Ophef over verplichte ramadanviering op Berlijnse school

Nieuws 13 maart 2025 2 minuten Marit Nubé
School
ANP

In Berlijn is commotie ontstaan over een school die een ramadanviering als verplichte activiteit aankondigde, ook voor niet-islamitische leerlingen. Ouders reageerden woedend, waarna de Berlijnse senaat zich genoodzaakt zag in te grijpen. De bijeenkomst blijkt in strijd met het neutraliteitsgebod van openbare scholen en is inmiddels als vrijwillig bestempeld.

Ouders van leerlingen uit de zevende klas van de Carl-Zuckmayer-school in de multiculturele wijk Neukölln ontvingen een opmerkelijke brief. Hierin stond dat hun kinderen op vrijdag 28 maart tussen 17.30 en 20.00 uur aanwezig moesten zijn op school voor een zogenoemde iftar, de maaltijd waarmee het vasten tijdens de ramadan wordt gebroken. Dit zou een “verplichte bijeenkomst” zijn, omdat ervoor in de plaats een reguliere les kwam te vervallen. Ook werd van de leerlingen verwacht dat zij zelf eten meenamen om de iftar mee te vieren.

Dit stuitte op grote weerstand bij met name niet-religieuze ouders. “We vieren hier geen kerstmis op school, geen Pasen, en geen enkele christelijke feestdag is verplicht,” klaagde een boze vader in de Duitse krant Bild. “Maar voor de ramadan moeten onze kinderen ineens wél opdraven. Waar leven we eigenlijk?”

Senaat grijpt in en roept op tot neutraliteit
De ophef bleef niet onopgemerkt. De Berlijnse senaat, verantwoordelijk voor het onderwijsbeleid in de stad, greep in en maakte korte metten met de verplichting. In een verklaring aan Bild benadrukte een woordvoerder dat religieuze bijeenkomsten nooit verplicht mogen worden gesteld op openbare scholen. “Na overleg met de regionale onderwijsinspectie en de school is verduidelijkt dat deelname aan de bijeenkomst volledig vrijwillig is en dat er geen les komt te vervallen.” 

De kwestie raakt aan een breder debat over religieuze neutraliteit in het Duitse onderwijs. Openbare scholen dienen een neutraal beleid te voeren en geen voorkeur te geven aan bepaalde religieuze stromingen. Het neutraliteitsgebod, dat in Berlijn strikt wordt nageleefd, verbiedt bijvoorbeeld ook leraren om religieuze symbolen zoals een hoofddoek of kruis te dragen in de klas.

Scholen doen mee aan Ramadan
Sinds enkele jaren gebeurt het wel vaker dat onderwijsinstellingen zich aanpassen aan de Ramadan. Zo mochten Nijmeegse basisschoolkinderen vorig jaar aanvankelijk geen water drinken tijdens hun busreis naar de Efteling, ook als ze niet islamitisch waren. Ook een school in Gouda deed mee aan de ramadan. En niet-islamitische kinderen in Frankfurt mochten geen water drinken tijdens de les, omdat de leraar vindt dat ze respect moeten hebben voor hun vastende moslimleerlingen.

De Handelshogeschool van Stockholm paste vorig jaar zelfs de examentijden aan voor moslimstudenten die aan het vasten zijn tijdens de Ramadan. Een docent stelt voor om het examen op een ander tijdstip af te leggen, omdat hij begrip heeft voor de vastende studenten. Maar dit is tot grote zorg van critici, die vrezen dat dit fraude in de hand kan werken.

Gezondheidszorgen en discussie over religieuze integratie
De ramadan en het vasten dat erbij hoort, roepen al langer discussie op in het Duitse onderwijs. Sommige leerkrachten maken zich zorgen over de gevolgen voor de gezondheid van leerlingen die de hele dag niet eten of drinken, vooral op warme dagen. De Duitse onderwijsbond heeft eerder alarm geslagen over uitputtingsverschijnselen en concentratieproblemen bij vastende leerlingen.

De zaak rond de Carl-Zuckmayer-school raakt daarnaast aan een gevoelig maatschappelijk debat. In een stad als Berlijn, waar migratie en integratie regelmatig onderwerp van discussie zijn, leidt de vraag hoe religie een rol mag spelen binnen het onderwijs steeds vaker tot spanningen. Voorstanders van religieuze vieringen op school zien het als een vorm van culturele erkenning en inclusiviteit, terwijl critici vrezen dat de neutraliteit van het onderwijs onder druk komt te staan.

Voor nu heeft de Berlijnse senaat de school teruggefloten en de verplichting opgeheven. Maar de bredere discussie over de rol van religie in het onderwijs zal in Duitsland nog wel even blijven voortduren.

nieuwrechts.nl/series/democratienieuwrechts.nl/series/boerennieuwrechts.nl/series/eunieuwrechts.nl/series/migratienieuwrechts.nl/series/economie
Nederland en de Europese Unie voeren een buitenlandbeleid dat islamitisch extremisme in het Midden-Oosten niet alleen onvoldoende bestrijdt, maar volgens Johannes de Jong zelfs financieel in stand houdt en ondersteunt. De directeur van de Europese christelijke denktank Sallux stelt in een interview met NieuwRechts dat Nederland daarmee zijn eigen veiligheid ondermijnt. Via handelsbetrekkingen, ontwikkelingsprogramma's en militaire samenwerking komt geld volgens De Jong terecht bij regimes en organisaties die radicalisering bevorderen. De gevolgen zijn volgens hem ook in Nederland merkbaar, onder meer door de komst van Syrische vluchtelingen. "Vervolgens moeten de belastingbetalers hier ook betalen voor de gevolgen."

 Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Hoe Nederlandse steun aan islamitisch extremisme migratie aanwakkert

Beluister onze podcast

Hoe Nederlandse steun aan islamitisch extremisme migratie aanwakkert
Of beluister op:

Meerartikelen

Zonnepanelen
Nieuws

Bijna helft zonnepaneeleigenaren heeft spijt van aankoop

Bijna de helft van de Nederlandse zonnepaneeleigenaren zou achteraf geen zonnepanelen meer kopen. Dat blijkt uit onderzoek van energieleverancier Budget Thuis onder 1.038 eigenaren. Maar liefst 46 procent zou bij een nieuwe keuze afzien van de...

Boekholt
Nieuws

D66-minister bevestigt: migratie vraagt 340.000 woningen in tien jaar

Migratie vraagt de komende tien jaar zo'n 340.000 extra woningen. Dat bevestigt minister Elanor Boekholt-O'Sullivan (Volkshuisvesting) in een brief aan PVV-Kamerlid Mooiman. Ook zet zij drie berekeningen naast elkaar van het aandeel sociale...

Europese vlaggen
Nieuws

Brussel wil 45 miljard lenen voor Oekraïne via gemeenschappelijke EU-schulden

De Europese Commissie wil opnieuw 45 miljard euro lenen om Oekraïne financieel te ondersteunen. Dat gebeurt via gezamenlijke Europese schulden, waarbij EU-lidstaten de jaarlijkse rente betalen. Oekraïne hoeft de hoofdsom pas terug te betalen indien...

Bart van den Brink
Nieuws

Vijf keer betrokken bij incidenten, en toch blijven: minister ziet geen ruimte om asielvergunning in te trekken

Asielzoekers die steeds weer voor overlast zorgen in een azc, houden in de praktijk gewoon hun verblijfsvergunning. Dat blijkt uit antwoorden van asielminister Bart van den Brink aan de Tweede Kamer. Zolang er geen onherroepelijke veroordeling is...

Kerk
Nieuws

Kerken en monumenten kleuren rood voor vervolgde christenen

Van de Notre-Dame in Parijs tot kerken in Londen, Madrid en Rotterdam: op talloze plekken in Europa kleurden woensdagavond gebouwen rood. Met de actie RedWednesday vroeg de katholieke hulporganisatie Kerk in Nood aandacht voor christenen die om hun...

Zembla
Nieuws

Wiskundedocent mag geen les meer geven na kooigevechten met neonazi's op eigen erf

Een wiskundedocent van scholengemeenschap Stad & Esch in Meppel mag per direct geen les meer geven. De school nam het besluit nadat onderzoeksprogramma Zembla beelden naar buiten bracht van kooigevechten met neonazi's op zijn erf in Zuidwolde. Bij de...

Jonker
Nieuws

PRO-jongere weet verschil niet tussen kernwapens en kerncentrales

Een demonstratie tegen kerncentrales in Groningen heeft een opmerkelijk filmpje opgeleverd. Een bestuurder van de landelijke PRO-jongerentak, Tim Jonker (23), kreeg vragen over een protestbord met het woord 'kernkop', terwijl de demonstratie juist...

IS
Nieuws

Iraanse vluchteling dreigt met aanslag op kleuterschool: OM eist celstraf

Een 41-jarige Iraanse vluchteling uit Ouderkerk aan den IJssel heeft gedreigd een kleuterschool aan te vallen en een kind te vermoorden. Hij stuurde ook een vlag van terreurorganisatie Islamitische Staat (IS) naar de gemeente Krimpenerwaard. Woensdag...

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Koran
Nieuws

Nederlandse halalbank Sifr in financiële problemen: miljoen van investeerders op

De Nederlandse islamitische financiële dienstverlener Sifr zit in grote problemen. Het bedrijf wilde moslims laten bankieren zonder rente en werkte aan een halalhypotheek. Maar de samenwerking met een buitenlandse betaalpartner is beëindigd en...

D66
Nieuws

Sten (18) dient klacht in na like van D66-wethouder bij doodswens

De 18-jarige Sten Jansen uit Angeren heeft een officiële klacht ingediend tegen D66-wethouder Léon Dekkers van Lingewaard. Dekkers gaf op Facebook een like aan een reactie waarin Jansen de dood werd gewenst. Dekkers noemt het een ongeluk en...

Hilversum
Nieuws

Pro en FVD grootste winnaars verkiezingen nieuwe gemeente Hilversum-Wijdemeren

Pro is de grootste partij in de nieuwe gemeente Hilversum. Bij de herindelingsverkiezingen van woensdag haalde de fusiepartij van GroenLinks en PvdA volgens de voorlopige uitslag 7 van de 37 zetels. Forum voor Democratie, die voor het eerst meedeed...

Europees Parlement
Nieuws

Brussel versoepelt stikstofregels voor energietransitie, niet voor woningbouw

Brussel maakt een uitzondering op de stikstofregels voor projecten die nodig zijn voor de energietransitie, maar woningbouw en andere bedrijfsprojecten krijgen die ruimte niet. Door een voorlopig akkoord tussen het Europees Parlement en de...

Utrecht Overvecht
Nieuws

Syrische asielzoeker steekt Marleen (25) zonder aanleiding neer: OM eist vier jaar cel en tbs

Een 19-jarige Syriër die vorig jaar een jonge vrouw bij station Utrecht Overvecht neerstak, moet volgens het Openbaar Ministerie vier jaar de cel in en daarna verplicht worden behandeld in een tbs-kliniek. Yousef A. stak de destijds 25-jarige Marleen...

Sikkema
Nieuws

PRO-burgemeester benoemd in gemeente waar GroenLinks 2,1% van de stemmen kreeg

Nissewaard krijgt naar verwachting een burgemeester van Progressief Nederland (PRO), terwijl haar oude partij GroenLinks bij de gemeenteraadsverkiezingen nauwelijks stemmen trok. Met 631 stemmen, goed voor 2,1 procent, eindigde GroenLinks in maart...

Destinus
Nieuws

Nederlandse wapenfabrikant jaagt op Russische drones: 'Je rommelt jezelf oorlog in'

Medewerkers van de Nederlandse wapenfabrikant Destinus hebben in Oekraïne zelf deelgenomen aan de strijd tegen Russische drones. Ook hielpen zij Oekraïense militairen bij het lanceren van aanvalsdrones richting Rusland. Dat blijkt uit onderzoek van...

Sinterklaas
Nieuws

Linkse partijen woedend na komst zwarte pieten bij intocht: 'Walgelijk'

Tijdens de Sinterklaasintocht op Scheveningen liepen zaterdag onverwacht zwarte pieten mee, terwijl de officiële stoet alleen uit roetveegpieten bestond. Hun aanwezigheid leidde tot verontwaardiging bij linkse politieke partijen, die willen weten...

Ulysse Ellian
Nieuws

VVD komt met remigratieplan: Syriërs krijgen 10.000 euro om terug te keren

De VVD wil remigratie van Syriërs stimuleren door hen 10.000 euro te bieden als zij vrijwillig terugkeren naar hun eigen land. Het voorstel is bedoeld voor ongeveer 71.000 Syriërs met een tijdelijke verblijfsvergunning in Nederland. De partij wil het...

Leerdam
Onderzoek

Slavernijmuseum dreigt bodemloze geldput te worden: miljoenen tekort nog vóór eerste bezoeker

Het Nationaal Slavernijmuseum bestaat nog alleen op papier, maar heeft al bijna 100 miljoen euro aan overheidsgeld toegezegd gekregen. Het is niet genoeg. De bouw kost 22,3 miljoen euro meer dan begroot, de inrichting is niet betaald en na de opening...

FVD
Achtergronden

FVD royeert twee leden na onthulling over neonazistische kooigevechten; ook FVD-raadslid verzocht op te stappen

Forum voor Democratie heeft twee leden uit de partij gezet. Uit onderzoek van Zembla bleek dat ze aanwezig waren bij vechtwedstrijden van een extremistisch netwerk. Ook FVD-gemeenteraadslid Ramon van Asch uit ‘s-Hertogenbosch was aanwezig bij zo'n...

Maurice de Hond
Nieuws

Openbaar Ministerie eist twee maanden cel tegen Maurice de Hond

Het Openbaar Ministerie heeft woensdag twee maanden cel geëist tegen opiniepeiler Maurice de Hond. Volgens justitie heeft de 79-jarige zich schuldig gemaakt aan smaad en smaadschrift in de Deventer moordzaak. De zaak gaat over uitlatingen die De Hond...