Het besluit van de Universiteit van Pennsylvania betekent een forse koerswijziging. Lia Thomas, die in 2022 nationaal bekend werd als de eerste transgender vrouw die een NCAA-titel won, raakt zijn kampioenschappen en ereplaatsen kwijt. De universiteit zegt nu dat die prestaties “ten onrechte zijn toegekend aan mannelijke atleten die mochten meedoen in vrouwelijke categorieën”, meldt Forbes.

De overeenkomst met het Amerikaanse ministerie van Onderwijs verplicht UPenn daarnaast tot een openbare verklaring op de website. Daarin moet duidelijk staan dat mannelijke studenten – ook als zij zich identificeren als vrouw – niet meer mogen meedoen aan vrouwensportprogramma’s of gebruikmaken van kleedkamers voor vrouwen.

Excuses aan vrouwelijke sporters
De universiteit moet ook persoonlijk excuses aanbieden. Alle vrouwelijke zwemsters die zijn “benadeeld” door de deelname van Thomas ontvangen een brief. UPenn erkent daarmee indirect dat het eerdere beleid ten koste is gegaan van cisgender vrouwelijke atleten.

Activiste en voormalig topzwemster Riley Gaines, die in 2022 samen met Thomas als vijfde eindigde in een nationale freestylefinale, reageerde positief. In een verklaring van het ministerie van Onderwijs zei zij: “Ik hoop dat dit andere onderwijsinstellingen duidelijk maakt dat ze niet langer de burgerrechten van vrouwen mogen schenden.”

Reactie van UPenn en Thomas
UPenn-president J. Larry Jameson verdedigde in een reactie het eerdere beleid van de universiteit. Hij stelde dat de school zich in 2021 en 2022 volledig aan de toen geldende regels van de NCAA en Titel IX hield. “We handelden in overeenstemming met de wetgeving tijdens het presidentschap van Joe Biden,” aldus Jameson.

Lia Thomas zelf is door Forbes om een reactie gevraagd, maar heeft nog niet gereageerd. In eerdere interviews liet de sporter weten dat sport een belangrijk onderdeel van zijn identiteit is. In een rechtszaak over een internationale zwemverbod voor transvrouwen zei hij: “Algemene verboden die transvrouwen uitsluiten van sport zijn discriminerend en ontnemen ons waardevolle kansen die essentieel zijn voor onze identiteit.”

Thomas won tijdens het NCAA-seizoen 2021-2022 onder meer de kampioenstitel op de 500-yard freestyle bij de vrouwen. Hij schreef ook de Ivy League-titels op zijn naam in de 100, 200 en 500-yard freestyle. Die prestaties worden nu geschrapt. Zijn naam zal uit de officiële recordboeken worden verwijderd.

Trump voert druk op
Het akkoord tussen UPenn en de federale overheid komt kort na nieuwe maatregelen van president Donald Trump. Hij ondertekende in februari een decreet dat transvrouwen uitsluit van deelname aan vrouwensporten op publieke scholen. Scholen die deze regels negeren, riskeren het verlies van federale subsidies.

De NCAA volgde dat beleid kort daarna met een eigen verbod. Transgender vrouwen mogen nog wel trainen met vrouwenteams of gebruikmaken van medische voorzieningen, maar worden uitgesloten van officiële competities.

Volgens NCAA-voorzitter Charlie Baker waren er op het moment van de maatregel minder dan tien transgender studenten onder de in totaal 530.000 sporters binnen de NCAA.