Onderhandelingen in het nauw: gaat Duitsland naar links of naar rechts?

Nieuws 26 maart 2025 2 minuten Daniël de Liever
Merz en Klingbeil
ANP

In Duitsland verlopen de coalitiegesprekken tussen CDU/CSU en SPD moeizaam. Belangrijke thema's als migratie, belasting en gender zorgen voor veel discussie. CDU-leider Friedrich Merz beloofde tijdens de verkiezingscampagne om strenger op te treden omtrent migratie, maar de SPD lijkt hier weinig in te willen bewegen. Tegelijkertijd groeit de tweede partij van Duitsland, de rechtse AfD verder in de peilingen waardoor de druk op Merz toeneemt om rechtse beleidskeuzes af te dwingen in de onderhandelingen met de SPD.

De eerste officiële gespreksronde eindigde op maandag 24 maart. Duitse media melden dat er nog veel onenigheid is over belangrijke beleidsonderwerpen.

Migratie zorgt voor spanning
Vooral over migratie bestaat er grote onenigheid. CDU-leider Friedrich Merz beloofde tijdens de verkiezingscampagne illegale migranten bij de grens tegen te houden. Maar nu lijkt hij zich daar niet aan te houden, omdat hij moet samenwerken met de SPD.

De SPD wil precies het tegenovergestelde van de CDU. Zij willen jaarlijks 500.000 nieuwe migranten naar Duitsland halen, stemrecht geven aan migranten zonder Duits paspoort en deportaties beperken tot 'een allerlaatste optie'. Daarnaast verwerpt de SPD ook plannen van CDU/CSU om uitkeringen voor asielzoekers te verlagen. Volgens de sociaaldemocraten is dat 'onmenselijk'.

Belastingen en genderwet zorgen voor conflict
Ook over belastingen lopen de partijen uiteen. De CDU wil belastingen juist verlagen, terwijl de SPD ze liever verhoogt. Daarnaast ontstaat er discussie over de 'zelfbeschikkingswet' die vorig jaar werd ingevoerd. Met deze wet kunnen mensen met een simpel formulier hun naam en geslacht officieel veranderen. De centrumrechtse CDU wil deze wet intrekken, maar de SPD wil hem juist behouden.

Onvrede bij kiezers CDU/CSU groeit snel
In het openbaar prijzen de partijen elkaar, maar achter de schermen groeit de irritatie. Merz krijgt steeds meer kritiek vanuit zijn achterban. Veel kiezers vinden dat hij verkiezingsbeloften breekt om maar te kunnen regeren. Volgens een enquête van omroep ZDF voelt 73 procent van de ondervraagden zich door Merz misleid. Zelfs 44 procent van zijn eigen CDU/CSU-kiezers voelt zich bedrogen.

Rechtse kiezers zijn ook boos omdat Merz een enorme schuld van 1 biljoen euro wil aangaan voor defensie en infrastructuur. Eerder beloofde hij juist streng te zijn op schulden. Ook geeft hij toe aan eisen van de Groenen. Zo gaat er 100 miljoen euro extra naar een klimaatfonds en wordt het jaar 2045 als deadline voor klimaatneutraliteit in de grondwet gezet.

Populariteit AfD groeit sterk
Door alle ontevredenheid daalt de steun voor CDU/CSU naar 27 procent. Bij de verkiezingen een maand geleden was dit nog 28,5 procent. De SPD verliest ook: zij zakken naar 14,5 procent.

De rechtse partij Alternative für Deutschland (AfD) profiteert juist. Hun steun steeg van 20,8 procent naar een recordhoogte van 23,5 procent. AfD heeft nu 152 zetels in het Duitse parlement. Tijdens de eerste zitting zei AfD-fractieleider Stephan Brandner dat zij een 'sterk alternatief' zijn voor de gevestigde partijen, die staan voor het 'oude, geruïneerde Duitsland'.

Nederlanders spreken zich al jaren uit voor minder migratie. Toch blijkt het in de praktijk bijzonder moeilijk om de migratie structureel terug te dringen. Hoe kan dat? En wat zegt dit over de verhouding tussen democratische besluitvorming en de rechtsstaat? In NieuwRechts in dialoog zoeken we in een discussie van botsende meningen naar antwoorden op deze belangrijke vragen.
Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Wie bepaalt het migratiebeleid: de kiezer of de rechtsstaat? Een debat op rechts

Beluister onze podcast

Wie bepaalt het migratiebeleid: de kiezer of de rechtsstaat? Een debat op rechts
Of beluister op:

Meerartikelen

Van Weel
Nieuws

NCTV stuurt geen journalisten aan, stelt het kabinet

De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) gebruikt geen journalisten om heimelijk invloed uit te oefenen op Nederlandse media. De organisatie mag journalisten ook niet als agent inzetten en heeft geen juridische basis om bui

Onderwijs
Achtergronden

Afkomst leerlingen bepaalt mee of leraren extra salaris krijgen in Nederland

In het speciaal onderwijs bepaalt de culturele achtergrond van leerlingen rechtstreeks mee of het personeel een toeslag op het salaris krijgt. Scholen met relatief veel leerlingen met een niet-Nederlandse culturele achtergrond komen daar eerder in aa

kabinet
Nieuws

Hoogleraar waarschuwt kabinet: 12 november kan einde oefening zijn

De moeizame begrotingsonderhandelingen tussen D66, VVD en CDA hoeven nog niet direct fataal te zijn voor het minderheidskabinet. De echte stresstest komt volgens hoogleraar staats- en bestuursrecht Wim Voermans pas later dit najaar. Hij wijst naar 12

De Jonge
Achtergronden

VWS liet ‘eigen verhaal’ over corona schrijven terwijl kritiek opliep

Terwijl journalisten en burgers tijdens de coronaperiode moesten wachten op interne stukken, gaf het ministerie van Volksgezondheid duizenden pagina’s overheidsinformatie aan een extern onderzoeksbureau. Dat bureau kreeg voor ongeveer 700.000 euro de

Bontenbal
Nieuws

Bontenbal haalt uit naar FVD en waarschuwt voor opmars radicaal-rechts in Europa

CDA-leider Henri Bontenbal heeft maandagavond tijdens de HJ Schoo-lezing hard uitgehaald naar radicaal-rechtse partijen. Daarbij noemde hij Forum voor Democratie expliciet. Volgens Bontenbal groeit in heel Europa de bereidheid van kiezers om op radic

Zweden
Nieuws

Arabischtalige kiezers stemmen massaal op linkse partijen in Zweden

Arabischtalige kiezers in Zweden lijken sterk naar links te neigen. In een peiling onder ruim 1.500 lezers van de Arabischtalige nieuwssite Al Kompis zegt 94 procent bij de komende verkiezingen op de rood-groene oppositie te willen stemmen. Slechts 4

ON!
Nieuws

Joost Niemöller vertrekt per direct als hoofdredacteur van Ongehoord Nederland

Ongehoord Nederland en hoofdredacteur Joost Niemöller beëindigen per direct hun samenwerking. Dat heeft ON!-directeur Peter Vlemmix bekendgemaakt in een verklaring op de website van de omroep. Volgens Vlemmix is er sprake van een verschil van inzicht

Verheijen
Nieuws

Burgemeester Loosdrecht hekelt burgerwacht: ‘Expres zwarte mensen intimideren’

Waarnemend burgemeester Mark Verheijen van Wijdemeren haalt hard uit naar de burgerwacht die na de komst van een noodopvang in Loosdrecht ontstond. Volgens de VVD-bestuurder gingen deelnemers ’s avonds bewust op zoek naar zwarte mensen en werden ook

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Regenboog
Nieuws

Moslim pleegt aanslag op gaybar in Arizona: twee doden

Een 44-jarige man heeft in het Amerikaanse Tucson twee mannen doodgeschoten bij een gaybar. De politie onderzoekt de schietpartij als een mogelijk haatmisdrijf. Bij de schutter werd namelijk ook een lijst gevonden met meerdere lhbt-locaties. Volgens

Boekholt
Nieuws

Kabinet wijst vijf nieuwe bouwgebieden aan; wil vergunningen sneller geven

Het kabinet heeft vijf extra gebieden aangewezen waar de bouw van in totaal 30.000 woningen de komende jaren moet worden versneld. Het gaat om locaties in Deventer, Haarlem, Leeuwarden, Maastricht en Weert. De gebieden krijgen de status van nationaal

Jetten
Nieuws

Minderheidskabinet sluit begrotingsakkoord, maar meerderheid ontbreekt nog altijd

De minderheidscoalitie van D66, VVD en CDA heeft maandag alsnog overeenstemming bereikt over de begroting voor volgend jaar. Daarmee komt voorlopig een einde aan een moeizaam en rommelig onderhandelingsproces binnen de coalitie. Het kabinet heeft maa

Meloni
Nieuws

Spanje en Italië verlengen grenscontroles na migratie-invasie via Ceuta

Spanje en Italië houden de tijdelijke grenscontroles tussen beide landen langer in stand. De Spaanse regering heeft besloten de controles voor reizigers uit Italië met vijftien dagen te verlengen. Kort daarvoor maakte ook Rome bekend dat de extra con

VVD
Nieuws

VVD-Kamerlid stapt op bij belangenclub na vragen over belangenverstrengeling

VVD-Kamerlid Renate den Hollander heeft per direct een bestuursfunctie bij een belangenvereniging voor dierenartsen neergelegd. Ze nam dat besluit nadat de NOS vragen stelde over mogelijke belangenverstrengeling. Aanleiding zijn opvallende overeenkom

Henna Virkkunen
Nieuws

EU plaatst ChatGPT, Reddit en Roblox onder strenger toezicht

ChatGPT, Reddit en Roblox krijgen in de Europese Unie te maken met een zwaarder toezichtregime. De Europese Commissie heeft de drie diensten officieel aangewezen als zeer grote onlineplatforms of zoekmachines onder de Digital Services Act (DSA). Ze b

ING
Nieuws

ING wil snelle invoering van Europese digitale ID-wallet

ING wil dat Nederland haast maakt met de invoering van de Europese digitale identiteitswallet. De bank roept de Tweede Kamer op om de implementatie te versnellen en waarschuwt dat Nederland anders achterop raakt. Tegelijk bestaan er zorgen over de vr

Wilders
Nieuws

Wilders trekt conclusies na moeizaam begrotingsakkoord D66: 'Totale afgang, hup aftreden!'

PVV-leider Geert Wilders reageert vernietigend op het begrotingsakkoord dat de minderheidscoalitie van D66, VVD en CDA maandag heeft bereikt. Volgens Wilders toont het moeizame onderhandelingsproces aan dat het kabinet van premier Rob Jetten nu al is

ON!
Nieuws

Ongehoord Nederland haalt programma offline na rel

Ongehoord Nederland heeft het onlineprogramma Let’s Twist Again van zijn kanalen verwijderd. De publieke omroep neemt die stap na dagen van politieke ophef over een aflevering waarin Adolf Hitler ter sprake kwam. Volgens ON! voldoet de serie uiteinde

Farage
Nieuws

Reform UK wil stemrecht aanscherpen: spreek je geen Engels, dan mag je niet meer stemmen

Reform UK wil het Britse kiesstelsel ingrijpend veranderen. De partij van Nigel Farage heeft een eigen ‘Election Integrity Bill’ gepresenteerd. Daarmee wil Reform onder meer het stemrecht van Commonwealth-burgers beëindigen, anderstalig verkiezingsma

asiel
Nieuws

Negentienjarige asielzoekster veroordeeld voor mishandeling drie medewerkers in Hoogeveen

Een 19-jarige asielzoekster is door de politierechter veroordeeld voor het mishandelen van drie medewerkers van de handhavings- en toezichtlocatie in Hoogeveen. In die HTL worden asielzoekers geplaatst die in een regulier asielzoekerscentrum te veel

Rechter
Nieuws

Oekraïner stapt in Nederland op bus met ruim 200.000 euro cash in rugzak

Een 67-jarige Oekraïner is in Frankrijk veroordeeld tot twee jaar gevangenisstraf nadat de douane ruim 200.000 euro aan contant geld in zijn rugzak had gevonden. De man was in Nederland op een Flixbus gestapt en was onderweg naar Parijs. Bij een cont