Ophef over verplichte ramadanviering op Berlijnse school

Nieuws 13 maart 2025 2 minuten Marit Nubé
School
ANP

In Berlijn is commotie ontstaan over een school die een ramadanviering als verplichte activiteit aankondigde, ook voor niet-islamitische leerlingen. Ouders reageerden woedend, waarna de Berlijnse senaat zich genoodzaakt zag in te grijpen. De bijeenkomst blijkt in strijd met het neutraliteitsgebod van openbare scholen en is inmiddels als vrijwillig bestempeld.

Ouders van leerlingen uit de zevende klas van de Carl-Zuckmayer-school in de multiculturele wijk Neukölln ontvingen een opmerkelijke brief. Hierin stond dat hun kinderen op vrijdag 28 maart tussen 17.30 en 20.00 uur aanwezig moesten zijn op school voor een zogenoemde iftar, de maaltijd waarmee het vasten tijdens de ramadan wordt gebroken. Dit zou een “verplichte bijeenkomst” zijn, omdat ervoor in de plaats een reguliere les kwam te vervallen. Ook werd van de leerlingen verwacht dat zij zelf eten meenamen om de iftar mee te vieren.

Dit stuitte op grote weerstand bij met name niet-religieuze ouders. “We vieren hier geen kerstmis op school, geen Pasen, en geen enkele christelijke feestdag is verplicht,” klaagde een boze vader in de Duitse krant Bild. “Maar voor de ramadan moeten onze kinderen ineens wél opdraven. Waar leven we eigenlijk?”

Senaat grijpt in en roept op tot neutraliteit
De ophef bleef niet onopgemerkt. De Berlijnse senaat, verantwoordelijk voor het onderwijsbeleid in de stad, greep in en maakte korte metten met de verplichting. In een verklaring aan Bild benadrukte een woordvoerder dat religieuze bijeenkomsten nooit verplicht mogen worden gesteld op openbare scholen. “Na overleg met de regionale onderwijsinspectie en de school is verduidelijkt dat deelname aan de bijeenkomst volledig vrijwillig is en dat er geen les komt te vervallen.” 

De kwestie raakt aan een breder debat over religieuze neutraliteit in het Duitse onderwijs. Openbare scholen dienen een neutraal beleid te voeren en geen voorkeur te geven aan bepaalde religieuze stromingen. Het neutraliteitsgebod, dat in Berlijn strikt wordt nageleefd, verbiedt bijvoorbeeld ook leraren om religieuze symbolen zoals een hoofddoek of kruis te dragen in de klas.

Scholen doen mee aan Ramadan
Sinds enkele jaren gebeurt het wel vaker dat onderwijsinstellingen zich aanpassen aan de Ramadan. Zo mochten Nijmeegse basisschoolkinderen vorig jaar aanvankelijk geen water drinken tijdens hun busreis naar de Efteling, ook als ze niet islamitisch waren. Ook een school in Gouda deed mee aan de ramadan. En niet-islamitische kinderen in Frankfurt mochten geen water drinken tijdens de les, omdat de leraar vindt dat ze respect moeten hebben voor hun vastende moslimleerlingen.

De Handelshogeschool van Stockholm paste vorig jaar zelfs de examentijden aan voor moslimstudenten die aan het vasten zijn tijdens de Ramadan. Een docent stelt voor om het examen op een ander tijdstip af te leggen, omdat hij begrip heeft voor de vastende studenten. Maar dit is tot grote zorg van critici, die vrezen dat dit fraude in de hand kan werken.

Gezondheidszorgen en discussie over religieuze integratie
De ramadan en het vasten dat erbij hoort, roepen al langer discussie op in het Duitse onderwijs. Sommige leerkrachten maken zich zorgen over de gevolgen voor de gezondheid van leerlingen die de hele dag niet eten of drinken, vooral op warme dagen. De Duitse onderwijsbond heeft eerder alarm geslagen over uitputtingsverschijnselen en concentratieproblemen bij vastende leerlingen.

De zaak rond de Carl-Zuckmayer-school raakt daarnaast aan een gevoelig maatschappelijk debat. In een stad als Berlijn, waar migratie en integratie regelmatig onderwerp van discussie zijn, leidt de vraag hoe religie een rol mag spelen binnen het onderwijs steeds vaker tot spanningen. Voorstanders van religieuze vieringen op school zien het als een vorm van culturele erkenning en inclusiviteit, terwijl critici vrezen dat de neutraliteit van het onderwijs onder druk komt te staan.

Voor nu heeft de Berlijnse senaat de school teruggefloten en de verplichting opgeheven. Maar de bredere discussie over de rol van religie in het onderwijs zal in Duitsland nog wel even blijven voortduren.

nieuwrechts.nl/series/democratienieuwrechts.nl/series/boerennieuwrechts.nl/series/eunieuwrechts.nl/series/migratienieuwrechts.nl/series/economie
Nederland en de Europese Unie voeren een buitenlandbeleid dat islamitisch extremisme in het Midden-Oosten niet alleen onvoldoende bestrijdt, maar volgens Johannes de Jong zelfs financieel in stand houdt en ondersteunt. De directeur van de Europese christelijke denktank Sallux stelt in een interview met NieuwRechts dat Nederland daarmee zijn eigen veiligheid ondermijnt. Via handelsbetrekkingen, ontwikkelingsprogramma's en militaire samenwerking komt geld volgens De Jong terecht bij regimes en organisaties die radicalisering bevorderen. De gevolgen zijn volgens hem ook in Nederland merkbaar, onder meer door de komst van Syrische vluchtelingen. "Vervolgens moeten de belastingbetalers hier ook betalen voor de gevolgen."

 Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Hoe Nederlandse steun aan islamitisch extremisme migratie aanwakkert

Beluister onze podcast

Hoe Nederlandse steun aan islamitisch extremisme migratie aanwakkert
Of beluister op:

Meerartikelen

COA
Nieuws

Vlaardingen beloofde geen azc, maar het COA werkt gewoon door: 'Er ligt een overeenkomst'

Het nieuwe college van Vlaardingen beloofde de kiezer dat er geen asielopvang in de stad zou komen. Toch gaat het COA gewoon door met de voorbereiding van een azc voor honderd asielzoekers aan de Zuidbuurtseweg. Dat meldt Dit is Twee na navraag bij...

Voeding
Nieuws

Ouderen op veganistisch dieet verliezen in drie maanden spiermassa van vijf jaar

Een groep 65-plussers die twaalf weken veganistisch at, verloor gemiddeld 5 procent spiermassa. Ouderen verliezen normaal ongeveer 1 procent per jaar. In drie maanden ging er dus evenveel spiermassa verloren als normaal in vijf jaar. Dat blijkt uit...

Bart van den Brink
Nieuws

CDA-minister ontraadt asielstop, Nederlandse 'ICE' en einde van de dwang onder de Spreidingswet

Asielminister Van den Brink (CDA) wil niets weten van een volledige asielstop, een Nederlandse versie van de Amerikaanse immigratiedienst ICE of een einde aan het dwingen van gemeenten onder de Spreidingswet. Dat bleek donderdagavond, toen hij aan...

Jetten
Nieuws

Jetten: partijen moeten rechts-extremisme 'met wortel en al' uitroeien

Premier Rob Jetten vindt dat partijleiders eerder moeten optreden tegen rechts-extremistische invloed in hun partij, en niet „pas als er incidenten bekend worden”. Dat zei hij tijdens zijn wekelijkse persconferentie over de onthullingen van Zembla....

Klaver
Nieuws

'Belang van de staat': kabinet houdt contacten over amendement-Klaver geheim

Het kabinet weigert de Tweede Kamer inzage te geven in de vertrouwelijke contacten tussen bewindslieden en Kamerleden over het Belastingplan en het amendement van Jesse Klaver (PRO) en Laurens Dassen (Volt). Na bespreking in de ministerraad beroept...

Franse militairen
Nieuws

Frankrijk geeft toe: Franse militairen actief in Oekraïne zonder parlement in te lichten

Frankrijk heeft voor het eerst officieel bevestigd dat Franse militairen actief zijn op Oekraïens grondgebied. De soldaten helpen bij het opleiden van Oekraïense troepen en het onderhouden van militair materieel. De Franse regering had het...

Mette Frederiksen
Nieuws

Deense sociaal-democratische premier: 'Ik ben geen voorstander van bevolkingsvervanging'

De Deense premier Mette Frederiksen wil dat Denemarken ook in de toekomst een duidelijk Deens land blijft. In een podcast van de krant B.T. spreekt de linkse sociaaldemocraat zich uit tegen een grote bevolkingsvervanging en een multiculturele...

Duitse politie
Nieuws

Grote politie-invallen moskeevereniging Berlijn wegens banden Hezbollah

De Duitse politie heeft dinsdagochtend op 28 locaties in Berlijn invallen uitgevoerd bij een moskeevereniging die wordt beschuldigd van banden met de terroristische organisatie Hezbollah. De vereniging El-Irschad zou de door Iran gesteunde Libanese...

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Le Pen
Nieuws

Franse politie valt hoofdkantoor Le Pen binnen maanden voor verkiezingen

De Franse politie heeft het hoofdkantoor van het Rassemblement National (RN), de partij van Marine Le Pen, doorzocht. Aanleiding is een onderzoek naar het mogelijk doorspelen van vertrouwelijke informatie vanuit het ministerie van Binnenlandse...

Amnesty
Achtergronden

Amnesty hekelt nieuwe antisemitismewet en krijgt storm van kritiek in Italië

Amnesty International krijgt de wind van voren na een opvallende aanval op een nieuwe Italiaanse wet tegen antisemitisme. De mensenrechtenorganisatie spreekt van 'een donkere dag voor de vrijheid van meningsuiting'. Maar de wet maakt niets nieuws...

Politie
Nieuws

Syriër verdacht van gijzeling in Amsterdams wooncomplex voor statushouders

Een 21-jarige Syriër blijft voorlopig vastzitten vanwege zijn mogelijke betrokkenheid bij een gewelddadige gijzeling in Amsterdam-Oost. Een man werd daar in augustus bijna drie uur vastgehouden, met een mes gestoken en beroofd van zijn bezittingen en...

Julian Reichelt
Nieuws

Antifa claimt brandaanslag op auto rechtse journalist en publiceert zijn privéadres

Een anonieme groep uit het linksextremistische milieu heeft de verantwoordelijkheid opgeëist voor de brandaanslag op de auto van de Duitse journalist Julian Reichelt. De hoofdredacteur van het rechtse nieuwsplatform NIUS zag zijn auto in de nacht van...

Mamdani
Nieuws

Mamdani heft speciale politie-eenheid New York op: agenten vrezen meer straatgeweld

De socialistische burgemeester van New York, Zohran Mamdani, schaft een gespecialiseerde politie-eenheid af die wordt ingezet bij gewelddadige protesten, grote incidenten en terreurdreiging. In plaats daarvan krijgen ongewapende burgers een...

 David van Weel
Nieuws

Kabinet onderzoekt 'anti-gendernarratieven', beloofde haatimamlijst blijft uit

Minister David van Weel (Justitie en Veiligheid) kondigt een onderzoek aan naar de verspreiding van 'anti-gendernarratieven' in Nederland. Tegelijk is de door het kabinet beloofde landelijke lijst voor haatzaaiende imams nog niet klaar. De Tweede...

Dordrecht
Nieuws

Dordtse raad stemt onderzoek naar werkelijke kosten asielopvang weg

De gemeenteraad van Dordrecht heeft een voorstel van Forum voor Democratie (FVD) afgewezen om de volledige kosten van asielopvang in beeld te brengen. De partij wilde weten hoeveel de gemeente werkelijk kwijt is aan opvang, politie, handhaving,...

Burnham en Von der Leyen
Nieuws

Het VK dreigt terug te keren naar de EU: dit kan het land miljarden kosten

De Britse premier Andy Burnham wil opnieuw onderzoeken hoe nauw het Verenigd Koninkrijk met de Europese Unie moet samenwerken. Vrijdag 20 november sprak hij in Brussel met Europese leiders over nieuwe afspraken. De Brusselse denktank Freedom and...

Wilders
Nieuws

Wilders wil asielstop en Nederlandse ‘ICE’ om illegalen op te sporen en uit te zetten

De PVV wil een volledige asielstop en een eigen Nederlandse opsporingsdienst voor illegalen, naar Amerikaans voorbeeld. PVV-leider Geert Wilders en Kamerlid Vondeling dienden donderdag in de tweede termijn van het asieldebat een reeks moties in....

Ceulemans
Nieuws

JA21 wil dat minister stopt met dwingen van gemeenten tot asielopvang

JA21 wil dat asielminister Bart van den Brink stopt met het onder druk zetten van gemeenten die geen of te weinig asielopvang regelen. De Kamerleden Ceulemans en Diederik Boomsma dienden donderdag bij het asieldebat een motie in die de regering...

Westerveld
Nieuws

Linkse Kamerleden willen woord 'Remigratie' uit de Remigratiewet

Het woord ‘remigratie’ moet uit de Remigratiewet verdwijnen. Dat vinden de Tweede Kamerleden Westerveld (PRO) en Van Asten (D66). Tijdens het asieldebat van donderdag dienden ze een motie in die de regering vraagt “de terminologie in de Remigratiewet...

Boswijk
Nieuws

Boswijk verdedigt Nederlandse hulp droneaanvallen Rusland, ondanks waarschuwing ministerie

Kort nadat bekend werd dat het Nederlandse defensiebedrijf Destinus betrokken was bij aanvallen op Russische doelen, sloeg een projectiel in achter de Nederlandse ambassade in Kiev. Het ambassadegebouw raakte beschadigd, terwijl Rusland Nederland...