Onderhandelingen in het nauw: gaat Duitsland naar links of naar rechts?
In Duitsland verlopen de coalitiegesprekken tussen CDU/CSU en SPD moeizaam. Belangrijke thema's als migratie, belasting en gender zorgen voor veel discussie. CDU-leider Friedrich Merz beloofde tijdens de verkiezingscampagne om strenger op te treden omtrent migratie, maar de SPD lijkt hier weinig in te willen bewegen. Tegelijkertijd groeit de tweede partij van Duitsland, de rechtse AfD verder in de peilingen waardoor de druk op Merz toeneemt om rechtse beleidskeuzes af te dwingen in de onderhandelingen met de SPD.
De eerste officiële gespreksronde eindigde op maandag 24 maart. Duitse media melden dat er nog veel onenigheid is over belangrijke beleidsonderwerpen.
Migratie zorgt voor spanning
Vooral over migratie bestaat er grote onenigheid. CDU-leider Friedrich Merz beloofde tijdens de verkiezingscampagne illegale migranten bij de grens tegen te houden. Maar nu lijkt hij zich daar niet aan te houden, omdat hij moet samenwerken met de SPD.
De SPD wil precies het tegenovergestelde van de CDU. Zij willen jaarlijks 500.000 nieuwe migranten naar Duitsland halen, stemrecht geven aan migranten zonder Duits paspoort en deportaties beperken tot 'een allerlaatste optie'. Daarnaast verwerpt de SPD ook plannen van CDU/CSU om uitkeringen voor asielzoekers te verlagen. Volgens de sociaaldemocraten is dat 'onmenselijk'.
Belastingen en genderwet zorgen voor conflict
Ook over belastingen lopen de partijen uiteen. De CDU wil belastingen juist verlagen, terwijl de SPD ze liever verhoogt. Daarnaast ontstaat er discussie over de 'zelfbeschikkingswet' die vorig jaar werd ingevoerd. Met deze wet kunnen mensen met een simpel formulier hun naam en geslacht officieel veranderen. De centrumrechtse CDU wil deze wet intrekken, maar de SPD wil hem juist behouden.
Onvrede bij kiezers CDU/CSU groeit snel
In het openbaar prijzen de partijen elkaar, maar achter de schermen groeit de irritatie. Merz krijgt steeds meer kritiek vanuit zijn achterban. Veel kiezers vinden dat hij verkiezingsbeloften breekt om maar te kunnen regeren. Volgens een enquête van omroep ZDF voelt 73 procent van de ondervraagden zich door Merz misleid. Zelfs 44 procent van zijn eigen CDU/CSU-kiezers voelt zich bedrogen.
Rechtse kiezers zijn ook boos omdat Merz een enorme schuld van 1 biljoen euro wil aangaan voor defensie en infrastructuur. Eerder beloofde hij juist streng te zijn op schulden. Ook geeft hij toe aan eisen van de Groenen. Zo gaat er 100 miljoen euro extra naar een klimaatfonds en wordt het jaar 2045 als deadline voor klimaatneutraliteit in de grondwet gezet.
Populariteit AfD groeit sterk
Door alle ontevredenheid daalt de steun voor CDU/CSU naar 27 procent. Bij de verkiezingen een maand geleden was dit nog 28,5 procent. De SPD verliest ook: zij zakken naar 14,5 procent.
De rechtse partij Alternative für Deutschland (AfD) profiteert juist. Hun steun steeg van 20,8 procent naar een recordhoogte van 23,5 procent. AfD heeft nu 152 zetels in het Duitse parlement. Tijdens de eerste zitting zei AfD-fractieleider Stephan Brandner dat zij een 'sterk alternatief' zijn voor de gevestigde partijen, die staan voor het 'oude, geruïneerde Duitsland'.
