Aanleiding voor het overleg was een Russische raketaanval op de stad Soemy, waarbij tientallen burgers omkwamen. De aanval leidde tot felle veroordelingen vanuit het Westen. Toch bevatten de besproken plannen duidelijke risico’s op escalatie.

EU wil ‘adviseurs’ sturen
Een van de opvallendste voorstellen is het inzetten van ‘militaire adviseurs’ in Oekraïne. Deze zouden via een bestaande EU-missie alvast in het land actief kunnen worden, zelfs vóór een wapenstilstand. Tot nu toe vond deze missie alleen buiten Oekraïne plaats, bijvoorbeeld om piloten te trainen.

De Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken Péter Szijjártó waarschuwde fel: ‘Dit is een rode lijn voor ons.’ Hij voegde toe: ‘EU-militaire instructeurs mogen geen trainingsprogramma’s uitvoeren in Oekraïne, want dat houdt een serieus risico op escalatie van de oorlog naar Europa in.’

Wapenpakket van 40 miljard nog niet van tafel
De EU heeft dit jaar al meer dan 23 miljard euro aan militaire steun aan Oekraïne geleverd. Toch wil buitenlandchef Kaja Kallas doorgaan. Ze stelde opnieuw het plan voor om nog eens 40 miljard euro toe te kennen. Dit werd eerder geblokkeerd door Frankrijk, Italië, Spanje en Portugal om ‘begrotingsredenen’.

Kallas richt zich voorlopig op een kleiner initiatief: twee miljoen artilleriegranaten, ter waarde van zo’n vijf miljard euro. ‘Twee derde van dat bedrag is al toegezegd’, aldus Kallas.

Sancties raken gevoelige energiebelangen
De EU bespreekt ook een nieuw sanctiepakket tegen Rusland, het zeventiende sinds de oorlog begon. De focus ligt op Russische olietankers die sancties omzeilen via vlaggen van andere landen. Maar sommige voorstellen gaan verder en raken kernenergie en gas. Dat ligt gevoelig bij Oost-Europese landen die Russische installaties gebruiken.

Kallas wilde niet ingaan op sancties tegen vloeibaar aardgas (LNG) uit Rusland. Niet vreemd: Frankrijk, België en Spanje kopen samen 90 procent van alle Russische LNG die Europa binnenkomt.

Versneld EU-lidmaatschap Oekraïne besproken
Tot slot was de toetreding van Oekraïne tot de EU opnieuw onderwerp van gesprek. Sommige landen willen versnellen en álle onderhandelingshoofdstukken tegelijk openen. Dat zou de weg naar 2030 verkorten, maar ook het risico vergroten dat Oekraïne toetreedt zonder te voldoen aan de eisen.

‘Dus meer wapens, meer geld, Oekraïne de EU in duwen, militaire adviseurs naar Kiev sturen en energie aankopen sanctioneren’, vatte Szijjártó de plannen samen.