Onderhandelingen in het nauw: gaat Duitsland naar links of naar rechts?

Nieuws 26 maart 2025 2 minuten Daniël de Liever
Merz en Klingbeil
ANP

In Duitsland verlopen de coalitiegesprekken tussen CDU/CSU en SPD moeizaam. Belangrijke thema's als migratie, belasting en gender zorgen voor veel discussie. CDU-leider Friedrich Merz beloofde tijdens de verkiezingscampagne om strenger op te treden omtrent migratie, maar de SPD lijkt hier weinig in te willen bewegen. Tegelijkertijd groeit de tweede partij van Duitsland, de rechtse AfD verder in de peilingen waardoor de druk op Merz toeneemt om rechtse beleidskeuzes af te dwingen in de onderhandelingen met de SPD.

De eerste officiële gespreksronde eindigde op maandag 24 maart. Duitse media melden dat er nog veel onenigheid is over belangrijke beleidsonderwerpen.

Migratie zorgt voor spanning
Vooral over migratie bestaat er grote onenigheid. CDU-leider Friedrich Merz beloofde tijdens de verkiezingscampagne illegale migranten bij de grens tegen te houden. Maar nu lijkt hij zich daar niet aan te houden, omdat hij moet samenwerken met de SPD.

De SPD wil precies het tegenovergestelde van de CDU. Zij willen jaarlijks 500.000 nieuwe migranten naar Duitsland halen, stemrecht geven aan migranten zonder Duits paspoort en deportaties beperken tot 'een allerlaatste optie'. Daarnaast verwerpt de SPD ook plannen van CDU/CSU om uitkeringen voor asielzoekers te verlagen. Volgens de sociaaldemocraten is dat 'onmenselijk'.

Belastingen en genderwet zorgen voor conflict
Ook over belastingen lopen de partijen uiteen. De CDU wil belastingen juist verlagen, terwijl de SPD ze liever verhoogt. Daarnaast ontstaat er discussie over de 'zelfbeschikkingswet' die vorig jaar werd ingevoerd. Met deze wet kunnen mensen met een simpel formulier hun naam en geslacht officieel veranderen. De centrumrechtse CDU wil deze wet intrekken, maar de SPD wil hem juist behouden.

Onvrede bij kiezers CDU/CSU groeit snel
In het openbaar prijzen de partijen elkaar, maar achter de schermen groeit de irritatie. Merz krijgt steeds meer kritiek vanuit zijn achterban. Veel kiezers vinden dat hij verkiezingsbeloften breekt om maar te kunnen regeren. Volgens een enquête van omroep ZDF voelt 73 procent van de ondervraagden zich door Merz misleid. Zelfs 44 procent van zijn eigen CDU/CSU-kiezers voelt zich bedrogen.

Rechtse kiezers zijn ook boos omdat Merz een enorme schuld van 1 biljoen euro wil aangaan voor defensie en infrastructuur. Eerder beloofde hij juist streng te zijn op schulden. Ook geeft hij toe aan eisen van de Groenen. Zo gaat er 100 miljoen euro extra naar een klimaatfonds en wordt het jaar 2045 als deadline voor klimaatneutraliteit in de grondwet gezet.

Populariteit AfD groeit sterk
Door alle ontevredenheid daalt de steun voor CDU/CSU naar 27 procent. Bij de verkiezingen een maand geleden was dit nog 28,5 procent. De SPD verliest ook: zij zakken naar 14,5 procent.

De rechtse partij Alternative für Deutschland (AfD) profiteert juist. Hun steun steeg van 20,8 procent naar een recordhoogte van 23,5 procent. AfD heeft nu 152 zetels in het Duitse parlement. Tijdens de eerste zitting zei AfD-fractieleider Stephan Brandner dat zij een 'sterk alternatief' zijn voor de gevestigde partijen, die staan voor het 'oude, geruïneerde Duitsland'.

De Doetinchemse burgemeester Mark Boumans (VVD) vindt dat het leger desnoods moet worden ingezet als de onrust en demonstraties rond de asielopvang blijven aanhouden. Wat hij niet doet, is tegemoetkomen aan de zorgen van bewoners die willen dat de Spreidingswet van tafel gaat.

VVD-burgemeester wil leger inzetten bij anti-azc-protesten

Beluister onze podcast

Diederik Boomsma ontrafelt juridisch moeras: ‘Massamigratie moet stoppen, mensen willen dit niet'
Of beluister op:

Meerartikelen

zonnepanelen
Nieuws

Medemblik trekt met nieuwe coalitie steun in voor 2,5 miljoen zonnepanelen op het IJsselmeer

De nieuwe coalitie in Medemblik trekt de steun in voor een groot plan met 2,5 miljoen zonnepanelen op het IJsselmeer. Dat staat in het coalitieakkoord van VVD Medemblik, GemeenteBelangen Medemblik en Hart voor Medemblik voor de periode 2026-2030. Ook

Politie
Achtergronden

Mogelijk misbruiknetwerk rond meisjes in Neurenberg: politie doet onderzoek

De politie in Neurenberg onderzoekt een ernstige zaak rond minderjarige meisjes, harddrugs en vermoedelijke seksuele uitbuiting. Een groep mannen zou meisjes hebben benaderd in de omgeving van het centraal station, hen afhankelijk hebben gemaakt van

Duisenberg
Nieuws

Rekenkamer waarschuwt: EU-migratiepact dreigt asielwachtlijst verder vast te laten lopen

Het nieuwe Europese migratiepact moet zorgen voor meer grip op asiel. Snellere screening, snellere procedures en sneller terugsturen wie geen recht heeft op verblijf. Maar volgens de Algemene Rekenkamer dreigt in Nederland precies het omgekeerde te g

Verlinden
Nieuws

Belgische minister durft 's avonds niet in Brussel te hardlopen: "Ik ben geen held"

De Belgische minister van Justitie Annelies Verlinden heeft een opvallende uitspraak gedaan over de onveiligheid in Brussel. In een interview met Humo vertelde de cd&v-politica dat zij deze week nog in Brussel is gaan hardlopen, maar alleen overdag.

Europees Parlement
Nieuws

Strengere terugkeerwet voor afgewezen asielzoekers loopt vast in Brussel

EU-lidstaten en het Europees Parlement hebben na uren onderhandelen nog geen akkoord bereikt over een strengere terugkeerwet voor afgewezen asielzoekers. Die wet moet het makkelijker maken om mensen zonder verblijfsrecht terug te sturen en maakt ook

Van Zanen
Nieuws

Oud-korpschef wil hardere aanpak van Defend Netherlands: “Criminele organisatie”

Voormalig korpschef van de Amsterdamse politie Bernard Welten wil dat het Openbaar Ministerie steviger optreedt tegen Defend Netherlands en vergelijkbare groepen. Volgens hem moet niet alleen worden gekeken naar losse incidenten bij asielprotesten, m

Berendsen
Achtergronden

Minister weigert onderzoek naar 'EU-propagandatool' ondanks waarschuwingen van wetenschappers

Minister Berendsen weigert om de betrouwbaarheid van de Eurobarometer te laten onderzoeken, ondanks meerdere wetenschappelijke studies die wijzen op ernstige methodologische gebreken in het veelgebruikte EU-opinieonderzoek. Tijdens een Kamerdebat ble

Vlissingen
Nieuws

Syriërs azc Vlissingen bedreigd na bekering christendom: 'Afvalligen islam moeten dood’

Enkele Syrische bekeerlingen in het azc in Vlissingen zouden ernstig zijn bedreigd nadat zij zich van de islam tot het christendom hebben bekeerd en zondag werden gedoopt. Volgens CU-Statenlid Lizo Koppejan zijn de bedreigingen door moslims daarna st

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Europol
Nieuws

Europol onder vuur om verborgen databanken met gegevens van gewone burgers

Europol, de politiedienst van de Europese Unie in Den Haag, ligt onder vuur na onthullingen over grootschalige opslag van persoonsgegevens. Jarenlang zouden naast de officiële systemen aparte databanken zijn gebruikt voor het verwerken van enorme hoe

Cheider
Nieuws

Minderjarige aangehouden na bedreiging van Joodse school Cheider

De politie heeft een minderjarige jongen aangehouden na een telefonische bedreiging richting de Joodse school Cheider in Amsterdam-Buitenveldert. De school bleef donderdag dicht vanwege de melding. De bedreiging komt kort na een eerdere explosie bij

examen
Nieuws

Vwo-examen Nederlands draait om dierenrechten, veganisme en klimaatbeleid

Het vwo-examen Nederlands van 2026 bevat meerdere thema’s die vaak worden gekoppeld aan links, groen en progressief denken. Leerlingen krijgen teksten over dierenrechten, dierenemancipatie, veganisme, economische krimp en klimaatbeleid. Ook moeten zi

Geert Wilders
Nieuws

Groot anti-azc protest in Engelen krijgt steun van Wilders: 'Nee tegen het azc in Engelen'

PVV-leider Geert Wilders heeft in Engelen gesproken bij een grote demonstratie tegen de komst van een azc. De demonstranten verzetten zich tegen de opvang van asielzoekers in het dorp. Wilders sprak de aanwezigen toe en zei dat hij hun verzet wilde s

WA
Nieuws

Koning bezorgd om asielprotesten: “Dat doe je niet met geweld”

Koning Willem-Alexander heeft zich uitgesproken over de onrust rond de asielprotesten in Loosdrecht. Tijdens het persgesprek na de zomerfotosessie met het koninklijk gezin zei hij de gebeurtenissen “met zeer veel zorgen” te hebben gevolgd. De koning

Postma
Achtergronden

COA-bestuurders óók betrokken bij woningsector die statushouders huisvest

Rond het COA bestaat al jaren een patroon van bestuurlijke banden met de woningsector. Via nevenfuncties, adviesraden en volkshuisvestingsfondsen zijn topbestuurders en adviseurs van de asielopvangorganisatie verweven met de wereld die sociale huurwo

Magyar en Von der Leyen
Nieuws

Nieuwe Hongaarse regering opent deur voor Oekraïne-toetreding tot de EU

De nieuwe Hongaarse regering onder leiding van Péter Magyar staat open voor overleg met Oekraïne over toetreding tot de Europese Unie. Daarmee lijkt Boedapest een andere koers te kiezen dan onder Viktor Orbán, die de start van een belangrijk deel van

Wilders
Nieuws

Eerste PVV-wethouder ooit geïnstalleerd in Nederland

Wesley Tack heeft woensdagavond geschiedenis geschreven in Rucphen. De PVV’er werd in de raadszaal beëdigd als wethouder en is daarmee de eerste PVV-wethouder ooit in Nederland. Voor de partij van Geert Wilders is dat een politieke mijlpaal. De nieuw

klaslokaal
Nieuws

Britse kinderen vanaf zeven jaar krijgen les over ‘wit privilege’: 'Linkse ideologische onzin'

Britse kinderen vanaf zeven jaar krijgen op sommige scholen les over ‘wit privilege’. In het lesmateriaal staat dat blanke mensen in Groot-Brittannië voordeel zouden hebben door hun huidskleur. Ook leren leerlingen dat blanke mensen als bevoorrechte

Rijswijk
Nieuws

Gemeente Rijswijk wil azc sluiten: 'Geen plek voor veiligelanders en illegale vreemdelingen'

Donderdag presenteert Rijswijk zijn nieuwe coalitieakkoord. De boodschap is onmiskenbaar: het gloednieuwe rechtse stadsbestuur gooit het roer om. Het contract met het COA voor de opvanglocatie op het Hof van Elsenburg wordt beëindigd, asielzoekers ui

wormen
Nieuws

Duitse overheid gaf subsidie voor politieke deelname van wormen en andere dieren

De Duitse overheid ligt onder vuur na de onthulling dat een organisatie voor politieke rechten van organismen ruim een ton aan belastinggeld kreeg. De vereniging Organism Democracy ontving in 2023 en 2024 in totaal 109.124 euro. De club wil politieke

Cheider
Nieuws

Joodse school in Amsterdam tijdelijk dicht vanwege nieuwe dreiging

De politie doet onderzoek naar een nieuwe dreiging tegen de Joodse school Cheider in Amsterdam. De melding kwam telefonisch binnen. Over de inhoud wil de politie voorlopig niets zeggen. Ook is niet bekend wie de melding heeft gedaan. “We hebben een t