Mercosur-verdrag wankelt: extra landbouwcontroles moeten verzet breken

Achtergronden 18 december 2025 4 minuten Marit Nubé
EU-vlaggen
Shutterstock

Na een kwart eeuw onderhandelen staat het handelsakkoord tussen de Europese Unie en de Zuid-Amerikaanse handelsblok Mercosur opnieuw onder zware druk. De Europese Commissie probeert met extra beschermingsmaatregelen voor boeren de steun van twijfelende lidstaten te winnen. Maar Frankrijk en Italië blijven terughoudend. Boeren protesteren. En ook in Zuid-Amerika groeit het ongeduld.

De EU heeft deze week een voorlopig akkoord gesloten over strengere controles op landbouwimporten uit Mercosur. Het gaat om producten als rundvlees, kip en suiker. Die vormen al jaren het meest gevoelige deel van het handelsverdrag.

De kern van de nieuwe afspraak is een zogeheten noodrem. Die maakt het mogelijk om de invoer tijdelijk te beperken als importen te snel stijgen of prijzen te hard dalen. De Europese Commissie stelde aanvankelijk voor om in te grijpen bij een stijging of prijsdaling van meer dan tien procent per jaar.

Het Europees Parlement ging daar niet in mee en stemde voor een lagere drempel van vijf procent, gemeten over een meerjarig gemiddelde. Na overleg tussen parlement en lidstaten is uiteindelijk een compromis gesloten: een grens van acht procent. Dat bevestigde het Deense EU-voorzitterschap.

Daarnaast is afgesproken dat de EU extra controles mag uitvoeren, ook in Mercosur-landen zelf. Daarbij wordt gekeken naar productiestandaarden, zoals het gebruik van pesticiden en dierenwelzijn.

Grootste handelsakkoord ooit voor de EU
Het EU-Mercosur-verdrag is het grootste handelsakkoord ooit voor de Europese Unie, gemeten naar tariefverlagingen. De onderhandelingen begonnen 25 jaar geleden en werden eind 2024 afgerond. Het akkoord omvat een markt van ongeveer 780 miljoen mensen en een kwart van het wereldwijde bruto binnenlands product.

De EU wil met het verdrag makkelijker auto’s, machines, wijn en sterke drank exporteren. Mercosur krijgt in ruil betere toegang tot de Europese markt voor landbouwproducten zoals vlees, suiker, rijst en soja.

Voorstanders, waaronder Duitsland, Spanje en de Scandinavische landen, zien het akkoord als een manier om Europese exporteurs te helpen. Vooral nu de handel met de Verenigde Staten onder druk staat en Europa minder afhankelijk wil zijn van China. Ook biedt Latijns-Amerika toegang tot belangrijke grondstoffen.

Verzet van boeren en lidstaten
Toch is het verdrag politiek explosief. Vooral boeren vrezen dat goedkope importen hun bedrijven onder druk zetten. In meerdere landen zijn protesten aangekondigd. Ook in Brussel zijn deze week demonstraties, onder meer met trekkers.

Frankrijk, Italië en Polen behoren tot de felste tegenstanders. Zij vinden dat Europese boeren niet kunnen concurreren met producten die volgens hen onder minder strenge regels zijn geproduceerd.

De Franse president Emmanuel Macron waarschuwde dat Frankrijk zich “zeer krachtig” zal verzetten als het akkoord wordt doorgedrukt. Volgens zijn regering zou niemand begrijpen dat “groenten, rundvlees en kip die zijn behandeld met middelen die in Frankrijk verboden zijn, op onze markt terechtkomen”.

Ook de Italiaanse premier Giorgia Meloni toonde zich terughoudend. In het Italiaanse parlement zei zij dat het tekenen van het akkoord op korte termijn “prematuur” zou zijn. Italië wil eerst aanvullende garanties voor de landbouwsector. “Dit betekent niet dat Italië het akkoord wil blokkeren,” zei Meloni, “maar dat het alleen kan worden goedgekeurd als er voldoende wederkerige bescherming is.”

Italië sleutelstaat in Brussel
De blik is in Brussel steeds meer gericht op Italië. Voorzitter van de handelscommissie van het Europees Parlement Bernd Lange zei daarover: “Als Italië niet meedoet, is het voorbij.”

Om het akkoord te blokkeren is een minderheid nodig van minstens vier lidstaten die samen 35 procent van de EU-bevolking vertegenwoordigen. Frankrijk en Italië samen komen al een heel eind. Diplomaten sluiten niet uit dat landen als Polen of Hongarije zich aansluiten.

De Poolse landbouwminister riep Italië openlijk op om samen een blokkerende minderheid te vormen. “We hebben de cijfers, we hebben de argumenten en we staan moreel in ons recht,” verklaarde hij. Volgens hem mogen Europese regeringen zich niet laten “chanteren door de auto-industrie”.

Duitsland dringt aan: “Test voor Europa”
Duitsland blijft juist stevig voorstander. Bondskanselier Friedrich Merz noemde het verdrag een test voor de slagkracht van de EU. “Het vermogen van de Europese Unie om te handelen wordt ook gemeten aan de vraag of we na 26 jaar onderhandelen eindelijk in staat zijn dit akkoord af te ronden,” zei hij in de Bondsdag.

Merz waarschuwde dat Europese leiders die blijven “mierenneuken over details” het grotere strategische belang uit het oog verliezen. Volgens hem is het akkoord nodig om de interne markt te versterken en nieuwe handelsroutes veilig te stellen.

Zuid-Amerika dreigt af te haken
Aan de andere kant van de Atlantische Oceaan groeit de frustratie. Braziliaanse diplomaten waarschuwen dat het nu of nooit is. Een Braziliaanse functionaris zei anoniem tegen Reuters: “Als dit raam nu sluit, gaat het niet snel weer open.”

President Luiz Inácio Lula da Silva was nog explicieter. Hij verklaarde dat Brazilië geen nieuwe poging zal doen zolang hij president is, als de EU nu afhaakt. “We hebben alles gegeven wat diplomatiek redelijk was,” zei Lula. Volgens hem is het akkoord zelfs gunstiger voor Europa dan voor Mercosur.

Lula benadrukte dat het verdrag ook een politiek signaal is, juist nu internationale handel onder druk staat. “Op een moment dat de Verenigde Staten proberen het multilateralisme te verzwakken, sturen wij een andere boodschap.”

Ondanks alle twijfels staan Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en EU-Raadsvoorzitter António Costa nog steeds gepland om het akkoord dit weekend in Brazilië te ondertekenen. Daarvoor is wel politieke rugdekking nodig van voldoende lidstaten.

nieuwrechts.nl/series/democratienieuwrechts.nl/series/boerennieuwrechts.nl/series/economienieuwrechts.nl/series/migratienieuwrechts.nl/series/eu
Nederland onderschat de groeiende drugscriminaliteit en een te tolerant drugsbeleid maakt de problemen volgens antropoloog en oorlogsjournalist Teun Voeten alleen maar erger. In zijn nieuwe boek Fentanyl: Hoe een zware pijnstiller in handen viel van nietsontziende drugskartels beschrijft hij hoe de Verenigde Staten in een verwoestende drugscrisis terechtkwamen. Tegenover NieuwRechts waarschuwt hij dat het ook in Nederland de verkeerde kant op gaat. Als voorbeelden noemt Voeten de toenemende crackproblematiek in Amsterdam, de macht van drugskartels en het beleid van progressieve partijen. Vooral D66 krijgt stevige kritiek. "Wij noemen D66 altijd Drugs 66." Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Nederland is een narcostaat en niemand die het wil zien. Oorlogsjournalist Teun Voeten slaat alarm

Beluister onze podcast

Nederland is een narcostaat en niemand die het wil zien. Oorlogsjournalist Teun Voeten slaat alarm
Of beluister op:

Meerartikelen

Maurice de Hond
Nieuws

Openbaar Ministerie eist twee maanden cel tegen Maurice de Hond

Het Openbaar Ministerie heeft woensdag twee maanden cel geëist tegen opiniepeiler Maurice de Hond. Volgens justitie heeft de 79-jarige zich schuldig gemaakt aan smaad en smaadschrift in de Deventer moordzaak. De zaak gaat over uitlatingen die De Hond...

Avenhorn
Nieuws

Koggenland stemt ondanks petitie tegen azc in met 149 asielzoekers

De gemeenteraad van Koggenland heeft maandagavond 16 november ingestemd met de komst van een asielzoekerscentrum (azc) voor 149 mensen in Avenhorn. Ondanks een petitie met 588 handtekeningen en zestien ingediende brieven kreeg het plan een ruime...

Van Baarle, Keijer
Nieuws

DENK-leider schreeuwt 'Wegwezen!' tegen Mona Keijzer en weigert antwoord

DENK-leider Stephan van Baarle heeft Mona Keijzer dinsdag in de Tweede Kamer afgesnauwd met "Wegwezen!", nadat zij vroeg wat zijn partij had gekregen voor de beslissende steun aan het Belastingplan. Een antwoord gaf hij niet. In plaats daarvan...

Gevangenis
Nieuws

Cellentekort loopt uit de hand: kabinet laat gevangenen tot 4 weken eerder vrij

Het kabinet gaat veroordeelden met een gevangenisstraf tot twee jaar maximaal vier weken eerder naar huis sturen. Staatssecretaris Claudia van Bruggen (Justitie en Veiligheid) verruimt daarmee opnieuw de regels voor vervroegd eindverlof vanwege het...

Halsema Wilders
Nieuws

Halsema voelde zich bedreigd door Wilders en vroeg Schoof om hulp

Amsterdamse burgemeester Femke Halsema heeft toenmalig premier Dick Schoof om hulp gevraagd nadat Geert Wilders zich kritisch over haar had uitgelaten. Ze voelde zich tijdens de Pride in Boedapest rechtstreeks bedreigd door de PVV-leider en wilde dat...

Paarden op Prinsjesdag
Nieuws

Den Haag weigert paarden uit koninklijke stoet te halen na kritiek PvdD

De Partij voor de Dieren is er niet in geslaagd om paarden uit de koninklijke stoet op Prinsjesdag te weren. Het Haagse college van burgemeester en wethouders houdt vast aan de traditie. Volgens het gemeentebestuur hebben paarden een belangrijke...

Thunberg
Nieuws

Greta Thunberg: 'Kapitalisme omverwerpen, dat wilden we vanaf dag één'

Greta Thunberg zegt in een nieuwe documentaire dat zij en haar medestanders “vanaf dag één” het kapitalisme omver wilden werpen. Het fragment gaat deze week rond op sociale media, kort na de ophef over haar lachbui om Duitse klimaatdemonstranten....

Yeşilgöz
Nieuws

Kabinet spreekt van Russische dreiging, maar weigert bewijs te delen

Defensieminister Dilan Yeşilgöz (VVD) geeft opnieuw geen openheid over bewijs voor een Russische droneaanval bij Leipzig. FVD-Kamerlid Pepijn van Houwelingen wilde weten of de geheime Kamercommissie dat bewijs heeft ontvangen. Een simpel 'ja' of...

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

COA
Nieuws

Boa's krijgen geen extra bevoegdheden in azc's: kabinet legt BBB-motie naast zich neer

Minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie) geeft boa's en politie geen extra bevoegdheden op COA-terreinen, ondanks een aangenomen motie van BBB-leider Caroline van der Plas. Dat blijkt uit zijn Kamerbrief van 16 november over overlastgevende...

Van den Brink
Nieuws

Kabinet wil gemeenten dwingen tot asielopvang: 4.500 plekken te weinig

Minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie) komt op 1 januari meer dan 4.500 opvangplekken voor asielzoekers tekort en is bereid gemeenten te dwingen. Dat schrijft hij in antwoorden op Kamervragen. Tegelijk staan ongeveer veertig opvanglocaties...

Letschert
Nieuws

D66-minister wil 'bewust' geen grens aan NPO-organisatiekosten

D66-minister Rianne Letschert (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) stelt geen harde grens aan de organisatiekosten van de NPO, terwijl de Tweede Kamer om een duidelijke norm vroeg. Dat staat in haar mediabegrotingsbrief van dinsdag. Ze kiest voor een...

cadeautjes
Nieuws

Geen geld voor cadeautjes met Sinterklaas: 'Misschien ga je wel aan diefstal denken'

Een moeder uit de Haagse wijk Moerwijk heeft overwogen hoe ver ze zou gaan om haar kinderen met Sinterklaas een cadeau te kunnen geven. Angelique leefde jarenlang met grote geldproblemen en kon nauwelijks iets extra's betalen. Zonder hulp van anderen...

Halsema
Nieuws

Halsema reist naar India: 'Wat schieten Amsterdammers daar nou mee op?'

Sinterklaas voer zondag Amsterdam binnen, maar burgemeester Femke Halsema stond niet op de kade. Ze verblijft sinds enkele dagen in India voor een economische missie. Die reis volgt amper twee maanden na haar bezoek aan New York, dat de gemeente ruim...

Halsema
Nieuws

PVV-motie om Femke Halsema te ontslaan haalt geen meerderheid

Burgemeester Femke Halsema van Amsterdam blijft buiten schot. De Tweede Kamer heeft dinsdag een motie van PVV-Kamerlid Marjolein Faber verworpen die de regering vroeg Halsema bij de Kroon voor te dragen voor ontslag. Ook Fabers motie om de...

auto
Nieuws

Tweede Kamer zei nee, kabinet gaat toch door: verkeersboetes in 2027 toch 2,7 procent hoger

Verkeersboetes worden volgend jaar gewoon duurder, ook al vroeg de Tweede Kamer het kabinet dat niet te doen. Minister David van Weel (Justitie en Veiligheid) schrijft in een Kamerbrief dat hij een aangenomen motie tegen de verhoging niet uitvoert....

Forum voor Democratie
Achtergronden

NOS koppelt FVD aan extreemrechts: links wil ingrijpen bij gebruik remigratie

De NOS plaatst het gebruik van het woord remigratie door Forum voor Democratie (FVD) nadrukkelijk in een extreemrechtse context. In een artikel op basis van onderzoek van Nieuwsuur wordt de partij verbonden aan de normalisering van extreemrechtse...

COA
Nieuws

Kabinet verdubbelt budget voor hulp aan asielkinderen naar 9 miljoen euro per jaar

Het kabinet gaat het beschikbare budget voor psychosociale hulp aan kinderen in de asielopvang verdubbelen. Vanaf 2028 komt daarvoor jaarlijks 9 miljoen euro beschikbaar, tegenover de huidige 4,5 miljoen euro. Het extra geld komt uit Europese...

Fitness
Nieuws

Gemeente krijgt 125.000 euro tegen azc-overlast: geld voor fitness, muziek en cultuur

De gemeente Noordoostpolder heeft 125.000 euro gekregen om overlast door asielzoekers te voorkomen. Het geld is bedoeld voor activiteiten rond het asielzoekerscentrum in Luttelgeest, waar ongeveer 1.000 mensen verblijven. Het plan noemt onder meer...

Von der Leyen
Nieuws

Brussel houdt plannen verdeling asielzoekers over EU-landen geheim

De Europese Commissie is tevreden over de Nederlandse bijdrage aan het Europese asielbeleid, maar wil tegelijkertijd dat Nederland zorgt voor voldoende opvangplekken en kortere wachttijden. Opvallend is dat Brussel het voorstel voor de verdeling...

Jetten
Nieuws

Rob Jetten betrapt op stikstofleugens: eigen minister spreekt hem tegen

Premier Rob Jetten (D66) heeft op zijn persconferentie van vrijdag twee onjuiste uitspraken over de stikstofaanpak gedaan. Dat blijkt uit antwoorden van zijn eigen partijgenoot, landbouwminister Jaimi van Essen. Jetten zei dat het kabinet...