Ophef over verplichte ramadanviering op Berlijnse school

Nieuws 13 maart 2025 2 minuten Marit Nubé
School
ANP

In Berlijn is commotie ontstaan over een school die een ramadanviering als verplichte activiteit aankondigde, ook voor niet-islamitische leerlingen. Ouders reageerden woedend, waarna de Berlijnse senaat zich genoodzaakt zag in te grijpen. De bijeenkomst blijkt in strijd met het neutraliteitsgebod van openbare scholen en is inmiddels als vrijwillig bestempeld.

Ouders van leerlingen uit de zevende klas van de Carl-Zuckmayer-school in de multiculturele wijk Neukölln ontvingen een opmerkelijke brief. Hierin stond dat hun kinderen op vrijdag 28 maart tussen 17.30 en 20.00 uur aanwezig moesten zijn op school voor een zogenoemde iftar, de maaltijd waarmee het vasten tijdens de ramadan wordt gebroken. Dit zou een “verplichte bijeenkomst” zijn, omdat ervoor in de plaats een reguliere les kwam te vervallen. Ook werd van de leerlingen verwacht dat zij zelf eten meenamen om de iftar mee te vieren.

Dit stuitte op grote weerstand bij met name niet-religieuze ouders. “We vieren hier geen kerstmis op school, geen Pasen, en geen enkele christelijke feestdag is verplicht,” klaagde een boze vader in de Duitse krant Bild. “Maar voor de ramadan moeten onze kinderen ineens wél opdraven. Waar leven we eigenlijk?”

Senaat grijpt in en roept op tot neutraliteit
De ophef bleef niet onopgemerkt. De Berlijnse senaat, verantwoordelijk voor het onderwijsbeleid in de stad, greep in en maakte korte metten met de verplichting. In een verklaring aan Bild benadrukte een woordvoerder dat religieuze bijeenkomsten nooit verplicht mogen worden gesteld op openbare scholen. “Na overleg met de regionale onderwijsinspectie en de school is verduidelijkt dat deelname aan de bijeenkomst volledig vrijwillig is en dat er geen les komt te vervallen.” 

De kwestie raakt aan een breder debat over religieuze neutraliteit in het Duitse onderwijs. Openbare scholen dienen een neutraal beleid te voeren en geen voorkeur te geven aan bepaalde religieuze stromingen. Het neutraliteitsgebod, dat in Berlijn strikt wordt nageleefd, verbiedt bijvoorbeeld ook leraren om religieuze symbolen zoals een hoofddoek of kruis te dragen in de klas.

Scholen doen mee aan Ramadan
Sinds enkele jaren gebeurt het wel vaker dat onderwijsinstellingen zich aanpassen aan de Ramadan. Zo mochten Nijmeegse basisschoolkinderen vorig jaar aanvankelijk geen water drinken tijdens hun busreis naar de Efteling, ook als ze niet islamitisch waren. Ook een school in Gouda deed mee aan de ramadan. En niet-islamitische kinderen in Frankfurt mochten geen water drinken tijdens de les, omdat de leraar vindt dat ze respect moeten hebben voor hun vastende moslimleerlingen.

De Handelshogeschool van Stockholm paste vorig jaar zelfs de examentijden aan voor moslimstudenten die aan het vasten zijn tijdens de Ramadan. Een docent stelt voor om het examen op een ander tijdstip af te leggen, omdat hij begrip heeft voor de vastende studenten. Maar dit is tot grote zorg van critici, die vrezen dat dit fraude in de hand kan werken.

Gezondheidszorgen en discussie over religieuze integratie
De ramadan en het vasten dat erbij hoort, roepen al langer discussie op in het Duitse onderwijs. Sommige leerkrachten maken zich zorgen over de gevolgen voor de gezondheid van leerlingen die de hele dag niet eten of drinken, vooral op warme dagen. De Duitse onderwijsbond heeft eerder alarm geslagen over uitputtingsverschijnselen en concentratieproblemen bij vastende leerlingen.

De zaak rond de Carl-Zuckmayer-school raakt daarnaast aan een gevoelig maatschappelijk debat. In een stad als Berlijn, waar migratie en integratie regelmatig onderwerp van discussie zijn, leidt de vraag hoe religie een rol mag spelen binnen het onderwijs steeds vaker tot spanningen. Voorstanders van religieuze vieringen op school zien het als een vorm van culturele erkenning en inclusiviteit, terwijl critici vrezen dat de neutraliteit van het onderwijs onder druk komt te staan.

Voor nu heeft de Berlijnse senaat de school teruggefloten en de verplichting opgeheven. Maar de bredere discussie over de rol van religie in het onderwijs zal in Duitsland nog wel even blijven voortduren.

nieuwrechts.nl/series/democratienieuwrechts.nl/series/boerennieuwrechts.nl/series/eunieuwrechts.nl/series/economienieuwrechts.nl/series/migratie
Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Is Rob Jetten de slechtste premier ooit? Volgens Geert Wilders wel

Beluister onze podcast

Na de onrust in Loosdrecht door azc wil nieuwe partij Dorp voor Dorp de macht terug naar de inwoners bij verkiezingen
Of beluister op:

Meerartikelen

KOZP
Nieuws

KOZP haalt fel uit naar blanke Nederlanders: 'Het smaakt vast racistisch zuur'

Kick Out Zwarte Piet (KOZP) heeft op Instagram een reeks berichten gedeeld waarin blanke Nederlanders ervan langs krijgen. Mensen die de afgelopen vijftien jaar niet tegen Zwarte Piet hebben gedemonstreerd, worden aangesproken op hun gebrek aan...

azc
Nieuws

COA wil azc Kamp van Zeist langer openhouden, Soest zegt nee

Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) wil het azc Kamp van Zeist langer openhouden dan afgesproken. Volgens de afspraken moet de opvang voor 400 asielzoekers uiterlijk 30 april 2028 dicht. Het COA vraagt de gemeenteraden van Zeist en Soest in...

DENK
Nieuws

Ook VVD probeerde deal te sluiten met DENK, terwijl Yesilgöz D66 en CDA daarvoor aanviel

De VVD heeft D66 en CDA de afgelopen dagen hard aangevallen omdat die zaken deden met links, “inclusief DENK en Partij voor de Dieren”. Nu blijkt dat de VVD zelf ook geprobeerd heeft een akkoord te sluiten met DENK, meldt NRC. Volgens de krant...

COA
Nieuws

Alkmaar na dodelijke steekpartij in azc: ‘Onvoldoende vertrouwen’ in COA

De gemeente Alkmaar vertrouwt het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) niet meer. Na de evaluatie van een dodelijke steekpartij in het azc aan de Robonsbosweg zegt het college “onvoldoende vertrouwen” te hebben “dat de opvangorganisatie de...

FVD
Nieuws

Linkse partijen weigeren motie met FVD in te dienen in Arnhemse raad

PRO en de Partij voor de Dieren hebben in Arnhem hun naam van een motie laten verwijderen zodra Forum voor Democratie zich bij het voorstel aansloot. Opmerkelijk genoeg stemden beide partijen vervolgens gewoon vóór diezelfde motie. PRO bevestigt...

Onderwijs
Nieuws

Islamitisch middelbaar onderwijs groeit met 74 procent sinds 2021

Het aantal leerlingen in het islamitisch middelbaar onderwijs is in vier jaar met 74 procent gegroeid. Dat blijkt uit een optelling door NieuwRechts van de cijfers van de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). In 2021 zaten 1.502 leerlingen op een...

Van den Brink
Nieuws

Opvang ‘onhoudbaar’, toch haalt kabinet 1.400 vluchtelingen hierheen

Minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie) laat in 2026 en 2027 samen 1.400 vluchtelingen naar Nederland overkomen, terwijl hij de asielopvang zelf „onhoudbaar” noemt. Dat blijkt uit een Kamerbrief van 10 november. De vluchtelingen krijgen bij...

Van Essen
Nieuws

D66-minister rekt hulp aan PAS-melders op, maar pas 19 hebben vergunning

D66-minister Jaimi van Essen (Landbouw) wil de geldregeling waarmee provincies PAS-melders helpen drie jaar langer laten doorlopen, tot eind 2029. Dat staat in een brief aan de Tweede Kamer. Ruim zeven jaar nadat hun vergunningen onderuitgingen,...

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Leyen
Nieuws

Brussel wil Syrië toegang geven tot EU-markt via oud akkoord met Assad

De Europese Unie wil binnenkort een associatieakkoord met Syrië ondertekenen op basis van een besluit uit 2009. Dat Syrië-akkoord bevat ook afspraken over terugkeer en vrije toegang tot de Europese markt. Uit een ambtelijke beslisnota van...

Oranjes
Nieuws

Kritiek op hoge legerrang Máxima: 'Dit is gewoon waanzin'

Koningin Máxima heeft na haar militaire opleiding de rang van luitenant-kolonel gekregen. Maar die benoeming valt niet bij iedereen in goede aarde. Politiek verslaggever Frits Wester noemt het bij RTL een klap in het gezicht van militairen die...

Canarische eilanden
Nieuws

Recordaantal migranten bereikt Canarische Eilanden: 1.580 op één dag, opvang El Hierro onder druk

De Canarische Eilanden hebben een nieuw migratierecord gevestigd. Op zaterdag 14 november bereikten 1.580 migranten de Spaanse eilandengroep. Nog nooit werden er op één dag zoveel mensen opgevangen sinds het ontstaan van de Atlantische migratieroute,...

azc
Nieuws

Hellendoorn krijgt ultimatum van Den Haag: voor 18 december moeten er 196 asielzoekers komen

De gemeente Hellendoorn heeft nog ruim een maand om asielminister Bart van den Brink te laten zien hoe ze 196 asielzoekers gaat opvangen. Ligt er op 18 december geen uitgewerkt plan, dan neemt het Rijk het over, meldt het AD. Den Haag noemt...

Rubio
Nieuws

Amerikaanse minister rekent af met open grenzen: ‘Onze steden worden omgevormd tot vluchtelingenkampen voor de hele planeet’

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio heeft hard uitgehaald naar iedereen die volgens hem het eigen land ondergeschikt maakt aan internationale regels. Volgens Rubio willen zij Amerika laten opgeven wat het sterk maakt: zijn...

Jetten
Nieuws

Weekend van crisisberaad levert niets op: coalitie praat verder op Catshuis

Een heel weekend praten heeft de kabinetscrisis niet opgelost. De kopstukken van D66, VVD en CDA zaten zaterdag en zondag urenlang bij elkaar op landgoed De Zwaluwenberg in Hilversum. Maandag gaan ze verder op het Catshuis in Den Haag. Wat er...

De Hond
Achtergronden

Maurice de Hond: ‘Het systeem is compleet vastgelopen’

Volgens opiniepeiler Maurice de Hond lossen een nieuw kabinet of nieuwe verkiezingen de politieke crisis niet op. Het probleem zit volgens hem dieper: het politieke stelsel zelf werkt niet meer. “Een ander systeem, ook zonder grondwetsherziening,...

Thom de Graaf
Nieuws

D66'er Thom de Graaf wil geen nieuwe verkiezingen na kabinetsval: 'Wat levert dat op?'

Zelfs als het kabinet-Jetten valt, moeten Nederlanders volgens D66-prominent Thom de Graaf niet opnieuw naar de stembus. De voormalige vicepresident van de Raad van State wil dat politieke partijen eerst proberen een nieuwe regering te vormen met...

Vijlbrief
Nieuws

D66-minister belooft einde aan migratiesluiproute, maar ambtenaren waarschuwen voor Brussel

D66-minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken) beloofde op 6 november een einde aan de sluiproute voor goedkope arbeidsmigranten van buiten de Europese Unie. Zijn eigen ambtenaren waarschuwden in een interne nota dat het kabinet daarmee „scherp aan de...

Hamas
Nieuws

Activisten achter Hamas-spandoeken bekend: 'Aanval van 7 oktober moeten we vieren'

De activisten die bij pro-Palestijnse demonstraties in Amsterdam openlijk steun betuigen aan Hamas, blijken bewust de terroristische aanval van 7 oktober 2023 te verheerlijken. Een van hen is Laleh Almarjani (29), student aan de Hogeschool voor de...

Moskee
Nieuws

Gemeenten gaven moskeeën tien keer grond zonder concurrentie

Nederlandse gemeenten hebben sinds januari 2025 minstens tien keer grond, een pand of ruimte zonder openbare selectie aan een moskee of islamitische organisatie gegund. Telkens heette de koper de ‘enige serieuze gegadigde’, blijkt uit de...

Malawi
Nieuws

Malawi eert koloniaal verleden: 'Britten waren bevrijders van Arabische slavernij'

Terwijl Europese landen onder druk staan om excuses en herstelbetalingen aan te bieden voor hun koloniale verleden, laat het Afrikaanse Malawi een ander geluid horen. Het land wil juist aandacht besteden aan de Britse strijd tegen de Arabische...