FNV in chaos: rechter dreigt macht over te nemen bij stuurloze vakbond
De FNV verkeert in zwaar weer. De grootste vakbond van Nederland, met circa 900.000 leden, zit midden in een bestuurlijke crisis. Uiterlijk woensdag moet er een hervormingsplan liggen. Gebeurt dat niet, dan grijpt de rechter opnieuw in. De problemen slepen al maanden voort. Het volledige bestuur is opgestapt. Ook de voorzitter en vicevoorzitter zijn vertrokken. Tijdelijke vervangers houden de boel draaiende, maar van echte leiding is geen sprake. Dat gebeurt op een moment dat de kabinetsformatie is begonnen en de FNV juist invloed wil uitoefenen op sociaal-economisch beleid.
De vakbond speelt een sleutelrol bij cao-onderhandelingen. In 2026 moeten honderden nieuwe cao’s worden afgesloten. Tegelijkertijd staat de interne organisatie onder zware druk. De Ondernemingskamer greep daarom eerder dit jaar in en stelde twee tijdelijke toezichthouders aan: oud-minister Lodewijk Asscher en voormalig FNV-voorzitter Ton Heerts.
Zij kregen de opdracht de organisatie bestuurbaar te maken. Woensdag moeten zij met een breed gedragen hervormingsplan komen. Dat plan ligt inmiddels op tafel. De vraag is of het ledenparlement ermee instemt. Dit orgaan beslist over ingrijpende wijzigingen binnen de bond.
Als het plan wordt afgewezen, volgt mogelijk een nieuwe rechterlijke ingreep. De Ondernemingskamer kan het mandaat van Asscher en Heerts dan uitbreiden om de hervormingen alsnog door te drukken.
Het hervormingsplan voorziet in een ingrijpende wijziging van de structuur. Het huidige ledenparlement zou verdwijnen. In plaats daarvan komt er een bondsraad die de koers bepaalt. Er moet een nieuw bestuur komen en sectorraden krijgen een duidelijkere rol. Leden kiezen voortaan zelf hun vertegenwoordigers per sector, zoals Zorg & Welzijn, Horeca of Schoonmaak. Volgens de opstellers moet dit leiden tot meer interne democratie en slagvaardigheid. Oud-vakbondsbestuurder Roel Berghuis steunt die koers. Hij was dertig jaar actief binnen de vakbeweging. "De hervormingen zijn naar mijn mening noodzakelijk om de interne democratie te herstellen en de vakbond weer slagvaardiger te maken”, zegt hij tegen NU.nl.
De noodzaak is groot. De FNV functioneert momenteel nauwelijks als organisatie. Er is geen vaste leiding en interne conflicten domineren het beeld. Dat bevestigt ook Lodewijk Asscher. 'Ik ben enorm geschrokken van wat Ton Heerts en ik hebben aangetroffen bij de FNV', schrijft hij op LinkedIn. 'Binnen de vakbond zijn diepe conflicten tussen personen en groepen personen, keiharde en soms intimiderende omgangsvormen. Boven ieders hoofd hangt een zwaard van Damocles, dat je bij een verkeerde beweging uit je functie gezet kan worden. Onze conclusie? Op deze manier is de FNV onbestuurbaar.'
Ondanks de chaos gaan de cao-onderhandelingen door. De FNV heeft voor 2026 een looneis van 6 procent neergelegd. Werkgevers reageren steeds terughoudender. Onderhandelaars zitten daarbij in een lastige positie, omdat duidelijke aansturing ontbreekt.
