Verkrachtingszaken statushouder pas na jaren gedeeld met burgemeester
Bij het Amsterdamse woonproject Stek Oost waren politie, ambtenaren en woningcorporatie al vroeg op de hoogte van ernstige meldingen over de Syrische statushouder Mohammad R.A. Het ging om meldingen van seksueel geweld en verkrachting. Toch bereikte deze informatie de burgemeester, Femke Halsema, pas veel later. Dat blijkt uit een nieuwe reconstructie van het programma Zembla.
Stek Oost werd in 2018 geopend als gemengd woonproject voor Nederlandse jongeren en statushouders. Al in december van dat jaar kwam bij de politie de eerste melding van verkrachting binnen tegen Mohammad R.A. De melding werd gedaan door een Taiwanese vrouw die via couchsurfing bij hem verbleef. Zij deed geen aangifte, maar legde wel een melding vast.
Volgens haar verklaring voelde zij zich ontmoedigd door de politie. In een verklaring die de politie bij de vrouw in 2020 ophaalde legde ze uit waarom: ‘De politie vertelde mij dat het een lang proces zou gaan worden om over alle kleine details te praten en dat ik de zaak niet zou winnen, omdat het al vijf dagen geleden was en er niet genoeg bewijs was om hem te vervolgen’. Ze besloot af te zien van aangifte omdat zij zich ‘machteloos’ voelde en ‘nog steeds in shock’ was.
Meldingen stapelen zich op
In maart 2019 deed een andere bewoonster, Amanda, wél aangifte. Zij verklaarde dat zij door Mohammad R.A. was verkracht in zijn woning. In de uitzending vertelde zij dat zij ‘niet meer weg mocht’. Ondanks haar aangifte bleef de man wonen in Stek Oost.
In het najaar van 2019 kwamen ook bij de woningcorporatie Stadgenoot en de gemeente Amsterdam meldingen binnen. Een manager van Stadgenoot schreef in een mail dat een bewoonster aangaf ‘in december/januari te zijn aangerand door R.A., maar dat er nooit iets met haar melding is gedaan’. De manager waarschuwde: ‘Er is hier waarschijnlijk meer aan de hand dan we denken. Ik denk dat er snel een plan van aanpak voor deze jongen moet komen’. Beide vrouwen deden later ook meldingen bij de politie, maar geen aangifte. Angst speelde daarbij een rol. De man bleef in hetzelfde complex wonen.
Bestuur laat geïnformeerd
Pas in februari 2022 kwam de zaak terecht bij burgemeester Femke Halsema. Zij reageerde geschrokken. In een mail schreef zij: ‘Ik schrik er wel erg van dat het incident waarover ik de afgelopen week de informatie ontving al in oktober heeft plaatsgevonden’. Ook schreef zij dat zij schrok ‘dat er zoveel incidenten hebben kunnen plaatsvinden zonder dat het mij bereikt heeft’.
Kort daarna werd een gebiedsverbod ingesteld. In juli 2024 werd Mohammad R.A. veroordeeld tot drie jaar cel voor twee verkrachtingen. Hij heeft hoger beroep ingesteld. Zembla wacht nog op een reactie van de burgemeester over waarom zij zo laat werd geïnformeerd.
