Hoewel de dienstplicht officieel nog steeds bestaat in Nederland, worden er sinds 1997 geen nieuwe dienstplichtigen meer opgeroepen. De krijgsmacht bestaat sindsdien alleen uit beroepsmilitairen en reservisten. In de nieuwe plannen wordt de mogelijkheid onderzocht om "een dienmodel met een (gradueel) meer verplichtend karakter" in te voeren. Dit zou een alternatief voor de oude dienstplicht kunnen zijn, maar moet nog verder worden uitgewerkt.

De hervorming moet ervoor zorgen dat Defensie voldoende personeel heeft om snel op te schalen in tijden van nood, en weer af te schalen wanneer een conflict voorbij is. De exacte invulling van deze nieuwe dienstplichtachtige regeling is nog niet duidelijk, maar er wordt gezocht naar manieren om de instroom van militairen te waarborgen.

Minister Brekelmans en staatssecretaris Tuinman willen jaarlijks meer dan een kwart miljard euro extra uitgeven om meer personeel aan te trekken. Dit is noodzakelijk om te kunnen voldoen aan de eisen van de NAVO, die grote aantallen troepen verwacht als het tot een serieus conflict komt.

Een van de manieren waarop Defensie nieuw personeel aantrekt, is het vrijwillige dienjaar. Jongeren tussen 17 en 28 jaar kunnen hierbij een jaar lang betaald kennismaken met het leger. Dit initiatief is succesvol gebleken: driekwart van de eerste lichting wil bij Defensie blijven werken. Brekelmans en Tuinman willen dit programma uitbreiden en inzetten op meer 'gegarandeerde vormen van instroom'.