Samsom, voormalig Kamerlid en huidig klimaatadviseur van de Europese Commissie, stelt in zijn column dat Nederlanders veel te gedachteloos omgaan met elektriciteit. Hij schrijft: “Stroom is voor de meesten van ons zoiets als de stoep. Het ligt er. Altijd.” En volgens hem gaat dat mis. Het netwerk kan de snel stijgende stroomvraag niet aan, zeker niet nu elektrische auto’s, warmtepompen en zonnepanelen overal opduiken. Daardoor lopen trafohuisjes vol en kunnen nieuwbouwprojecten, bedrijven en waterzuiveringsinstallaties soms niet meer worden aangesloten.

De oplossing, aldus Samsom, is het invoeren van variabele transporttarieven: “Stel dat we stroom níét zouden zien als de stoep, maar dat we het zouden beschouwen als aardbeien. Die gooi je in maart ook niet gedachteloos in je mandje. Beter tot juni wachten.” Concreet betekent dit: meer betalen tijdens piekuren, minder als de zon schijnt. Samsom schrijft dat het voorstel er al ligt, maar dat de Tweede Kamer het niet aandurft: “Mijn hoop is gevestigd op de eerste politicus die weigert het algemeen belang nog langer te offeren op het altaar van #ophef.”

Politieke ophef
De column leidde direct tot discussie, vooral omdat Samsom zich fel uitlaat over het gedrag van burgers. Hij noemt Nederlanders “verwende boze kiezers” en hekelt dat politici bang zouden zijn voor reacties op sociale media. Volgens hem houdt dat al jaren noodzakelijke veranderingen tegen, zoals ook bij het rekeningrijden het geval zou zijn.

VVD-Kamerlid Erkens is niet onder de indruk van Samsoms visie. 'We gaan toch niet terug naar de prehistorie? Dit verklaart wel de tegenstand tegen kernenergie vanuit links. Kernenergie is immers altijd beschikbaar. Het staat voor vooruitgang en niet achteruitgang', schrijft hij op X.

Historicus Roelof Bouwman reageert: 'Erich Honecker had het niet durven opschrijven.'

Ongemakkelijke timing
De timing van Samsoms betoog is opvallend. Juist nu er een breed debat speelt over netcongestie en het falende energienet, legt hij de bal expliciet bij de burger. Samsom stelt dat als Nederlanders hun gedrag zouden aanpassen, er geen peperdure netverzwaring nodig is. Volgens hem zou het ruimte scheppen voor “700 duizend nieuwe woningen” – zonder dat er een extra kabel hoeft te worden gelegd.

De discussie raakt aan een breder thema: hoe ver mag beleid ingrijpen in het dagelijkse leven van mensen? Samsom ziet daar geen probleem in. Volgens hem is variabele prijsstelling logisch, net als bij andere schaarse goederen. Maar de vraag blijft of Nederlanders dat ook zo zullen zien – en of politici het aandurven om hun kiezers daadwerkelijk op een hoger stroomtarief te trakteren als ze hun wasmachine op het verkeerde moment aanzetten.