Dinsdag vond het belangrijke politieke evenement plaats in China: het jaarlijkse Volkscongres. Met grote veranderingen op het wereldtoneel en de nieuwe president Donald Trump was er veel te bespreken, benadrukte NOS-correspondent Laura van Megen. De hoofdonderwerpen waren de Chinese economie in een veranderende wereldorde.

"Het Volkscongres is voornamelijk een binnenlandse aangelegenheid en toch zullen deze week de ogen gericht zijn op Chinese leiders om te kijken wat ze gaan zeggen over China's positie in de wereld. Een politiemacht worden zoals Amerika, dat waarschijnlijk niet", vertelt ze live in de uitzending.

Holy shit @NOS, ze zegt het echt.

Zijn jullie wel goed snik!? pic.twitter.com/I1rlVy1LN6

— Tim (@OlifaNT) March 5, 2025

De uitspraak leidt tot verontwaardiging op sociale media. 'Bizar. Zonder enige spoor van twijfel zegt ze deze onzin. Hoe werkt je brein dan? Ben je dan gehersenspoeld of niet?' reageert Ria Caspers via X. 

Is de VS inderdaad een grote politiemacht?
Hoewel de Verenigde Staten vaak worden gezien als een land met een omvangrijke politiemacht, is die in absolute aantallen en qua controlemechanismen niet te vergelijken met die van China. De Volksrepubliek China heeft een van de grootste en meest gecentraliseerde veiligheidsapparaten ter wereld, waarbij politie, paramilitaire eenheden en een geavanceerd surveillancesysteem samenwerken om sociale controle te handhaven.

Ten eerste is de Chinese politiemacht in absolute aantallen veel groter. China heeft naar schatting meer dan 2 miljoen politieagenten, terwijl de VS ongeveer 800.000 agenten heeft, verdeeld over duizenden lokale, staats- en federale politiediensten. Daarnaast beschikt China over een gigantische paramilitaire tak, de People’s Armed Police (PAP), met naar schatting 1,5 miljoen leden, die direct onder bevel van de Communistische Partij staat en ingezet kan worden voor binnenlandse ordehandhaving. In totaal heeft China dus een binnenlandse veiligheidsmacht van meer dan 3,5 miljoen actieve agenten, terwijl de VS op geen enkele manier aan dergelijke aantallen komt.

Daarnaast heeft China een verregaand surveillancesysteem dat politiewerk versterkt. Dankzij honderdduizenden AI-gestuurde camera’s met gezichtsherkenning, big data-analysesystemen en een sociaal kredietsysteem, kan de Chinese staat individuen monitoren en beperken zonder dat daar fysieke politieagenten aan te pas komen. In de VS bestaan wel surveillancemethoden, maar deze worden niet op een centrale manier beheerd door de federale overheid, en zijn aan strikte juridische beperkingen gebonden.

Bovendien is de organisatie van wetshandhaving fundamenteel anders. In de VS werkt de politie decentraal: duizenden afzonderlijke politiediensten opereren onafhankelijk en zijn onderworpen aan lokale democratische controle. In China daarentegen staat de politie direct onder de leiding van de Communistische Partij, met het ministerie van Openbare Veiligheid als centrale controle-instantie. Hierdoor is er geen sprake van onafhankelijke wetshandhaving, maar van een politiek instrument dat gericht is op repressie en sociale controle.

Tot slot heeft China een veel actiever systeem van binnenlandse onderdrukking. Politieke dissidenten, journalisten en minderheidsgroepen zoals de Oeigoeren en Tibetanen worden onderworpen aan grootschalige politieacties, willekeurige arrestaties en heropvoedingskampen. In de VS, hoe controversieel bepaalde politieoptreden soms ook zijn, bestaan er onafhankelijke rechters, persvrijheid en burgerrechtenorganisaties die politiediensten ter verantwoording roepen.

Kortom, hoewel de VS een grote politiemacht heeft, is deze in absolute aantallen en in de mate van controle en repressie veel kleiner en minder gecentraliseerd dan die van China. In China functioneert de politie als een verlengstuk van de staat en wordt het ingezet voor grootschalige sociale controle, terwijl de VS een systeem kent van decentrale, lokaal verantwoorde wetshandhaving.