De onthulling volgt op eerdere berichtgeving van De Telegraaf, waarin werd blootgelegd dat groene ngo’s subsidie ontvingen om Europarlementariërs te overtuigen van de noodzaak van bepaalde klimaatmaatregelen. Nu blijkt dat zelfs bedrijven miljoenen kregen om actief te lobbyen in Brussel.

“De documenten laten zien dat de Commissie niet alleen ngo’s, maar ook bedrijven financiert die aan activiteiten doen waarbij de scheiding der machten in het geding komt,” zegt Dirk Gotink, Europarlementariër namens NSC en lid van de commissie voor begrotingscontrole, tegenover De Telegraaf. Hij spreekt van “fundamentele vragen” over het gebruik van Europees belastinggeld.

Meer dan 9.000 subsidiecontracten doorgelicht
De commissie begrotingscontrole van het Europees Parlement is na het uitbreken van het schandaal aan de slag gegaan met een eerste screening van duizenden subsidiedossiers. Uit een selectie van ruim 9.000 contracten blijkt nu dat ook commerciële partijen als lobbyist optraden — betaald door de Europese Unie zelf.

Onderzoeksplatform Follow the Money kreeg vertrouwelijke stukken in handen die deze gang van zaken bevestigen. Zo zou de Duitse landbouwgigant BayWa miljoenen euro’s aan EU-subsidie hebben ontvangen. Volgens de afspraken met de Europese Commissie moest het bedrijf het bewustzijn onder beleidsmakers vergroten over “beperkende regelgeving” die de commerciële doelstellingen van BayWa in de weg zou staan.

Politieke belangenverstrengeling?
De zaak raakt ook direct een vooraanstaand Europarlementariër: Monika Hohlmeier (CSU). Zij voerde in het parlement fel oppositie tegen subsidies aan milieuclubs, maar blijkt zelf 75.000 euro per jaar te ontvangen als lid van de raad van commissarissen bij BayWa — het bedrijf dat dus tegelijk via EU-subsidies invloed probeert uit te oefenen op het beleid.

“Het mag volgens de regels, maar dit soort nevenfuncties passen wat ons betreft niet bij het mandaat van een Europarlementariër,” stelt Gotink kritisch bij De Telegraaf.

BBB wil subsidies stopzetten
Ook vanuit Nederland klinkt stevige kritiek. BBB-Europarlementariër Sander Smit heeft officieel bezwaar aangetekend tegen de Brusselse subsidiepot die centraal staat in het schandaal. Volgens hem is er sprake van politieke manipulatie op kosten van de belastingbetaler.

De verantwoordelijke Eurocommissaris, Piotr Serafin (Begroting), liet eerder al weten dat hij de subsidiepraktijken onder de loep zal nemen. Hij kondigde aan “in te grijpen” bij de omstreden deals,  meldt De Telegraaf.

Wat begon als een onderzoek naar geheime klimaatlobby’s, groeit nu uit tot een bredere kwestie van integriteit en transparantie in de Europese instellingen. Bedrijven die geld ontvangen van de Commissie om beleid te beïnvloeden – met als doel hun eigen belangen te beschermen – roept vragen op over de grens tussen democratische inspraak en betaalde propaganda.