In de eerste helft van 2026 betaalde de IND al ongeveer 99 miljoen euro aan dwangsommen. In augustus kwam daar nog eens 13 miljoen euro bij. De betalingen zijn het gevolg van achterstanden bij de behandeling van asielaanvragen. Wanneer de IND niet binnen de wettelijke termijn beslist, kunnen asielzoekers via juridische procedures aanspraak maken op een dwangsom.

De omvang van sommige individuele bedragen is aanzienlijk. Uit antwoorden van Van den Brink op Kamervragen van JA21 bleek dat in de eerste helft van dit jaar 46 asielzoekers meer dan 80.000 euro ontvingen. Negen van hen kregen zelfs meer dan 100.000 euro. De mogelijke rekening kan nog veel verder oplopen. De IND had eerder al 271 miljoen euro gereserveerd voor dwangsommen. Bij Prinsjesdag kwam daar nog eens 106 miljoen euro bij. Daarmee staat de voorziening op bijna 380 miljoen euro.

Van den Brink benadrukt dat een reservering niet hetzelfde is als een daadwerkelijke uitgave. Eerder deze maand zei hij op vragen van JA21 dat de uiteindelijke kosten over heel 2026 moeilijk zijn vast te stellen. Ook na vragen over de omvangrijke reservering houdt de minister daaraan vast. „Er zit een verschil tussen het daadwerkelijk uitkeren van dwangsommen en de dwangsomvoorziening.”

Volgens Van den Brink is de voorziening onderdeel van financieel risicobeheer. „In het kader van goed boekhouden maken we reserveringen op basis van bestaande voorraad, maar het bedrag dat we daadwerkelijk uitkeren aan dwangsommen is lastig te voorspellen.” De IND wijst eveneens op die onzekerheid. Tegelijk verwacht de immigratiedienst dat „de stijgende trend zich in de rest van het jaar zal voortzetten”.