Onderhandelingen in het nauw: gaat Duitsland naar links of naar rechts?

Nieuws 26 maart 2025 2 minuten Daniël de Liever
Merz en Klingbeil
ANP

In Duitsland verlopen de coalitiegesprekken tussen CDU/CSU en SPD moeizaam. Belangrijke thema's als migratie, belasting en gender zorgen voor veel discussie. CDU-leider Friedrich Merz beloofde tijdens de verkiezingscampagne om strenger op te treden omtrent migratie, maar de SPD lijkt hier weinig in te willen bewegen. Tegelijkertijd groeit de tweede partij van Duitsland, de rechtse AfD verder in de peilingen waardoor de druk op Merz toeneemt om rechtse beleidskeuzes af te dwingen in de onderhandelingen met de SPD.

De eerste officiële gespreksronde eindigde op maandag 24 maart. Duitse media melden dat er nog veel onenigheid is over belangrijke beleidsonderwerpen.

Migratie zorgt voor spanning
Vooral over migratie bestaat er grote onenigheid. CDU-leider Friedrich Merz beloofde tijdens de verkiezingscampagne illegale migranten bij de grens tegen te houden. Maar nu lijkt hij zich daar niet aan te houden, omdat hij moet samenwerken met de SPD.

De SPD wil precies het tegenovergestelde van de CDU. Zij willen jaarlijks 500.000 nieuwe migranten naar Duitsland halen, stemrecht geven aan migranten zonder Duits paspoort en deportaties beperken tot 'een allerlaatste optie'. Daarnaast verwerpt de SPD ook plannen van CDU/CSU om uitkeringen voor asielzoekers te verlagen. Volgens de sociaaldemocraten is dat 'onmenselijk'.

Belastingen en genderwet zorgen voor conflict
Ook over belastingen lopen de partijen uiteen. De CDU wil belastingen juist verlagen, terwijl de SPD ze liever verhoogt. Daarnaast ontstaat er discussie over de 'zelfbeschikkingswet' die vorig jaar werd ingevoerd. Met deze wet kunnen mensen met een simpel formulier hun naam en geslacht officieel veranderen. De centrumrechtse CDU wil deze wet intrekken, maar de SPD wil hem juist behouden.

Onvrede bij kiezers CDU/CSU groeit snel
In het openbaar prijzen de partijen elkaar, maar achter de schermen groeit de irritatie. Merz krijgt steeds meer kritiek vanuit zijn achterban. Veel kiezers vinden dat hij verkiezingsbeloften breekt om maar te kunnen regeren. Volgens een enquête van omroep ZDF voelt 73 procent van de ondervraagden zich door Merz misleid. Zelfs 44 procent van zijn eigen CDU/CSU-kiezers voelt zich bedrogen.

Rechtse kiezers zijn ook boos omdat Merz een enorme schuld van 1 biljoen euro wil aangaan voor defensie en infrastructuur. Eerder beloofde hij juist streng te zijn op schulden. Ook geeft hij toe aan eisen van de Groenen. Zo gaat er 100 miljoen euro extra naar een klimaatfonds en wordt het jaar 2045 als deadline voor klimaatneutraliteit in de grondwet gezet.

Populariteit AfD groeit sterk
Door alle ontevredenheid daalt de steun voor CDU/CSU naar 27 procent. Bij de verkiezingen een maand geleden was dit nog 28,5 procent. De SPD verliest ook: zij zakken naar 14,5 procent.

De rechtse partij Alternative für Deutschland (AfD) profiteert juist. Hun steun steeg van 20,8 procent naar een recordhoogte van 23,5 procent. AfD heeft nu 152 zetels in het Duitse parlement. Tijdens de eerste zitting zei AfD-fractieleider Stephan Brandner dat zij een 'sterk alternatief' zijn voor de gevestigde partijen, die staan voor het 'oude, geruïneerde Duitsland'.

Denemarken geldt in Nederland vaak als het land dat grip kreeg op migratie. Vooral aan de rechterkant klinkt het Deense beleid als voorbeeld: strenger, consequenter en minder bang voor scherpe keuzes. Mikkel Bjørn, parlementslid voor de rechtse Deense Volkspartij en voorzitter van de naturalisatiecommissie, schetst tegenover NieuwRechts een minder rooskleurig beeld. Volgens hem is het Deense model geen strak ontworpen blauwdruk, maar een reeks hersteloperaties na decennia van ruimhartig beleid: "Sindsdien hebben we geprobeerd de wond te dichten." Toch kunnen landen als Nederland volgens Bjørn veel leren van het Deense migratiemodel. Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Het Deense migratiemodel onder de loep: wat kan Nederland leren?

Beluister onze podcast

Boeren versus Den Haag: de strijd is nu echt begonnen
Of beluister op:

Meerartikelen

Democratie
Achtergronden

De uitholling van de Nederlandse democratie: 10 stille machthebbers waar de media nooit over schrijven

Nederlanders gaan trouw naar de stembus, kabinetten komen en vallen, maar het beleid beweegt nauwelijks mee. Dat is geen toeval. Naast de gekozen democratie is de afgelopen decennia een tweede bestuurslaag gegroeid: adviesorganen, topambtelijke gremi

boeken
Nieuws

Uitgeverij schrapt woorden als ‘homokroeg’ uit boek: schrijver hekelt ‘politieke correctheid’

Schrijver Arie Pos vertrekt bij de uitgeverij De Bezige Bij na een conflict over de redactie van zijn biografie over Gerrit Komrij. Woorden als ‘nicht’, ‘homokroeg’ en ‘homoschrijvers’ werden volgens hem problematisch gevonden of geschrapt. Pos noemt

Rajoy
Nieuws

Spaanse oud-premier: ‘Het Franse elftal heeft geen Fransen’

De voormalige Spaanse premier Mariano Rajoy heeft vlak voor de halve finale tussen Spanje en Frankrijk een politieke rel veroorzaakt. In een column schreef hij dat Frankrijk een ploeg “van het hoogste niveau” heeft, maar dat er “geen Fransen” in het

COA
Nieuws

Afgewezen Turkse asielzoeker in hongerstaking: vertrek voorlopig uitgesteld

Een 28-jarige Turkse asielzoeker in Winterswijk is al ruim een maand in hongerstaking. Baris Helvaci moet Nederland verlaten nadat zijn asielaanvraag is afgewezen. Door zijn medische toestand is zijn vertrek voorlopig opgeschort, terwijl zijn zaak la

Lahbib
Achtergronden

EU dreigt Israël met maatregelen, maar juridische basis wankelt

De Europese Commissie toont spierballen richting Israël. Brussel kijkt naar vergunningen, extra heffingen of zelfs een importverbod voor producten uit Israëlische nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Dat klinkt als harde actie, maar in de pr

Ergin
Nieuws

DENK-Kamerlid beticht van hypocrisie na Srebrenica-post: ‘Herdenk je ook Armenië?’

DENK-Kamerlid Doğukan Ergin wil met zijn Srebrenica-post waarschuwen dat genocides nooit mogen worden vergeten. Maar precies die boodschap komt als een boemerang terug. Onder zijn bericht krijgt hij massaal de vraag waarom DENK dan zo stil blijft ove

Eyup Sultan Moskee
Nieuws

Nijmegen krijgt megamoskee die ‘trekpleister’ moet worden voor de regio

De bouw van een nieuwe grote moskee in Nijmegen komt dichterbij. De Eyüp Sultan Moskee wil verhuizen van Bottendaal naar het Jonkerbosplein, vlak bij station Goffert. Daar moet een islamitisch cultureel centrum komen met plek voor ongeveer 1.200 tot

Europees Parlement
Nieuws

Europees Parlement blaast omstreden controle van privéberichten nieuw leven in

Het Europees Parlement heeft vlak voor het zomerreces afgelopen week ingestemd met de terugkeer van Chat Control 1.0. De tijdelijke regeling maakt het mogelijk dat grote technologiebedrijven privéberichten, e-mails en berichtenapps vrijwillig doorzoe

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Migratie
Nieuws

Oostenrijkse asielorganisatie ontving miljoenen overheidsgeld terwijl zij streed tegen migratiebeleid

De Oostenrijkse asielorganisatie Asylkoordination Österreich heeft tussen 2021 en 2025 ruim 5,1 miljoen euro aan subsidies ontvangen van het ministerie van Arbeid. Tegelijkertijd voerde de organisatie actief campagne tegen belangrijke onderdelen van

moskee
Nieuws

Imam op non-actief nadat hij man met aardappelmesje steekt bij moskee in Aalst

In Aalst is de imam van een moskee opgepakt na een steekincident bij het gebedshuis. De imam raakte vrijdagmiddag in gevecht met een andere persoon en greep naar een aardappelmesje om zich te verdedigen. De andere betrokkene raakte gewond en werd naa

Klaver
Nieuws

PRO weert journalisten bij oprichtingscongres jongerentak: ‘Momentje van kwetsbaarheid’

Progressief Nederland wil voorlopig geen journalisten over de vloer bij meerdere interne bijeenkomsten. De nieuwe fusiepartij van GroenLinks en PvdA schermt ledengesprekken, vergaderingen en congressen af. Dat blijkt uit een verslag van journalist Ch

Politie
Nieuws

Politie pakt geweldplegende asielzoeker op uit Ter Apel

De politie heeft zaterdagavond een 29-jarige man aangehouden bij het aanmeldcentrum in Ter Apel. Dat gebeurde na een melding van een vechtpartij op het voorterrein. De verdachte werd door beveiligers overgedragen aan de politie. Het was de eerste avo

FVD
Nieuws

FVD wil Tweede Kamer terugroepen van reces na escalatie in Ter Apel

Forum voor Democratie wil dat de Tweede Kamer terugkomt van het zomerreces voor een spoeddebat over de situatie in Ter Apel. Aanleiding is het besluit van het Rode Kruis en VluchtelingenWerk Nederland om hun medewerkers terug te trekken van het voort

Frank Candel
Nieuws

Vluchtelingenwerk ziet extra opvangplekken als oplossing geweld azc Ter Apel

Bestuursvoorzitter Frank Candel van Vluchtelingenwerk ziet na de onveiligheid in Ter Apel vooral één oplossing: andere gemeenten moeten extra asielzoekers opvangen. Bij EenVandaag zei hij dat vijftig tot tachtig opvangplekken buiten Ter Apel voldoend

azc Den Helder
Nieuws

Gewonde bij steekpartij in asielopvang Den Helder, verdachte aangehouden

Bij een steekpartij in een opvanglocatie voor asielzoekers in Den Helder is een persoon gewond geraakt. De politie heeft na het incident één verdachte aangehouden. Volgens een politiewoordvoerder gaat het om een incident ‘in de huiselijke sfeer’, maa

Hugo de Jonge
Nieuws

Wet van Hugo de Jonge faalt, middenhuur verdwijnt uit de markt: 'Puur populisme'

De Wet betaalbare huur van voormalig woonminister Hugo de Jonge heeft na twee jaar niet het gewenste resultaat opgeleverd. Het aantal vrijkomende huurwoningen is sinds de invoering met een derde gedaald. Vastgoedondernemers en projectontwikkelaars st

Schiedam
Nieuws

Vrouwenmars in Schiedam protesteert tegen komst van extra asielzoekers

In Schiedam hebben afgelopen week ongeveer veertig vrouwen en mannen gedemonstreerd tegen de komst van een asielzoekerscentrum (azc). De actievoerders wezen op problemen met veiligheid, armoede en jeugdcriminaliteit in de stad. Aan de overkant stond

Politie
Nieuws

Vechtpartijen bij aanmeldcentrum Ter Apel zodra hulporganisaties zich terugtrekken

De eerste avond zonder hulpverleners van het Rode Kruis en Vluchtelingenwerk bij de ingang van aanmeldcentrum Ter Apel is onrustig verlopen. Op het voorterrein ontstonden meerdere opstootjes en vechtpartijen. Beveiligers en agenten moesten ingrijpen.

Mes
Nieuws

Asielzoeker uit Ter Apel steekt vrouw zomaar neer in Amsterdam

Een vrouw is in de nacht van woensdag op donderdag uit het niets neergestoken in het centrum van Amsterdam. Zij stond rond 02.00 uur met twee andere vrouwen te wachten op een taxi op de Prinsengracht, ter hoogte van de Leidsegracht. Een onbekende man

Cruise
Nieuws

Lhbti-cruiseschip geweigerd door moslimlanden: eerst Turkije, nu Egypte

Een luxueus cruiseschip met vooral lhbti-passagiers is in korte tijd door twee landen geweigerd. De Scarlet Lady van Virgin Voyages mocht begin juli niet aanleggen in de Turkse havenstad Kusadasi. Kort daarna kreeg het schip ook geen toestemming om d