Onderhandelingen in het nauw: gaat Duitsland naar links of naar rechts?

Nieuws 26 maart 2025 2 minuten Daniël de Liever
Merz en Klingbeil
ANP

In Duitsland verlopen de coalitiegesprekken tussen CDU/CSU en SPD moeizaam. Belangrijke thema's als migratie, belasting en gender zorgen voor veel discussie. CDU-leider Friedrich Merz beloofde tijdens de verkiezingscampagne om strenger op te treden omtrent migratie, maar de SPD lijkt hier weinig in te willen bewegen. Tegelijkertijd groeit de tweede partij van Duitsland, de rechtse AfD verder in de peilingen waardoor de druk op Merz toeneemt om rechtse beleidskeuzes af te dwingen in de onderhandelingen met de SPD.

De eerste officiële gespreksronde eindigde op maandag 24 maart. Duitse media melden dat er nog veel onenigheid is over belangrijke beleidsonderwerpen.

Migratie zorgt voor spanning
Vooral over migratie bestaat er grote onenigheid. CDU-leider Friedrich Merz beloofde tijdens de verkiezingscampagne illegale migranten bij de grens tegen te houden. Maar nu lijkt hij zich daar niet aan te houden, omdat hij moet samenwerken met de SPD.

De SPD wil precies het tegenovergestelde van de CDU. Zij willen jaarlijks 500.000 nieuwe migranten naar Duitsland halen, stemrecht geven aan migranten zonder Duits paspoort en deportaties beperken tot 'een allerlaatste optie'. Daarnaast verwerpt de SPD ook plannen van CDU/CSU om uitkeringen voor asielzoekers te verlagen. Volgens de sociaaldemocraten is dat 'onmenselijk'.

Belastingen en genderwet zorgen voor conflict
Ook over belastingen lopen de partijen uiteen. De CDU wil belastingen juist verlagen, terwijl de SPD ze liever verhoogt. Daarnaast ontstaat er discussie over de 'zelfbeschikkingswet' die vorig jaar werd ingevoerd. Met deze wet kunnen mensen met een simpel formulier hun naam en geslacht officieel veranderen. De centrumrechtse CDU wil deze wet intrekken, maar de SPD wil hem juist behouden.

Onvrede bij kiezers CDU/CSU groeit snel
In het openbaar prijzen de partijen elkaar, maar achter de schermen groeit de irritatie. Merz krijgt steeds meer kritiek vanuit zijn achterban. Veel kiezers vinden dat hij verkiezingsbeloften breekt om maar te kunnen regeren. Volgens een enquête van omroep ZDF voelt 73 procent van de ondervraagden zich door Merz misleid. Zelfs 44 procent van zijn eigen CDU/CSU-kiezers voelt zich bedrogen.

Rechtse kiezers zijn ook boos omdat Merz een enorme schuld van 1 biljoen euro wil aangaan voor defensie en infrastructuur. Eerder beloofde hij juist streng te zijn op schulden. Ook geeft hij toe aan eisen van de Groenen. Zo gaat er 100 miljoen euro extra naar een klimaatfonds en wordt het jaar 2045 als deadline voor klimaatneutraliteit in de grondwet gezet.

Populariteit AfD groeit sterk
Door alle ontevredenheid daalt de steun voor CDU/CSU naar 27 procent. Bij de verkiezingen een maand geleden was dit nog 28,5 procent. De SPD verliest ook: zij zakken naar 14,5 procent.

De rechtse partij Alternative für Deutschland (AfD) profiteert juist. Hun steun steeg van 20,8 procent naar een recordhoogte van 23,5 procent. AfD heeft nu 152 zetels in het Duitse parlement. Tijdens de eerste zitting zei AfD-fractieleider Stephan Brandner dat zij een 'sterk alternatief' zijn voor de gevestigde partijen, die staan voor het 'oude, geruïneerde Duitsland'.

nieuwrechts.nl/series/democratienieuwrechts.nl/series/boerennieuwrechts.nl/series/economienieuwrechts.nl/series/migratienieuwrechts.nl/series/eu

Beluister onze podcast

Dreigt Nederland zijn belangrijkste fundament te verliezen?
Of beluister op:

Meerartikelen

Vingerafdruk
Nieuws

Brussel wil DNA en vingerafdrukken delen met Oekraïne: Nederland eist noodknop

De Europese Commissie wil gevoelige politiegegevens, waaronder DNA-profielen, vingerafdrukken en kentekeninformatie, automatisch kunnen uitwisselen met landen buiten de Europese Unie. Ook Oekraïne, Moldavië en kandidaat-lidstaten op de Westelijke...

Windmolen
Nieuws

Rotterdam wil bewoners overtuigen met windparkbezoek, kritische journalist mag niet mee

Een journalist van de lokale nieuwssite Hoogvliet Online mocht zaterdag niet mee met een excursie naar windpark Streepland bij Lage Zwaluwe. De gemeente Rotterdam organiseerde het bezoek om bewoners kennis te laten maken met de werking en gevolgen...

Dijksma
Nieuws

Utrecht zet hotels in voor opvang nareizigers: omwonenden worden niet geïnformeerd

Utrecht gaat opnieuw hotels gebruiken om nareizigers op te vangen, terwijl de hoge kosten van hotelopvang eerder landelijk veel kritiek opriepen. Omwonenden worden niet apart geïnformeerd. De gemeente maakt niet bekend welke hotels worden gebruikt of...

Van Essen
Nieuws

D66-minister gebruikt stikstofdaling bij boeren om Rotterdamse haven ruimte te geven

De stikstofmaatregelen die boeren de komende jaren moeten nemen, worden door het kabinet mede gebruikt om nieuwe vergunningen in de Rotterdamse haven mogelijk te maken. Het Rijk schrijft expliciet dat de stikstofdruk rond de haven verder daalt...

Farage
Nieuws

Farage wil Britse asielstelsel vijf jaar stilleggen en 90.000 asielzoekers uitzetten

De Britse politicus Nigel Farage wil het asielstelsel van het Verenigd Koninkrijk voor vijf jaar grotendeels stilleggen. De leider van Reform UK wil dat 90.000 asielzoekers die momenteel op een beslissing wachten, onmiddellijk worden uitgezet. Ook...

ON!
Nieuws

Nieuwe sanctie dreigt voor Ongehoord Nederland

Het Commissariaat voor de Media (CvdM) is van plan opnieuw een sanctie op te leggen aan Ongehoord Nederland. De publieke omroep is inmiddels over het voornemen geïnformeerd, dat meldt NU.nl. Volgens ON!-directeur Peter Vlemmix draait de zaak om een...

Huizenbouw
Nieuws

Duizenden nieuwe woningen in Amersfoort kunnen jarenlang niet op stroomnet

Ongeveer 2000 nieuwbouwwoningen in Amersfoort kunnen voorlopig niet worden aangesloten op het elektriciteitsnet. Het stroomnet heeft onvoldoende capaciteit om de extra woningen van elektriciteit te voorzien. Vooral bouwplannen in De Hoef, Kattenbroek...

Woningmarkt
Achtergronden

Migratie veroorzaakt 60 procent van extra woningvraag in Nederland

Migratie speelt een dominante rol in de druk op de Nederlandse woningmarkt. In 2024 woonden migranten die sinds 2015 naar Nederland kwamen in ongeveer 435.000 zelfstandige woningen. Volgens een nieuw rapport van het Economisch Instituut voor de...

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Fatbike
Nieuws

Tilburgers zijn overlast fatbikes zat en eisen harde aanpak: 'Pak die fiets af'

In Tilburg groeit de roep om strengere maatregelen tegen gevaarlijk rijgedrag op fatbikes. Vooral jonge bestuurders die hard rijden en zich weinig aantrekken van verkeersregels, zorgen voor ergernis en onveilige situaties. Uit tientallen reacties van...

Migratie
Achtergronden

Bijna negen op tien afgewezen asielzoekers in Duitsland vechten besluit aan: 196.315 zaken wachten op rechter

De Duitse bestuursrechtspraak kampt met een groeiende berg asielzaken. Halverwege augustus 2026 lagen 196.315 procedures bij de rechtbanken. Vooral na een afwijzing wordt massaal doorgeprocedeerd: tegen bijna negen op de tien negatieve asielbesluiten...

Toeslagen
Nieuws

Rotterdam doet aangifte tegen ambtenaren om mogelijke fraude met geld voor toeslagenouders

De gemeente Rotterdam heeft aangifte gedaan tegen twee medewerkers die worden verdacht van fraude met geld dat bedoeld was om gedupeerden van de toeslagenaffaire te helpen. Nog eens vijf medewerkers zijn op non-actief gesteld. Hun mogelijke...

Hendriks Jetten
Nieuws

Hélène Hendriks kritisch op intieme foto Rob Jetten: ‘Hoeft niet per se gepost te worden’

Een intieme foto van premier Rob Jetten en zijn verloofde Nicolás Keenan zorgt voor discussie. Op de foto zit Jetten bij Keenan op schoot. Presentatrice Hélène Hendriks vindt dat zo'n beeld niet nodig is voor iemand in het premierschap. Daarmee sloot...

Buma
Nieuws

Raad van State houdt stukken over eigen machtspositie geheim met beroep op rechterlijke uitzondering

De Raad van State weigert documenten openbaar te maken over zijn eigen rol in de discussie over het behoud van de bestuursrechtspraak binnen de organisatie. Een Woo-verzoek daarover is volledig afgewezen. De Raad beroept zich op een wettelijke...

Heinen
Nieuws

Kabinet houdt Kamer in het duister over inefficiënte overheidsuitgaven

Minister van Financiën Eelco Heinen (VVD) geeft de Tweede Kamer geen totaalbedrag en geen overzicht van rijksuitgaven waarvan de werking niet is aangetoond. Ook komen er geen vaste regels voor beleid dat negatief uit een evaluatie komt. Zijn...

António Costa en Rob Jetten
Nieuws

EU-topman wil extra geld voor Brussel en rekent op Jetten: 'Ik reken op u'

Voorzitter van de Europese Raad António Costa wil dat de Europese Unie nieuwe inkomstenbronnen krijgt om haar toekomstige uitgaven te betalen. Tijdens een bezoek aan premier Rob Jetten in Den Haag benadrukte hij vrijdag 9 oktober dat de nationale...

COA
Nieuws

Azc zou zes maanden blijven, maar kan nu permanent worden: onrust in Utrecht

Een asielzoekerscentrum (azc) in Utrecht dat oorspronkelijk slechts zes maanden open zou blijven, kan mogelijk een permanente opvanglocatie worden. Het voormalige Star Lodge Hotel aan de Biltsestraatweg biedt sinds 2021 onderdak aan asielzoekers....

OCW Lhbti
Nieuws

Ministerie verzwijgt islam als factor in dalende homoacceptatie

Het ministerie van Onderwijs kan in zijn nieuwste lhbtiqa+-monitor wel aanwijzen dat mensen met een conservatieve politieke voorkeur gemiddeld negatiever denken over lhbtiqa+-personen. Maar hoeveel invloed de islam heeft, kan het onderzoek niet laten...

Zelensky
Achtergronden

EU-steun van 90 miljard voor Oekraïne blijkt mogelijk niet genoeg: Kyiv voorziet nieuw miljarden­gat

De Europese Unie dreigt in 2027 opnieuw miljarden te moeten vrijmaken voor Oekraïne. De eerder afgesproken lening van 90 miljard euro lijkt niet voldoende om de Oekraïense financiële behoeften voor 2026 en 2027 te dekken. Vanuit Kyiv wordt voor...

Moslimbroederschap
Nieuws

Brussel wil geldstromen rond Moslimbroederschap aanpakken

Dat levert een opvallende tegenstelling op. Het Parlement vraagt de Europese Commissie om alle Europese geldstromen naar verdachte organisaties in kaart te brengen. Maar de Raad van Europa, een aparte internationale organisatie waarvan ook...

Migratie
Nieuws

Van den Brink krijgt ‘rillingen’ van geweld Syrische straatgroepen, maar uitzetten blijft ‘ontzettend moeilijk’

Asielminister Bart van den Brink (CDA) zegt geschokt te zijn door het geweld en de overlast van groepen jonge Syrische asielzoekers. Tegelijkertijd erkent hij dat het bijzonder lastig is om afgewezen asielzoekers daadwerkelijk uit Nederland te...