Omtzigt slaat alarm over tweede ‘explosieve datakluis’: “Bewust niet geleverd aan parlementaire enquêtes”
Oud-Kamerlid Pieter Omtzigt heeft opnieuw stevige kritiek geuit op de informatievoorziening rond de toeslagenaffaire. Volgens hem werpt een tweede afgeschermde digitale opslagomgeving bij de Belastingdienst nieuw licht op de manier waarop gevoelige documenten jarenlang buiten beeld zijn gebleven. Omtzigt spreekt van een “explosieve datakluis” en stelt dat daarmee de verklaring dat documenten per ongeluk niet zijn verstrekt steeds moeilijker vol te houden is.
De nieuwe kritiek volgt op recente stukken van het kabinet over de informatiehuishouding van de Belastingdienst. Volgens Omtzigt blijkt daaruit dat er naast de eerder bekend geworden datakluis nóg een afgeschermde omgeving bestond met documenten die van groot belang kunnen zijn voor het toeslagenschandaal.
Een nieuwe tweede verborgen datakluis met explosieve informatie bij de belastingdienst maakt een einde aan het beeld dat het per ongeluk is. Vijf jaar na het schandaal en na rechtszaken, parlementaire enquetes is dit een signaal van een groter probleem:https://t.co/wNoWTRbckf
— Pieter Omtzigt (@PieterOmtzigt) August 19, 2026
Volgens Omtzigt gaat het om een digitale omgeving waarin in 2020 documenten zijn geplaatst nadat de regering zelf besloot aangifte te doen tegen ambtenaren. Hij wijst erop dat een kabinet alleen tot zo’n stap overgaat wanneer het de inhoud zeer ernstig acht.
In zijn reactie stelt Omtzigt dat uit de stukken van het kabinet blijkt dat niemand kan aangeven wie destijds opdracht gaf om deze afgeschermde omgeving aan te maken of wie daarvoor verantwoordelijk was.
Volgens hem is dat opmerkelijk, omdat deze opslag kort voor de eerste parlementaire onderzoeken werd ingericht. De documenten uit deze omgeving zouden vervolgens ook niet aan de Tweede Kamer zijn verstrekt tijdens parlementaire enquêtes. “De afgeschermde omgeving bestond pas net, dus vergeten klinkt niet erg waarschijnlijk. Ze zijn gewoon bewust niet geleverd bij het zwaarste middel in de parlementaire democratie, een enquête.”
De discussie komt bovenop de eerdere onthulling dat de Belastingdienst jarenlang een afgesloten digitale bewaaromgeving met ten minste 64 miljoen ongesorteerde bestanden buiten beeld had. De zogenoemde datakluis werd in 2019 ingericht als tijdelijke oplossing vanwege achterstanden bij het archiveren en vernietigen van gegevens. De bestanden werden jarenlang niet doorzocht bij informatieverzoeken, parlementaire onderzoeken en de Parlementaire Enquête Fraude en Dienstverlening (PEFD). Dat erkende het kabinet eerder dit jaar in een Kamerbrief.
Volgens de staatssecretarissen is inmiddels vastgesteld dat relevante documenten uit deze datakluis niet aan de parlementaire enquête zijn verstrekt. Het kabinet noemt dat “zeer betreurenswaardig” en heeft een onafhankelijk onderzoek aangekondigd naar de gang van zaken.
Omtzigt stelt dat de tweede afgeschermde omgeving het beeld versterkt dat informatie niet slechts door administratieve fouten buiten beeld is gebleven. “Wederom miljoenen explosieve documenten, waardoor mensen zwaar gedupeerd geraakt zijn, die achtergehouden zijn terwijl ze herhaaldelijk gevorderd zijn.”
Volgens hem ligt het voor de hand dat deze documenten evenmin beschikbaar zijn geweest voor ouders die slachtoffer werden van de toeslagenaffaire, voor rechters of voor journalisten die de zaak onderzochten.
