zeker in klimaatactivistische kringen geldt Israël al langer als een controversieel onderwerp. Onder meer Extinction Rebellion ziet een direct verband tussen de klimaatcrisis en de Gaza-oorlog. Ook zullen er bij islamitische studenten waarschijnlijk veel gemengde meningen zijn. Uit onderzoek van The Conference on Jewish Material Claims Against Germany blijkt dat 23 procent van de jongeren in Nederland twijfels heeft over de Holocaust.

Maar zondagmiddag draaide de Hogeschool Utrecht alsnog. De lezingen gaan alsnog door, maar wel op een ander moment omdat anders de veiligheid van de sprekers en aanwezigen niet gegarandeerd kunnen worden. Naar eigen zeggen laat de hogeschool zich niet leiden door 'belangengroeperingen of activisten', aldus een persverklaring.

'Een totaal verkeerde stap'
Desondanks heerst er er grote verontwaardigiging. Zo spreekt de Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding van een 'totaal verkeerd signaal' en benadrukt: 'Onderwijs over de Holocaust mag geen speelbal worden in een politiek discours.' De VVD gaat vragen aan minister Dijkgraaf om actie te ondernemen. Ook meldt BBB een spoeddebat en mondelinge vragen aan.

Arthur van Amerongen: Hey maar even, waarom loopt Utrecht steeds voorop in deze wanvertoning? Die islamitische bierkelder met 10.000 man in de Jaarbeurs, Israëlische atleten niet welkom in Utrechtse Boulderhal Energiehaven, station Utrecht Centraal als epicentrum van anti-Israëlische sit-ins waar Abou Eenarm bezongen werd, Utrecht "hand in hand om het Stadhuis", wat zit er in godsnaam in het water van Sharon Dijksma's stad. Is het dan toch allemaal de schuld van Maliebaan 35?

Caspar Veldkamp (NSC): Een totaal verkeerde stap, bedenkelijk.

Claire Martens-America (VVD): In het weekend dat wij de gruwelijke moorden op onze Joodse landgenoten herdenken zakt de HU door de knieën. Op dit soort momenten bewaak je het onderwijs, de feitelijke geschiedenis en de vermelding van de Holocaust.

CIDI: Totale waanzin dat kennis vergaren over de grootste genocide in Europa steeds weer onder druk komt te staan en dit soort laffe beslissingen worden genomen. Academisch onwaardig en volstrekt laf! Het zoveelste voorbeeld dat intimidatie en dreiging loont. 

Rob Oudkerk (PvdA): Het feit dat Utrecht dit even in de ijskast zet... ik vind dat de voorzitter van de Raad van Bestuur zijn biezen moet pakken. Dit kan niet.

Afshin Ellian: Al decennia neemt het antisemitisme toe. De dictatoriale regiems bagataliseren het begrip genocide. Terwijl het westen wegkijkt, verspreidt Islamisme het antisemitisme in de westerse samenlevingen.

Annabel Nanninga (JA21): De suggestie alleen al dat de Holocaust in een ander licht komt te staan na de terreur van 7 oktober is griezelig revisionisme.

Dilan Yesilgöz-Zegerius (VVD): Serieus? Een ‘diverse en gebalanceerd dialoog’ over Jodenvervolging?! Zes miljoen Joden zijn vermoord om wie ze zijn. Zes miljoen levens bruut kapotgemaakt vanwege pure Jodenhaat. Wie dat wil nuanceren heeft zelf een geschiedenisles nodig. Wat een gotspe.

Pieter Omtzigt (NSC): Waar is het moreel kompas op de Hogeschool Utrecht gebleven als je een lezingenreeks over de holocaust schrapt? Tijd om het snel ergens anders en openbaar te organiseren!

Shashi Roopram: Het automatisch koppelen van de herdenking van de Holocaust aan het Israël-Gaza conflict geeft antisemieten de ruimte om de deze herdenking te verstoren voor nabestaanden. Ze kunnen elke keer wijzen naar Gaza en zo het leed van de Joden bagatelliseren. Zo staat het leed van de Joden nooit op zichzelf. Zelfs wanneer zij hun eigen genocide herdenken krijgen anderen een vrijbrief om hun een schuldgevoel aan te praten door te wijzen naar Gaza. Dit terwijl er genoeg Joden zijn die niets hebben met de politiek van Israël.

Roderick Veelo: Letten we op, Hogeschool Utrecht gaat het vergassen van 6 miljoen Joden in context zetten

BoerBurgerBeweging: Het is voor BBB onacceptabel dat geschiedenisonderwijs over zulke belangrijke onderwerpen wordt beïnvloed én geannuleerd door actualiteiten.

Harm Beertema (PVV): In krap vier maanden zijn in Nederland op alle niveaus antisemitisme en onvervalste Jodenhaat de nieuwe norm geworden. Steeds duidelijker wordt dat Nederland niet het land is van verzet en van de dappere prof. Cleveringa met zijn beroemde rede tegen de zuivering van Joden van de Universiteit Leiden. Was het maar zo. Nederland is het land van de ambtenaren die het perfecte persoonsbewijs leverden waar de Duitsers zoveel plezier van hadden, het land van de ambtenaren die de best mogelijke bevolkingsregisters overdroegen, die de treinen precies op tijd lieten rijden. Nederland blijkt weer het land dat bij het geringste zuchtje tegenwind buigt. Het is een tijd om je te schamen voor je eigen land.

Esther van Fenema: In de jaren ‘30 was het vanuit allerlei ‘perspectieven’ ook logisch, verstandig en vanzelfsprekend, veiliger etc. om joden te cancelen. Passen we nu een beetje beter op lieve mensen..?!

Tanay Bilgin (FVD): Willen ze de Holocaust gaan relativeren?

Sander Sassen: Exact 79 jaar geleden werd Auschwitz bevrijd. Een vernietigingskamp dat synoniem is met de holocaust. Daarom is het vandaag Holocaust Memorial Day. Het is pijnlijk om te constateren hoe wijdverspreid antisemitisme nog is in 2024.