Rechtbank dwingt X tot openheid over shadowban: Nederlandse gebruiker krijgt inzage in data

Het Gerechtshof Amsterdam heeft bepaald dat socialemediaplatform X een Nederlandse gebruiker volledige inzage moet geven in zijn persoonlijke gegevens. Het gaat om ondernemer en jurist Danny Mekić, die al jaren procedeert tegen het platform. De uitspraak betekent dat X niet alleen zijn data moet overhandigen, maar ook informatie moet geven over de shadowban die hem in 2023 werd opgelegd.
De zaak draait om transparantie en controle op grote techbedrijven. Mekić werd in 2023 plots minder zichtbaar op X. Zijn berichten verschenen nauwelijks nog in zoekresultaten of tijdlijnen. Volgens hem gebeurde dat nadat hij een opiniestuk publiceerde over Europese wetgeving rond online kindermisbruik. In dat stuk waarschuwde hij voor mogelijke massasurveillance. Kort daarna werd zijn account beperkt, zonder uitleg van het platform.
X stelde dat het vrijgeven van informatie over moderatie en algoritmes risico’s zou opleveren. Criminelen zouden die kennis kunnen misbruiken. Het gerechtshof ging daar niet in mee. Volgens de rechters weegt het recht van de gebruiker op inzage zwaarder. Het platform moet nu onder meer de zogeheten ‘Guano Notes’ delen. Dat zijn interne aantekeningen waarin moderatiebesluiten worden vastgelegd. Ook moet X andere gegevens verstrekken die het over Mekić heeft verzameld. Daarmee krijgt hij inzicht in de reden en werking van de opgelegde beperking.
De uitspraak volgt op een eerdere beslissing van de rechtbank, die Mekić ook al gelijk gaf. Toen werd een dwangsom opgelegd van 4000 euro per dag als X geen medewerking zou verlenen. Ondanks dat vonnis bleef het bedrijf weigeren.
De zaak raakt aan bredere Europese wetgeving. Volgens Mekić handelt X in strijd met de Digital Services Act. Die wet verplicht platforms om duidelijk te maken waarom accounts worden beperkt of content wordt verwijderd. Gebruikers moeten weten waar ze aan toe zijn. Daarnaast beriep hij zich op de AVG. Die geeft burgers het recht om hun persoonsgegevens in te zien. Ook op dat punt kreeg hij gelijk van de rechter. X moet nu alsnog volledige openheid geven.
Opvallend is dat het platform probeerde een spreekverbod voor Mekić te krijgen. Daarmee wilde het voorkomen dat hij publiekelijk over de zaak zou praten. Het hof wees dat verzoek af.


















































