Onderhandelingen in het nauw: gaat Duitsland naar links of naar rechts?

Nieuws 26 maart 2025 2 minuten Daniël de Liever
Merz en Klingbeil
ANP

In Duitsland verlopen de coalitiegesprekken tussen CDU/CSU en SPD moeizaam. Belangrijke thema's als migratie, belasting en gender zorgen voor veel discussie. CDU-leider Friedrich Merz beloofde tijdens de verkiezingscampagne om strenger op te treden omtrent migratie, maar de SPD lijkt hier weinig in te willen bewegen. Tegelijkertijd groeit de tweede partij van Duitsland, de rechtse AfD verder in de peilingen waardoor de druk op Merz toeneemt om rechtse beleidskeuzes af te dwingen in de onderhandelingen met de SPD.

De eerste officiële gespreksronde eindigde op maandag 24 maart. Duitse media melden dat er nog veel onenigheid is over belangrijke beleidsonderwerpen.

Migratie zorgt voor spanning
Vooral over migratie bestaat er grote onenigheid. CDU-leider Friedrich Merz beloofde tijdens de verkiezingscampagne illegale migranten bij de grens tegen te houden. Maar nu lijkt hij zich daar niet aan te houden, omdat hij moet samenwerken met de SPD.

De SPD wil precies het tegenovergestelde van de CDU. Zij willen jaarlijks 500.000 nieuwe migranten naar Duitsland halen, stemrecht geven aan migranten zonder Duits paspoort en deportaties beperken tot 'een allerlaatste optie'. Daarnaast verwerpt de SPD ook plannen van CDU/CSU om uitkeringen voor asielzoekers te verlagen. Volgens de sociaaldemocraten is dat 'onmenselijk'.

Belastingen en genderwet zorgen voor conflict
Ook over belastingen lopen de partijen uiteen. De CDU wil belastingen juist verlagen, terwijl de SPD ze liever verhoogt. Daarnaast ontstaat er discussie over de 'zelfbeschikkingswet' die vorig jaar werd ingevoerd. Met deze wet kunnen mensen met een simpel formulier hun naam en geslacht officieel veranderen. De centrumrechtse CDU wil deze wet intrekken, maar de SPD wil hem juist behouden.

Onvrede bij kiezers CDU/CSU groeit snel
In het openbaar prijzen de partijen elkaar, maar achter de schermen groeit de irritatie. Merz krijgt steeds meer kritiek vanuit zijn achterban. Veel kiezers vinden dat hij verkiezingsbeloften breekt om maar te kunnen regeren. Volgens een enquête van omroep ZDF voelt 73 procent van de ondervraagden zich door Merz misleid. Zelfs 44 procent van zijn eigen CDU/CSU-kiezers voelt zich bedrogen.

Rechtse kiezers zijn ook boos omdat Merz een enorme schuld van 1 biljoen euro wil aangaan voor defensie en infrastructuur. Eerder beloofde hij juist streng te zijn op schulden. Ook geeft hij toe aan eisen van de Groenen. Zo gaat er 100 miljoen euro extra naar een klimaatfonds en wordt het jaar 2045 als deadline voor klimaatneutraliteit in de grondwet gezet.

Populariteit AfD groeit sterk
Door alle ontevredenheid daalt de steun voor CDU/CSU naar 27 procent. Bij de verkiezingen een maand geleden was dit nog 28,5 procent. De SPD verliest ook: zij zakken naar 14,5 procent.

De rechtse partij Alternative für Deutschland (AfD) profiteert juist. Hun steun steeg van 20,8 procent naar een recordhoogte van 23,5 procent. AfD heeft nu 152 zetels in het Duitse parlement. Tijdens de eerste zitting zei AfD-fractieleider Stephan Brandner dat zij een 'sterk alternatief' zijn voor de gevestigde partijen, die staan voor het 'oude, geruïneerde Duitsland'.

Peter Siebelt onthult de miljardenindustrie achter de asielketen in Nederland.

Peter Siebelt onthult de miljardenindustrie achter de asielketen in Nederland.

Beluister onze podcast

Diederik Boomsma ontrafelt juridisch moeras: ‘Massamigratie moet stoppen, mensen willen dit niet'
Of beluister op:

Meerartikelen

Angelika Niebler
Nieuws

Europarlementariër uit fractie Von der Leyen behoudt immuniteit ondanks fraudeonderzoek

Het Europees Parlement heeft besloten de parlementaire immuniteit van de Duitse EVP’er Angelika Niebler niet op te heffen. Dat gebeurt ondanks een verzoek van het Europees Openbaar Ministerie en Duitse aanklagers. Niebler, delegatieleider van de CSU

moslima leerlingen
Nieuws

Duitse scholen worstelen met groepsdruk door streng islamitische leerlingen

Duitse scholen krijgen steeds vaker te maken met religieuze conflicten rond streng islamitische leerlingen. Het gaat om druk op andere leerlingen, discussies over eten, kleding, vasten en lessen. In sommige gevallen weigeren leerlingen muziekonderwij

Natuur
Achtergronden

De stille macht van natuurorganisaties in Nederlands grondbeleid

Nieuwe natuur lijkt onschuldig. Maar achter de kaarten van het Natuurnetwerk Nederland speelt een veel grotere machtsvraag: wie beslist over grond, geld en ruimte in Nederland? De Groningse blogger en onderzoeker Driekus Vierkant stelt dat burgers, b

Volkskrant
Nieuws

Volkskrant-columnist noemt Markuszower ‘demagoog’, maar perste bejaarde af

Volkskrant-columnist Wilbert Linders heeft fel uitgehaald naar Gidi Markuszower vanwege diens omstreden woorden over het tegenhouden van Palestijnse vluchtelingen aan de grens. Linders noemt de uitspraken van Markuszower in De Volkskrant onder meer ‘

Koopmans
Nieuws

LTO trekt harde lijn: ‘Geen steun aan stikstofplannen als kritische depositiewaarde blijft’

LTO Nederland zet de druk vol op het kabinet in het stikstofdossier. Volgens voorzitter Ger Koopmans komt er geen steun voor nieuwe stikstofplannen zolang de kritische depositiewaarde (KDW) in de wet blijft staan. Daarmee trekt de grootste landbouwor

Bijlmer
Video

Bizarre reportage uit de Bijlmer: jongeren tonen wapens en praten over geweld

Een Duitse YouTuber heeft in de Amsterdamse Bijlmer een ongefilterd inkijkje gefilmd in een wereld van straatcultuur, wapens en jonge jongens die zichzelf presenteren als “shooters”. In de videoreportage tonen jongeren pistolen, magazijnen en accesso

Snelweg
Nieuws

OM verdubbelt aantal flitslocaties ondanks eerdere waarschuwing dat verkeersboetes te hoog zijn

De kans op een verkeersboete wordt dit jaar flink groter. Het Openbaar Ministerie wil het aantal plekken waar wordt geflitst ruim verdubbelen. Nu gaat het nog om ongeveer 650 locaties. Dat moeten er 1450 worden, meldt ANP. Daarmee kiest het OM voor m

moslima's
Nieuws

Lijsttrekker moslimpartij Amsterdam: ‘Moslims kunnen geen vrienden zijn met witte mensen'

Ozan Turkdogan, lijsttrekker van de Anti-Racistische Moslimpartij in Amsterdam, ligt opnieuw onder vuur door uitspraken in een TikTok-video. Daarin zegt hij dat moslims volgens hem geen vrienden kunnen zijn met ‘witte mensen’. Ook stelt hij dat mosli

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

migranten
Nieuws

Asieladvocaat pleit voor generaal pardon voor ruim 50.000 asielzaken: 'Omgekeerde wereld'

Asieladvocaat Lineke Blijdorp heeft bij NPO Radio 1 gepleit voor een generaal pardon voor lopende IND-zaken. Dat zou betekenen dat de ruim 50.000 openstaande asielzaken (bijna) allemaal worden goedgekeurd zonder aparte beoordeling per dossier. Volgen

Biddinghuizen
Nieuws

Dronten zet streep door grote winteropvang voor asielzoekers bij Walibi-terrein

Asielzoekers kunnen komende winters niet langer terecht op het terrein bij Biddinghuizen, naast pretpark Walibi Holland. De nieuwe coalitie in Dronten zet een streep door de noodopvang die de afgelopen winters plek bood aan ongeveer 1250 mensen. Daar

COA
Nieuws

Ter Apel opnieuw overvol: bijna 2200 mensen in aanmeldcentrum

Het aanmeldcentrum voor asielzoekers in Ter Apel is opnieuw veel te vol. Het complex mag maximaal 2000 mensen opvangen, maar sinds januari wordt die grens bijna onafgebroken overschreden. Sinds vorige week is de drukte nog verder toegenomen. In de na

minister Aartsen
Nieuws

Kabinet laat Turkse overheidsinvloed bij Islamitische organisatie niet onderzoeken

Het kabinet gaat geen extra stappen zetten na vermoedens over Turkse overheidsinvloed binnen de Islamitische Stichting Nederland (ISN). Die stichting speelt via moskeeën en religieuze netwerken een rol voor Turkse gemeenschappen in Nederland en komt

demonstratie Den Haag
Nieuws

Pro-Palestijnse activisten leggen treinverkeer Den Haag Centraal stil: 5 mensen opgepakt

Het treinverkeer van en naar Den Haag Centraal is dinsdagavond weer langzaam op gang gekomen nadat pro-Palestijnse activisten het spoor hadden stilgelegd. De demonstranten gingen het spoor op en blokkeerden daarmee het treinverkeer rond het station.

Raad van Europa
Nieuws

Raad van Europa steunt verklaring om uitzetting illegale migranten makkelijker te maken

Een brede groep Europese en internationale landen steunt een nieuwe politieke verklaring die uitzetting van illegale migranten makkelijker moet maken. De verklaring werd aangenomen op een top van de Raad van Europa in Chișinău, de hoofdstad van Molda

commissariaat voor de media
Nieuws

Commissariaat wil Europese wetgeving inzetten tegen ‘riskante’ sociale mediafeeds

Het Commissariaat voor de Media waarschuwt dat sociale media een risico vormen voor de democratische meningsvorming. In het rapport Naar democratisch gezonde feeds stelt de toezichthouder dat platforms als TikTok, Instagram, Facebook en X met hun fee

boeren
Nieuws

Kunstmestcrisis raakt boeren hard: EU denkt aan honderden miljoenen steun

De Europese Commissie werkt aan een fors steunpakket voor boeren die worden geraakt door de oorlog in het Midden-Oosten. De kosten voor brandstof zijn gestegen, maar vooral kunstmest is veel duurder geworden. Dat kan ook Nederlanders direct raken, om

voormalige HagaZiekenhuis
Nieuws

Oud-college Den Haag probeert mega-opvang door te drukken: ‘Democratie is dood’

De omstreden asielopvang in het oude HagaZiekenhuis aan de Haagse Sportlaan kan mogelijk toch doorgaan, zelfs als de gemeenteraad tegenstemt. Den Haag heeft juridisch laten uitzoeken of het college een negatief advies van de raad kan passeren. Volgen

Carola Schouten
Nieuws

Burgemeester Rotterdam: kabinet moet eerlijk zijn dat asielinstroom niet hard zal dalen

De Rotterdamse burgemeester Carola Schouten zegt dat de asielinstroom niet sterk zal dalen en dat het kabinet daar eerlijk over moet zijn. Bij Pauw & De Wit stelde de CU-burgemeester dat de instroom nu wel iets lager ligt, maar niet in een mate waard

Wagensveld
Nieuws

Hof veroordeelt Pegida-voorman, maar geeft hem op twee punten gelijk

Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft Pegida-voorman Edwin Wagensveld veroordeeld voor groepsbelediging van moslims. Hij krijgt een werkstraf van 20 uur. Tegelijk spreekt het hof hem vrij van belediging van burgemeester Ahmed Marcouch en van overtr

Belastingdienst
Nieuws

Belastingdienst vermoedt opnieuw miljoenenfraude met Bulgaren

De Belastingdienst vermoedt dat er opnieuw op grote schaal is gefraudeerd met Bulgaren in Nederland. Het zou gaan om ruim 6 miljoen euro aan fraude met de inkomstenbelasting. Volgens staatssecretaris Eerenberg van Financiën zijn er vermoedelijk honde