Uit de peiling van Insa blijkt dat de AfD momenteel op 28 procent staat, waarmee ze drie procent voor ligt op de SPD, die uitkomt op 25 procent. Daarmee lijkt de AfD een onvermijdelijke politieke machtsfactor te worden in de Brandenburgse politiek. Het verschil tussen de twee grootste partijen is de afgelopen maanden steeds kleiner geworden, maar deze laatste peiling bevestigt dat de AfD aan kop gaat en mogelijk de leiding van de deelstaatregering kan overnemen. De verkiezingen vinden zondag plaats.

De CDU volgt op enige afstand met 16 procent van de stemmen, terwijl de relatief nieuwe partij BSW van Sahra Wagenknecht een verrassende 14 procent haalt. Dit betekent dat het Brandenburger parlement mogelijk slechts uit vier partijen zal bestaan, aangezien de Groenen (4 procent), de Linke (3 procent) en de Freie Wähler (4 procent) de kiesdrempel van 5 procent niet halen. Voor de FDP lijkt een terugkeer in het parlement met slechts 2 procent van de stemmen volledig uitgesloten.

Politieke implicaties
De uitslag van de verkiezingen op zondag zou het politieke landschap van Brandenburg radicaal veranderen. Het parlement zal zich transformeren tot een vier-partijenstelsel, waarbij de AfD met haar sterke opmars het politieke toneel domineert. Dit betekent ook dat 17 procent van de stemmen niet in het parlement vertegenwoordigd zal zijn, doordat deze stemmen naar partijen gaan die de kiesdrempel niet halen. Hierdoor wordt de drempel voor een absolute meerderheid in het parlement lager. Met slechts 42 procent van de stemmen kunnen partijen al een absolute meerderheid behalen, wat de kans op een coalitie tussen de AfD en BSW (samen goed voor 42 procent) vergroot.

Een belangrijke implicatie van deze peiling is dat de AfD een zogenaamde “blokkerende minderheid” zou behalen, wat betekent dat de partij meer dan een derde van de zetels in het parlement zou innemen. Dit geeft de AfD een aanzienlijke machtspositie, aangezien ze belangrijke besluiten kunnen blokkeren die een tweederde meerderheid vereisen. Daarbij komt dat door het beperkte aantal compensatiemandaten, de AfD mogelijk extra zetels kan verkrijgen door overhangmandaten, wat hun positie in het parlement nog verder versterkt.

Einde van premierschap?
Voor de huidige premier in Brandenburg, Dietmar Woidke van de SPD, staan de verkiezingen in het teken van zijn politieke toekomst. Woidke heeft herhaaldelijk aangegeven dat hij zal aftreden als zijn partij niet de grootste wordt. Gezien de huidige peilingen lijkt het zeer waarschijnlijk dat de SPD haar leidende positie zal verliezen, wat het einde van Woidke’s premierschap zou kunnen betekenen. Sinds meer dan een jaar staat de SPD in de peilingen consistent op de tweede plaats, achter de AfD.

Als de peilingen werkelijkheid worden, lijkt een traditionele coalitie zonder de AfD moeilijk te realiseren. Een coalitie van SPD en CDU zou gezamenlijk slechts 41 procent van de stemmen behalen, waarmee ze net achter de AfD en BSW zouden eindigen. Dit scenario dwingt de traditionele partijen mogelijk tot samenwerking met de Linke, zoals eerder is gebeurd in Saksen en Thüringen, om een coalitie zonder de AfD te vormen.

Eerder deze maand haalde AfD al overwinningen in de Duitse deelstaten Thüringen en Saksen. Volgend jaar staan de landelijke parlementsverkiezingen op de planning in Duitsland, waar AfD ook hoog in de peilingen staat.