Volgens de regering is deze wet nodig om de Spaanse wetgeving in lijn te brengen met Europese regelgeving. De nieuwe wet valt echter binnen het kader van de Europese Media Freedom Act, een verordening die onder het mom van mediapluralisme de staat en Europese instellingen meer middelen geeft om toezicht te houden op en regulering uit te oefenen over de media. In plaats van journalistieke onafhankelijkheid te waarborgen, opent deze wet de deur naar staatsinterventie en mogelijke beperkingen van de persvrijheid.

De Spaanse regering heeft het afgelopen jaar kritische media aangevallen en hen bestempeld als 'fascisten' of verspreiders van nepnieuws. Deze aanvallen begonnen toen er onderzoek werd gestart naar de vrouw en de directe kring van premier Pedro Sánchez wegens vermeende corruptie met publieke middelen tijdens de COVID-lockdowns. Met deze nieuwe wet zouden zulke aanvallen juridisch gelegitimeerd worden.

Overheidscontrole op media
Het wetsontwerp voorziet in de oprichting van een staatsmediaregister, beheerd door de Nationale Commissie voor Markten en Concurrentie (CNMC), een organisatie waarvan de leiding door de huidige regering is benoemd. Dit betekent dat de waakhond zichzelf controleert.

Dit register verplicht mediakanalen om hun eigenaarschap, particuliere financieringsbronnen en inkomsten uit overheidsreclame openbaar te maken. Daarnaast krijgt de CNMC de bevoegdheid om inspecties uit te voeren, boetes tot €600.000 op te leggen en tijdelijk de activiteiten van mediakanalen op te schorten die de regels overtreden.

Hoewel de regering beweert dat deze controle de onafhankelijkheid van de media zal versterken, kan het in de praktijk een instrument voor geïnstitutionaliseerde censuur worden. Onder het voorwendsel van het bestrijden van desinformatie kan de Media Freedom Act juist een middel worden om één dominante visie af te dwingen, waardoor mediadiversiteit wordt beperkt en de toegang tot informatie wordt ingeperkt.

Bedreiging voor vrije journalistiek in Europa
Het wetsontwerp maakt onderscheid tussen verschillende soorten dienstverleners, waaronder digitale platforms, zoekmachines en traditionele media. Laatstgenoemden worden onderworpen aan een sanctieregime dat varieert afhankelijk van de overtreding. De verantwoordelijke minister krijgt de bevoegdheid om activiteiten op te schorten van mediakanalen die als overtreders worden beschouwd.

De kern van journalistiek ligt in onafhankelijkheid en de mogelijkheid om de macht kritisch te bevragen. Met wetten als de Media Freedom Act dreigt een serieuze bedreiging voor de persvrijheid. Overheden krijgen zo de macht om zich te bemoeien met de inhoud en financiering van media.