Onderhandelingen in het nauw: gaat Duitsland naar links of naar rechts?

Nieuws 26 maart 2025 2 minuten Daniël de Liever
Merz en Klingbeil
ANP

In Duitsland verlopen de coalitiegesprekken tussen CDU/CSU en SPD moeizaam. Belangrijke thema's als migratie, belasting en gender zorgen voor veel discussie. CDU-leider Friedrich Merz beloofde tijdens de verkiezingscampagne om strenger op te treden omtrent migratie, maar de SPD lijkt hier weinig in te willen bewegen. Tegelijkertijd groeit de tweede partij van Duitsland, de rechtse AfD verder in de peilingen waardoor de druk op Merz toeneemt om rechtse beleidskeuzes af te dwingen in de onderhandelingen met de SPD.

De eerste officiële gespreksronde eindigde op maandag 24 maart. Duitse media melden dat er nog veel onenigheid is over belangrijke beleidsonderwerpen.

Migratie zorgt voor spanning
Vooral over migratie bestaat er grote onenigheid. CDU-leider Friedrich Merz beloofde tijdens de verkiezingscampagne illegale migranten bij de grens tegen te houden. Maar nu lijkt hij zich daar niet aan te houden, omdat hij moet samenwerken met de SPD.

De SPD wil precies het tegenovergestelde van de CDU. Zij willen jaarlijks 500.000 nieuwe migranten naar Duitsland halen, stemrecht geven aan migranten zonder Duits paspoort en deportaties beperken tot 'een allerlaatste optie'. Daarnaast verwerpt de SPD ook plannen van CDU/CSU om uitkeringen voor asielzoekers te verlagen. Volgens de sociaaldemocraten is dat 'onmenselijk'.

Belastingen en genderwet zorgen voor conflict
Ook over belastingen lopen de partijen uiteen. De CDU wil belastingen juist verlagen, terwijl de SPD ze liever verhoogt. Daarnaast ontstaat er discussie over de 'zelfbeschikkingswet' die vorig jaar werd ingevoerd. Met deze wet kunnen mensen met een simpel formulier hun naam en geslacht officieel veranderen. De centrumrechtse CDU wil deze wet intrekken, maar de SPD wil hem juist behouden.

Onvrede bij kiezers CDU/CSU groeit snel
In het openbaar prijzen de partijen elkaar, maar achter de schermen groeit de irritatie. Merz krijgt steeds meer kritiek vanuit zijn achterban. Veel kiezers vinden dat hij verkiezingsbeloften breekt om maar te kunnen regeren. Volgens een enquête van omroep ZDF voelt 73 procent van de ondervraagden zich door Merz misleid. Zelfs 44 procent van zijn eigen CDU/CSU-kiezers voelt zich bedrogen.

Rechtse kiezers zijn ook boos omdat Merz een enorme schuld van 1 biljoen euro wil aangaan voor defensie en infrastructuur. Eerder beloofde hij juist streng te zijn op schulden. Ook geeft hij toe aan eisen van de Groenen. Zo gaat er 100 miljoen euro extra naar een klimaatfonds en wordt het jaar 2045 als deadline voor klimaatneutraliteit in de grondwet gezet.

Populariteit AfD groeit sterk
Door alle ontevredenheid daalt de steun voor CDU/CSU naar 27 procent. Bij de verkiezingen een maand geleden was dit nog 28,5 procent. De SPD verliest ook: zij zakken naar 14,5 procent.

De rechtse partij Alternative für Deutschland (AfD) profiteert juist. Hun steun steeg van 20,8 procent naar een recordhoogte van 23,5 procent. AfD heeft nu 152 zetels in het Duitse parlement. Tijdens de eerste zitting zei AfD-fractieleider Stephan Brandner dat zij een 'sterk alternatief' zijn voor de gevestigde partijen, die staan voor het 'oude, geruïneerde Duitsland'.

De afsplitsing van zeven Tweede Kamerleden van de PVV zorgde voor politieke onrust in Den Haag. Voor Gidi Markuszower was het geen impulsieve stap, maar het eindpunt van een langer intern conflict over koers, macht en resultaat. In dit interview vertelt hij waarom verandering binnen de PVV volgens hem onmogelijk werd en waarom hij koos voor een eigen fractie. Markuszower doet een boekje open over hoe het er volgens hem écht aan toeging binnen de PVV, de dominante rol van Geert Wilders en de grenzen van politieke profilering zonder beleid. Daarbij rijst een grotere vraag: is de PVV veroordeeld tot blijvende oppositie, of ligt de sleutel tot daadwerkelijke macht elders? Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Hoe gaat het er écht aan toe binnen de PVV? Gidi Markuszower doet boekje open

Beluister onze podcast

Hoe ging het er écht aan toe binnen de PVV? Gidi Markuszower doet boekje open
Of beluister op:

Meerartikelen

huizen
Nieuws

Limburgse gemeenten geven eigen inwoners voorrang bij koopwoningen

Inwoners van de gemeente Gennep krijgen voortaan als eersten de kans om een nieuwbouwwoning te kopen in hun eigen gemeente. De gemeenteraad besloot daar maandagavond unaniem toe. Daarmee kiest Gennep bewust voor voorrang voor de eigen bevolking op de

Landbouw
Nieuws

Provincie Overijssel greep in bij nitraatmetingen: boeren mochten uitslagen niet meer zien

In het Natura 2000-gebied Springendal & Dal van de Mosbeek zijn de uitkomsten van nitraatmetingen aanleiding voor politieke en bestuurlijke vragen. Melkveehouders die hun grond beschikbaar stelden voor onderzoek, kregen de eerste jaren een snelle ind

spaargeld
Nieuws

Politiek wachtgeld vervijfvoudigd: van 1,6 naar 8,1 miljoen euro

De politieke instabiliteit van de afgelopen jaren heeft een fors prijskaartje. Het bedrag aan wachtgeld voor oud-politici is in tien jaar tijd vervijfvoudigd. Waar in 2016 nog 1,6 miljoen euro werd uitgekeerd, stond de teller in 2025 op 8,1 miljoen e

Hauser
Achtergronden

Eric (42) overleden na jarenlange strijd tegen coronaprikschade

De Amerikaan Eric Hauser is op 42-jarige leeftijd overleden na een langdurige en ernstige ziekte. Volgens zijn partner Eva Vracar leed hij aan een zware vorm van myalgische encefalomyelitis (ME), die zich ontwikkelde na de coronavaccinatie in de zome

ABN AMRO
Nieuws

Massaclaim dreigt voor ABN AMRO na nieuw bewijs over te hoge rente

De juridische druk op ABN AMRO neemt opnieuw toe. Stichting Massaschade & Consument heeft bij het Gerechtshof Amsterdam nieuw bewijs ingediend in een collectieve rechtszaak. De stichting wil dat de bank kleine ondernemers compenseert die volgens haar

Von der Leyen
Achtergronden

Europese Commissie zette sociale media onder druk om politieke meningen te censureren

Een nieuw officieel rapport van de U.S. House Committee on the Judiciary schetst een ontluisterend beeld van de rol van de Europese Commissie bij online contentmoderatie. Volgens het rapport heeft Brussel sociale-mediaplatformen jarenlang onder druk

man/vrouw
Nieuws

Organisator inclusieprijs werkt samen met gesubsidieerde partner met D66-connecties

Women in Financial Services  (WIFS) organiseert een nieuwe awardshow rond inclusie en gendergelijkheid in de financiële sector. De organisatie presenteert zich als een netwerk voor professionals en leiderschap. Daarbij opereert WIFS niet op zichzelf.

Eieren
Nieuws

Oekraïense kooi-eieren ontwrichten Europese landbouwmarkt

De Europese eiermarkt staat onder zware druk door een sterke toename van eieren uit Oekraïne. Het gaat daarbij vaak om ongestempelde kooi-eieren, geproduceerd in houderijsystemen die binnen de Europese Unie verboden zijn. Toch komen deze eieren zonde

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Noordhoff
Nieuws

Lesboek aangepast na klacht over fout beeld van varkenshouderij

Een Nederlandse onderwijsuitgever heeft beeldmateriaal over de varkenshouderij uit lesmateriaal verwijderd na kritiek vanuit de agrarische sector. Het ging om afbeeldingen van zeugen in kraamhokken die volgens betrokken organisaties een onjuist en ve

uwv
Nieuws

D66-coalitie wil hoogste uitkeringen fors verlagen: duizenden euro’s per jaar minder

Mensen die voorheen een hoog salaris hadden, gaan fors minder uitkering krijgen als een plan van D66, CDA en VVD doorgaat. Voor de hoogste inkomens betekent dat een verlaging van maximaal 926 euro bruto per maand, blijkt uit berekeningen van de NOS.

Keijzer
Nieuws

Keijzer baalt van getreuzel rondom afhandeling asielwetten

Demissionair minister Mona Keijzer noemt het teleurstellend dat twee belangrijke asielwetten nog altijd niet zijn behandeld door de Eerste Kamer. De wetten liggen volgens haar al maanden klaar. Toch zijn ze nog niet op de plenaire agenda van de senaa

FVD
Nieuws

Steeds bredere boycot van Forum voor Democratie in gemeenteraden

In meerdere gemeenten willen partijen niet meer samenwerken met Forum voor Democratie. In onder meer Den Haag, Nijmegen en Rotterdam spreekt een meerderheid van de gemeenteraad zich uit voor een boycot. Aanleiding is de vermeende aanwezigheid van kan

UvA
Onderzoek

Onderzoek: Joodse studenten voelen zich onveilig, universiteiten grijpen niet in

Joodse studenten in Nederland lopen aantoonbaar risico op intimidatie en geweld. Dat blijkt uit een nieuw rapport over antisemitisme op universiteiten en hogescholen. Onderwijsinstellingen schieten tekort in bescherming, terwijl pro-Gaza-demonstratie

Halsema
Nieuws

Druk breekt verzet Halsema: externe integriteitscommissie afgedwongen

Na een eerder conflict met de ombudsman erkent burgemeester Femke Halsema dat haar eigen rol bij een interne Commissie Integriteit problematisch is. Zij stelt daarom alsnog een volledig externe commissie in. Dat schrijft zij in een brief aan de gemee

jihadist
Nieuws

Ophef over EU-richtlijn Syrië: geen asiel voor christenen, wel voor IS-gelieerden

Een nieuw EU-asielrichtsnoer over Syrië zorgt voor stevige kritiek in Nederland. In de zogenoemde EU Country Guidance staat dat christenen in Syrië meestal geen asiel nodig zouden hebben. Tegelijk zouden personen met banden met Islamitische Staat (IS

Bontenbal
Nieuws

CDA-senatoren ondermijnen coalitieafspraken: asielwetten dreigen te sneuvelen

Twijfel binnen de CDA-fractie in de Eerste Kamer kan ertoe leiden dat de asielwetten van voormalig minister Marjolein Faber stranden, ondanks eerdere afspraken binnen de partij. De wetten staan zowel in het verkiezingsprogramma van het CDA als in het

Kabinet
Nieuws

Kamermeerderheid tikt D66-coalitie nu al op de vingers: geen onderzoek naar invoering kiesdrempel

Een belangrijk plan uit het coalitieakkoord dreigt al vroeg te stranden. D66, VVD en CDA wilden onderzoek laten doen naar de invoering van een kiesdrempel. Dat idee moet versplintering in de Tweede Kamer tegengaan. Een Kamermeerderheid ziet daar echt

Boeren
Nieuws

Onrust bij boeren na benoeming D66-minister van Landbouw

De benoeming van een nieuwe minister van Landbouw uit de gelederen van D66 zorgt voor onrust in de agrarische sector. BoerBurgerBeweging-leider Caroline van der Plas reageert fel. Zij spreekt van grote schrik onder boeren. Ook zijzelf maakt zich zorg

VVD
Nieuws

VVD-leider Yesilgöz wordt Minister van Defensie

VVD-leider Dilan Yeşilgöz treedt toe tot het nieuwe kabinet en wordt minister van Defensie en vicepremier. Daarmee kiest de VVD-leider alsnog voor een rol in het kabinet, na weken van speculatie over haar toekomst. Yeşilgöz blijft partijleider van de

ABN AMRO
Nieuws

ABN Amro waarschuwt: nieuw box 3-stelsel juridisch en praktisch wankel

Het voorgestelde nieuwe box 3-stelsel kent grote juridische en praktische zwaktes. Dat stellen vermogensexperts Tjarko Denekamp en Peter Beets van ABN Amro. Volgens hen dreigt het nieuwe systeem, dat in 2028 moet ingaan, problematisch te starten. Zij