Ophef over verplichte ramadanviering op Berlijnse school

Nieuws 13 maart 2025 2 minuten Marit Nubé
School
ANP

In Berlijn is commotie ontstaan over een school die een ramadanviering als verplichte activiteit aankondigde, ook voor niet-islamitische leerlingen. Ouders reageerden woedend, waarna de Berlijnse senaat zich genoodzaakt zag in te grijpen. De bijeenkomst blijkt in strijd met het neutraliteitsgebod van openbare scholen en is inmiddels als vrijwillig bestempeld.

Ouders van leerlingen uit de zevende klas van de Carl-Zuckmayer-school in de multiculturele wijk Neukölln ontvingen een opmerkelijke brief. Hierin stond dat hun kinderen op vrijdag 28 maart tussen 17.30 en 20.00 uur aanwezig moesten zijn op school voor een zogenoemde iftar, de maaltijd waarmee het vasten tijdens de ramadan wordt gebroken. Dit zou een “verplichte bijeenkomst” zijn, omdat ervoor in de plaats een reguliere les kwam te vervallen. Ook werd van de leerlingen verwacht dat zij zelf eten meenamen om de iftar mee te vieren.

Dit stuitte op grote weerstand bij met name niet-religieuze ouders. “We vieren hier geen kerstmis op school, geen Pasen, en geen enkele christelijke feestdag is verplicht,” klaagde een boze vader in de Duitse krant Bild. “Maar voor de ramadan moeten onze kinderen ineens wél opdraven. Waar leven we eigenlijk?”

Senaat grijpt in en roept op tot neutraliteit
De ophef bleef niet onopgemerkt. De Berlijnse senaat, verantwoordelijk voor het onderwijsbeleid in de stad, greep in en maakte korte metten met de verplichting. In een verklaring aan Bild benadrukte een woordvoerder dat religieuze bijeenkomsten nooit verplicht mogen worden gesteld op openbare scholen. “Na overleg met de regionale onderwijsinspectie en de school is verduidelijkt dat deelname aan de bijeenkomst volledig vrijwillig is en dat er geen les komt te vervallen.” 

De kwestie raakt aan een breder debat over religieuze neutraliteit in het Duitse onderwijs. Openbare scholen dienen een neutraal beleid te voeren en geen voorkeur te geven aan bepaalde religieuze stromingen. Het neutraliteitsgebod, dat in Berlijn strikt wordt nageleefd, verbiedt bijvoorbeeld ook leraren om religieuze symbolen zoals een hoofddoek of kruis te dragen in de klas.

Scholen doen mee aan Ramadan
Sinds enkele jaren gebeurt het wel vaker dat onderwijsinstellingen zich aanpassen aan de Ramadan. Zo mochten Nijmeegse basisschoolkinderen vorig jaar aanvankelijk geen water drinken tijdens hun busreis naar de Efteling, ook als ze niet islamitisch waren. Ook een school in Gouda deed mee aan de ramadan. En niet-islamitische kinderen in Frankfurt mochten geen water drinken tijdens de les, omdat de leraar vindt dat ze respect moeten hebben voor hun vastende moslimleerlingen.

De Handelshogeschool van Stockholm paste vorig jaar zelfs de examentijden aan voor moslimstudenten die aan het vasten zijn tijdens de Ramadan. Een docent stelt voor om het examen op een ander tijdstip af te leggen, omdat hij begrip heeft voor de vastende studenten. Maar dit is tot grote zorg van critici, die vrezen dat dit fraude in de hand kan werken.

Gezondheidszorgen en discussie over religieuze integratie
De ramadan en het vasten dat erbij hoort, roepen al langer discussie op in het Duitse onderwijs. Sommige leerkrachten maken zich zorgen over de gevolgen voor de gezondheid van leerlingen die de hele dag niet eten of drinken, vooral op warme dagen. De Duitse onderwijsbond heeft eerder alarm geslagen over uitputtingsverschijnselen en concentratieproblemen bij vastende leerlingen.

De zaak rond de Carl-Zuckmayer-school raakt daarnaast aan een gevoelig maatschappelijk debat. In een stad als Berlijn, waar migratie en integratie regelmatig onderwerp van discussie zijn, leidt de vraag hoe religie een rol mag spelen binnen het onderwijs steeds vaker tot spanningen. Voorstanders van religieuze vieringen op school zien het als een vorm van culturele erkenning en inclusiviteit, terwijl critici vrezen dat de neutraliteit van het onderwijs onder druk komt te staan.

Voor nu heeft de Berlijnse senaat de school teruggefloten en de verplichting opgeheven. Maar de bredere discussie over de rol van religie in het onderwijs zal in Duitsland nog wel even blijven voortduren.

nieuwrechts.nl/series/democratienieuwrechts.nl/series/boerennieuwrechts.nl/series/eunieuwrechts.nl/series/economienieuwrechts.nl/series/migratie
Nederland en de Europese Unie voeren een buitenlandbeleid dat islamitisch extremisme in het Midden-Oosten niet alleen onvoldoende bestrijdt, maar volgens Johannes de Jong zelfs financieel in stand houdt en ondersteunt. De directeur van de Europese christelijke denktank Sallux stelt in een interview met NieuwRechts dat Nederland daarmee zijn eigen veiligheid ondermijnt. Via handelsbetrekkingen, ontwikkelingsprogramma's en militaire samenwerking komt geld volgens De Jong terecht bij regimes en organisaties die radicalisering bevorderen. De gevolgen zijn volgens hem ook in Nederland merkbaar, onder meer door de komst van Syrische vluchtelingen. "Vervolgens moeten de belastingbetalers hier ook betalen voor de gevolgen."

 Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Hoe Nederlandse steun aan islamitisch extremisme migratie aanwakkert

Beluister onze podcast

Hoe Nederlandse steun aan islamitisch extremisme migratie aanwakkert
Of beluister op:

Meerartikelen

Wilders
Peiling

Peiling Maurice de Hond: JA21 en PVV in de lift, VVD zakt weg

JA21 is de grootste stijger in de nieuwste zetelpeiling van Maurice de Hond, van 20 november. De partij wint twee zetels en komt op 18. De PVV gaat er één zetel op vooruit en staat op 22. De VVD levert twee zetels in en zakt naar 12. Progressief...

 David van Weel
Nieuws

Kabinet onderzoekt 'anti-gendernarratieven', beloofde haatimamlijst blijft uit

Minister David van Weel (Justitie en Veiligheid) kondigt een onderzoek aan naar de verspreiding van 'anti-gendernarratieven' in Nederland. Tegelijk is de door het kabinet beloofde landelijke lijst voor haatzaaiende imams nog niet klaar. De Tweede...

Dordrecht
Nieuws

Dordtse raad stemt onderzoek naar werkelijke kosten asielopvang weg

De gemeenteraad van Dordrecht heeft een voorstel van Forum voor Democratie (FVD) afgewezen om de volledige kosten van asielopvang in beeld te brengen. De partij wilde weten hoeveel de gemeente werkelijk kwijt is aan opvang, politie, handhaving,...

Burnham en Von der Leyen
Nieuws

Het VK dreigt terug te keren naar de EU: dit kan het land miljarden kosten

De Britse premier Andy Burnham wil opnieuw onderzoeken hoe nauw het Verenigd Koninkrijk met de Europese Unie moet samenwerken. Vrijdag 20 november sprak hij in Brussel met Europese leiders over nieuwe afspraken. De Brusselse denktank Freedom and...

Westerveld
Nieuws

Linkse Kamerleden willen woord 'Remigratie' uit de Remigratiewet

Het woord ‘remigratie’ moet uit de Remigratiewet verdwijnen. Dat vinden de Tweede Kamerleden Westerveld (PRO) en Van Asten (D66). Tijdens het asieldebat van donderdag dienden ze een motie in die de regering vraagt “de terminologie in de Remigratiewet...

Boswijk
Nieuws

Boswijk verdedigt Nederlandse hulp droneaanvallen Rusland, ondanks waarschuwing ministerie

Kort nadat bekend werd dat het Nederlandse defensiebedrijf Destinus betrokken was bij aanvallen op Russische doelen, sloeg een projectiel in achter de Nederlandse ambassade in Kiev. Het ambassadegebouw raakte beschadigd, terwijl Rusland Nederland...

We support Hamas
Nieuws

XR-activisten en links-extremisten samen achter pro-Hamasspandoek

Activisten die in verband worden gebracht met Extinction Rebellion (XR) en een links-extremistische organisatie stonden tijdens meerdere pro-Palestijnse demonstraties bij een spandoek met de tekst 'We support Hamas'. Dat blijkt uit onderzoek van de...

Van Essen
Nieuws

D66-minister schuift besluit over afroming varkensrechten op naar 2027

Varkenshouders die hun bedrijf willen verkopen, moeten langer wachten op duidelijkheid over hun varkensrechten. D66-landbouwminister Jaimi van Essen zou dit jaar nog beslissen of de overheid bij verkoop weer een deel van die rechten intrekt. Nu...

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Heerma
Nieuws

Kabinet trekt 1,8 miljoen uit om online beïnvloeding rond verkiezingen op te sporen

Het ministerie van Binnenlandse Zaken wil een onderzoeksconsortium onder leiding van de Universiteit van Amsterdam tot 1,8 miljoen euro geven om online 'informatiemanipulatie' rond de verkiezingen van 2027 op te sporen. Er komt geen open selectie....

Tractor
Nieuws

Boeren woedend en verlaten overleg: Utrecht drukt stikstofnorm per boer door

De provincie Utrecht gaat zelf bepalen hoeveel stikstof individuele boerenbedrijven mogen uitstoten. Provinciale Staten hebben woensdagavond ingestemd met nieuwe regels, ondanks fel verzet van boerenorganisaties en oppositiepartijen. Eerder kwamen er...

Marokkaanse politie
Nieuws

Nederlandse politie sluit deal met Marokko om drugscriminaliteit aan te pakken

De politie-eenheid Midden-Nederland heeft in Tanger een samenwerking getekend met de Marokkaanse staatspolitie. Die gaat verder dan drugs en criminaliteit: ook wijkagenten, openbare orde en voetbalwedstrijden vallen eronder. Dat melden Marokkaanse...

Soldaten
Nieuws

'Sterf niet voor Boswijk': jongeren lopen klas uit tegen dienstplichtplannen

Scholieren en studenten gaan vrijdagmiddag in actie tegen de plannen van staatssecretaris Derk Boswijk (Defensie) voor een nieuwe vorm van dienstplicht. Actiegroep Stop de Oorlogskoorts roept jongeren op om om 13.00 uur hun lessen te verlaten....

Marius
Nieuws

Afghaan steekt student Marius (22) dood, maar wordt niet vervolgd voor moord: ouders geschokt

De Afghaanse man die in juli de 22-jarige student Marius Dick op straat doodstak in het Duitse Trier, krijgt geen aanklacht wegens moord. Volgens een psychiatrisch onderzoek was de verdachte tijdens de aanval vermoedelijk ontoerekeningsvatbaar. Het...

Wolf
Nieuws

Dierenactivisten vangen bot bij de rechter: doodschieten probleemwolf blijft onbestraft

De oud-burgemeester, de locoburgemeester en de politieagent die in 2023 betrokken waren bij het doodschieten van een wolf in het Drentse Wapse, worden definitief niet vervolgd. Dat heeft het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden besloten. De wolf had kort...

Blokken
Nieuws

Duitse kerstmarkten zwaar beveiligd wegens terreurdreiging

Meer dan 500 zware versperringen en een kostenplaatje van miljoenen euro's. De Duitse stad Magdeburg verandert haar kerstmarkt in een streng beveiligd terrein, bijna twee jaar na de aanslag waarbij zes mensen omkwamen. AfD-leider Alice Weidel haalt...

Ceuta
Nieuws

Ceuta: meldingen van seksueel geweld stijgen met 650 procent na massale migratiegolf

De Spaanse grensstad Ceuta kampt met een sterke toename van meldingen over seksueel geweld, gewapende aanvallen en woninginbraken. Sinds eind juli zijn bij de hulpdiensten 30 meldingen van mogelijk seksueel geweld geregistreerd, tegenover vier in...

Privacy
Nieuws

Gemeente Dordrecht schendt privacy van ruim duizend inwoners

De gemeente Dordrecht heeft jarenlang zonder voldoende wettelijke basis gevoelige persoonsgegevens van ruim duizend inwoners verzameld en gedeeld. Het ging onder meer om informatie over gezondheid, seksuele geaardheid, geloof en inkomen. Niet...

Asiel
Nieuws

Vertrokken op papier: 5.180 uitgeprocedeerde asielzoekers dit jaar met onbekende bestemming

Duizenden afgewezen vreemdelingen staan bij de overheid geregistreerd als vertrokken, maar of ze Nederland echt hebben verlaten, weet niemand. Dat blijkt uit een motie die de Kamerleden Struijs (50PLUS) en Straatman (CDA) donderdag indienden bij...

Moskee
Onderzoek

Erdoğans lange arm in Nederland: zo bouwt Turkije een parallelle samenleving via 150 moskeeën

Zo'n 150 moskeeën, Turkse staatsimams en 225 miljoen euro aan bezittingen. Midden in Nederland heeft Erdoğan via de Turkse staatsorganisatie Diyanet een omvangrijk netwerk opgebouwd. Zelfs moskeeën die Turkse Nederlanders zelf betaalden, staan op...

Jetten Leyen
Achtergronden

Dit is waarom Jetten en Brussel azen op uw pensioengeld

Het kabinet-Jetten wil pensioengeld gebruiken voor spoorlijnen, woningen en defensie. Brussel noemt het spaargeld van Europeanen „lui” en wil het aan het werk zetten. De officiële uitleg is dat uw geld zo meer oplevert. Maar economen van links tot...