Zweden staat voor een enorme uitdaging: de energietransitie vereist een betrouwbare en uitgebreide energievoorziening. Volgens Kristersson kan kernenergie hierin een sleutelrol spelen. “Veel van de technologische ontwikkelingen die we willen realiseren, zullen aanzienlijke hoeveelheden elektriciteit vergen, vooral met de overgang naar een klimaatvriendelijke economie,” vertelt de premier in een interview met de Zweedse krant Dagens Nyheter.

De huidige elektriciteitsproductie in Zweden moet volgens Kristersson aanzienlijk worden uitgebreid. Zonder de zekerheid van stabiele energiebronnen, zoals kernenergie, zou het volgens hem “roekeloos” zijn om te vertrouwen op opkomende technologieën die nog niet zijn bewezen. “Energievoorziening is net zo cruciaal als infrastructuur, zoals spoorwegen, wegen en het onderwijssysteem. Het is niet iets dat je zomaar aan zijn lot kunt overlaten,” aldus de Zweedse premier.

Plannen voor nieuwe kerncentrales
Momenteel beschikt Zweden over zes actieve kernreactoren. In 2023 kondigde de regering aan dat er tegen 2035 twee nieuwe grootschalige kerncentrales zullen worden gebouwd. Tegen 2045 moeten er zelfs tien nieuwe reactoren operationeel zijn, inclusief de inzet van kleine modulaire reactoren (SMR’s).

Het staatsenergiebedrijf Vattenfall, dat een centrale rol speelt in deze plannen, is al bezig met het verkennen van mogelijkheden voor het bouwen van SMR’s op de locatie van de voormalige Ringhals-centrale, ten zuiden van Göteborg. Tegelijkertijd onderzoekt het bedrijf ook de optie voor grootschalige reactoren en het verlengen van de levensduur van de bestaande centrales.

Desireé Comstedt, hoofd van de afdeling nieuwe kernenergie bij Vattenfall, gaf aan dat toekomstige investeringen in kernenergie afhankelijk zijn van een model waarin de Zweedse overheid als garant optreedt. Dit model is nodig om de financieringskosten te drukken en de productie van elektriciteit tegen een betaalbare prijs mogelijk te maken.

Financiering en risicoverdeling
De financiering van de nieuwe kernenergieprojecten zal gebaseerd zijn op een risicodelingsmodel, waarin de Zweedse staat optreedt als garant. Kristersson benadrukte dat het hier niet om subsidies gaat, maar om een noodzakelijke betrokkenheid van de staat. “We hadden het vorige kernenergieprogramma nooit kunnen lanceren zonder staatsdeelname,” vertelt hij in gesprek met Dagens Nyheter.

Om investeerders aan te trekken, heeft de regering eerder een voorstel gedaan voor kredietgaranties van 400 miljard Zweedse kronen (ongeveer 35 miljard euro). Dit bedrag blijkt echter onvoldoende, waardoor het risicodelingsmodel naar voren werd geschoven als een haalbaardere optie om de investeringen veilig te stellen.

Naast nationale inspanningen zet Zweden ook in op internationale samenwerking om de nucleaire energieoplossingen te versterken. In 2023 sloot Zweden een bilaterale overeenkomst met Frankrijk voor de ontwikkeling van kernenergie. Beide landen willen samen een leidende rol spelen in een Europese nucleaire alliantie, bestaande uit elf EU-lidstaten, die in februari 2023 in Stockholm werd gelanceerd.