"Eerst zagen we vrijwel alleen maar vrouwen die de oorlog ontvluchtten, nu zijn het bijna alleen maar mannen die komen voor de banenkansen", vertelt Jaap Donker van de Veiligheidsregio Utrecht bij De Telegraaf. "Ze komen van Polen tot Portugal. In één geval klopten zelfs Oekraïners uit Canada hier aan."

Utrecht heeft het grootste aanmeldcentrum in Nederland. Eigenlijk zit de opvang al stampvol, net zoals elders in het land. De 90.000 opvangplekken zijn al voor ruim 99 procent bezet. Maar de medewerkers van het Utrechtse aanmeldcentrum zien nog steeds honderden Oekraïners per week komen.

Sinds deze zomer zijn het echter geen echte vluchtelingen meer, maar "vooral alleen reizende mannen die zeggen te komen voor arbeidskansen en de goede voorzieningen hier", vertelt een medewerker bij De Telegraaf. Ook levert Nederland gratis opvang, in tegenstelling tot ander Europese landen als Duitsland. Sommige Oekraïners komen hierheen voor medische operaties, aangezien hier de volledige zorgkosten worden vergoed. Anderen reizen familie achterna. 

'Dorpsgek van Europa'
Oekraïners lichten elkaar in via Telegram-groepen dat Nederland veel gratis voorzieningen heeft, en dus houdt de hoge instroom aan. Dit is niet illegaal, want Oekraïners maken gebruik van he Europese welkomstbeleid. Tot minimaal maar 2025 mogen ze door de EU reizen, hier wonen en meteen werken.

Vanuit de politiek klinkt er grote verontwaardiging. Zo reageert PVV-leider Geert Wilders: 'Oekraïners massaal naar Nederland vanuit de hele EU, niet vanwege de oorlog, maar voor gratis huisvesting, gratis zorg en onze banen. Nederland is opnieuw de dorpsgek van Europa.' En BBB-Kamerlid Mona Keijzer schrijft: 'Wanneer goede bedoelingen gepaard gaan met naïviteit dan krijg je dit. 

Al in januari stuurden Gelders burgemeesters een brandbrief naar de minister om deze reden. Ook zij zien dat steeds meer alleenstaande, mannelijke Oekraïners reizen van Polen naar Nederland omdat er hier betere voorzieningen zijn. Ze zijn naar Nederland gekomen omdat er hier 'meer verdienen is en er meer kansen zijn', meldt Hart van Nederland. Staatssecretaris Eric van der Burg (Asiel en Migratie) zegt te kijken naar eventuele maatregelen.

Vakantie vierende Oekraïners
Ook gaan Oekraïners regelmatig op vakantie naar hun thuisland. De precieze cijfers hierover ontbreken, maar volgens betrokkenen gaat het lang niet meer om uitzonderlijke gevallen. Volgens Irina Biloivanenko, een Oekraïner in Goerree-Overflakkee, heeft al de helft van alle bewoners in haar gemeente opvang een bezoekje aan Oekraïne gebracht.

Ook Vluchtelingenwerk is bekend met dit fenomeen, vertelt Anna Strolenberg bij AD. De meeste vluchtelingen gaan één à twee weken op vakantie. Naast minibusjes reizen sommige vluchtelingen ook per vliegtuig naar Polen. Elk weekend zijn de Flixbus-ritten van Amsterdam naar Kyiv helemaal volgeboekt. 

In Westland staan tientallen woningen voor statushouders en Oekraïense vluchtelingen al maandenlang leeg, omdat de (tijdelijke) bewoners al maanden op vakantie zijn. Zo is de Oekraïense Deniel zijn verblijfswerk in Nederland kwijtgeraakt omdat hij te lang op vakantie was.

Op X reageert Ben Vanz: 'Mijn schoonzus heeft bijna twee jaar gewerkt in de opvang. Maar ze heeft zelf ontslag genomen, omdat ze de agressie, drugs en dankmisbruik, de oplichtingspraktijken, de criminaliteit, de bedreigingen niet meer aan kon. De Oekraïners kwamen overal vandaan, ook die al jaren in Nederland verblijven en een eigen woning hebben. Velen pendelen maandelijks naar de Oekraïne voor medicatie, artsbezoek, boodschappen, familiebezoek etc. Mijn schoonzus begon als mensenreddende GroenLinks'er maar kwam eruit als PVV'er. Ze wilde na het vertrek een gesprek met verantwoordelijke bij de gemeente. Maar die weigerde meermaals, ze wist het allemaal wel.'