Het incident nabij Göteborg, waar een windturbine vlam vatte en brokstukken over een groot gebied verspreidde, is slechts het laatste in een reeks van soortgelijke ongelukken. Hulpdiensten konden weinig anders doen dan het gebied afzetten en toekijken. Een effectieve blusstrategie voor deze torenhoge installaties ontbreekt namelijk nog altijd, meldt TV4.

De hoogte van windturbines maakt effectieve brandbestrijding vrijwel onmogelijk. Huidige blusapparatuur is simpelweg niet geschikt voor deze situatie. Reddingsdiensten beperken zich dan ook tot het veiligstellen van de omgeving en het afwachten tot de brand vanzelf dooft. 

Dit probleem speelt niet alleen in Zweden. Uit een recent Deens onderzoek blijkt dat branden in windturbines een groeiend fenomeen zijn. Vooral oudere turbines blijken kwetsbaar. Hun levensduur is korter dan verwacht, en slijtage vergroot het risico op storingen en branden. 

Verhoogde risico’s door nabijheid bebouwing
Een ander punt van zorg is de locatie van windmolenparken. Waar ze voorheen op afgelegen plekken stonden, komen ze nu steeds dichter bij dorpen en steden te staan. Dat verhoogt het risico op schade en letsel bij branden of afbrekende rotorbladen. 

In januari vorig jaar ging een 45 meter hoge windturbine in Lemvig, Jutland, in vlammen op. Net als in Sotenäs konden brandweerlieden enkel toekijken hoe de vuurzee zich uitbreidde en brokstukken de lucht in werden geslingerd. Dit incident was een van de dertig branden die in de afgelopen tien jaar in Denemarken werden geregistreerd. 

Een van de belangrijkste oorzaken is een fenomeen genaamd vlamboog – een elektrische ontlading die temperaturen tot 20.000 °C kan bereiken en daarmee brand kan veroorzaken. Dit, in combinatie met de steeds extremere weersomstandigheden waarin windturbines moeten opereren, maakt het risico op storingen en brand groter.

Economische impact en veiligheid op zee
De kosten van defecte windturbines lopen in de miljoenen. Windenergieproducenten en verzekeringsmaatschappijen draaien op voor de schade, maar uiteindelijk belandt de rekening bij de consument in de vorm van hogere elektriciteitsprijzen of verzekeringspremies.

Bij windparken op zee ontstaan extra complicaties. Wanneer er daar brand uitbreekt, vormt dit niet alleen een probleem voor de eigenaar, maar ook voor de scheepvaart. Een recente storing in een 120 meter hoge windturbine nabij het Deense eiland Anholt leidde tot het ongecontroleerd losraken van ongeveer 100 ton materiaal. Gevolg: scheepvaartverkeer kon tijdelijk geen doorgang vinden. 

Oude turbines: een tijdbom?
Windturbines moeten jaarlijks worden geïnspecteerd, maar bij oudere modellen ontbreekt vaak documentatie zoals elektrische schema’s en bouwtekeningen. Servicetechnici met kennis van deze installaties zijn vaak al met pensioen en hebben hun expertise niet overgedragen.

Veelvoorkomende oorzaken van defecten zijn scheuren in de fundering en gebroken bouten. Rapporten ingediend bij het Deense Energieagentschap tonen aan dat dit soort problemen structureel voorkomen en dat dit tot aanzienlijke veiligheidsrisico’s leidt.

Hoewel windenergie vaak als een veilige energiebron wordt gepresenteerd, zijn er ook menselijke slachtoffers gevallen. Vooral tijdens bouw- en onderhoudswerkzaamheden gebeuren er ongelukken. Arbeiders worden soms getroffen door vallende rotorbladen of andere turbineonderdelen.