De afgelopen zomer kwam vliegveld Schiphol regelmatig negatief in het nieuws vanwege de enorm lange wachtrijen. Passagiers stonden soms uren in de wacht, en enkelen misten zelfs hun vlucht. 

De roep om ingrijpen klonk steeds luider. Vorige maand stond het toen plotseling in De Telegraaf: luchtvaartmaatschappij KLM gaat een proef starten om de lange wachtrijen in te korten. Passagiers kunnen vanaf dan met een digitaal paspoort aan boord gaan. Dit gaat biometrisch, dus via gezichtsherkenning. Nu is er nog een laatste fysieke paspoortcontrole voor nodig die ongeveer twee minuten duurt. Maar met de proef moet het reisproces een stuk makkelijker en sneller verlopen. 

De reiziger moet dan al wel thuis aan de slag. Middels een app kan hij de informatie die in de chip van het paspoort staat, alvast uitlezen. Dit doet hij dan naast het online inchecken. Eenmaal op het vliegveld is er dan geen controle meer nodig, is het idee. 

Opiniemaakster Eva Vlaardingerbroek was echter al meteen kritisch op de aangekondigde proef. Ze verwees naar de lange wachtrijen van afgelopen zomer, en schreef: 'Precies zoals we dachten: de chaos was gecreëerd zodat ze nu een "oplossing" kunnen voordragen: het digitale ID.'

🇳🇱 KLM is starting its first try-out with Digital passports & ‘biometric boarding’ (facial recognition) in February under the pretext that it will help shorten the queues at Schiphol.

Just like we thought, the chaos was created on purpose to introduce the ‘solution’: digital ID.

— Eva Vlaardingerbroek (@EvaVlaar) November 21, 2022

Onderdeel van Europese pilot
De Telegraaf baseerde zich op een medewerker van KLM. Nu heeft het kabinet middels een officiële Kamerbrief de Tweede Kamer erover geïnformeerd. Staatssecretaris Eric van der Burg (VVD) schrijft namens het minsterie van Justitie en Veiligheid de brief. 

Van der Burg onderschrijft precies wat De Telegraaf al eerder meldde. Bovendien zegt hij dat de proef onderdeel zal uitmaken van een Europese pilot voor een digitaal reisdocument. Deze pilot is gebaseerd op de Digital Travel Credential (DTC): dit is een standaard voor een digitaal paspoort op de smartphone. Deze standaard is goedgekeurd door International Civil Aviation Organizaton (ICAO). Op termijn moet de invoering van zo'n DTC het mogelijk maken voor reisorganisaties om grensovergangen effectiever te laten verlopen.

Luchtvaartmaatschappij KLM zal in februari 2023 drie maanden lang ermee experimenteren op de vluchten naar Canada. Gezichtsherkenning speelt hierbij een essentiële rol, schrijft Van der Burg in de Kamerbrief: 'Het gebruik van gezichtsherkenning bij het aanmaken van de DTC voor verificatiedoeleinden is door de Europese Commissie beschreven als een specifiek proces dat zij met de pilot wenst te beproeven.'

Hij legt uit hoe dit in zijn werking gaat: 'De reiziger wordt gevraagd een gezichtsportret ("selfie") te maken. Deze kan dan vergeleken worden met de foto die is opgeslagen in de paspoortchip. In deze fase wordt middels gezichtsherkenning gecontroleerd dat de persoon die de DTC aanmaakt ook de rechtmatig houder van het document is.'

Wel benadrukt de staatssecretaris dat er 'uitdrukkelijke toestemming' van de reiziger wordt gevraagd voordat zijn gegevens worden gebruikt. Volgens Van der Burg is dit nodig om juridische redenen, in verband met de AVG-wetgeving voor persoonsgegevens.