Spanje maakt ruk naar rechts bij verkiezingen

Nieuws 24 juli 2023 3 minuten Serre Verweij
Verkiezingen Spanje
ANP

Rechts wint de parlementsverkiezingen in Spanje. Het is echter geen eenduidige overwinning. De centrumrechtse partij Partido Popular (PP) wordt de grootste partij met 136 zetels, terwijl de socialistische partij (SPOE), die de afgelopen jaren de Spaanse regering leidde, tweede wordt met 122 zetels. Op de derde plaats volgt de ultrarechtse partij Vox, met een daling van 52 naar 33 zetels, terwijl de ultralinkse partij Sumar vierde is geworden met een daling van 36 naar 31 zetels. 

De Tweede Kamer in Spanje heeft 350 leden, dus 176 zetels zijn nodig voor het vormen van een meerderheidsregering. Noch de twee linkse, noch de twee rechtse partijen winnen een absolute meerderheid. Een mogelijkheid is dat PP en Vox samen een minderheidsregering gaan vormen. Dit zou dan de meest rechtse regering in Spanje worden sinds 1978. Ook wordt er gesproken over mogelijke nieuwe verkiezingen in het najaar. 

Tegelijk met de Tweede Kamerverkiezingen zijn ook de Eerste Kamerverkiezingen gehouden in Spanje. Hierbij wint PP ook aanzienlijk. De verkiezingen zijn vervroegd gehouden nadat de regeringspartijen grote verliezen leden tijdens de regionale verkiezingen.

De huidige linkse minderheidsregering bestaat uit de socialistische partij en een groep kleinere radicaal-linkse partijen, waaronder de communisten. De ultralinkse partijen hadden zich eerst verenigd onder de naam Podemos. Eerder dit jaar werd Podemos omgedoopt tot Sumar.

PP-leider Alberto Núñez Feijóo heeft veel winst geboekt tijdens de lokale verkiezingen in Spanje met kritiek op de socialistische premier Pedro Sánchez, vanwege de steun die Sánchez zocht bij separatistische partijen. Feijóo bekritiseerde Sánchez opnieuw tijdens het verkiezingsdebat en verwees ook naar de radicale coalitiepartners van de socialisten. 

Alhoewel PP niet officieel heeft gezegd met Vox te zullen regeren, wordt dit door de meeste analisten wel verwacht. PP en Vox hebben in meerdere provincies al coalities gevormd. Vox staat bekend als nationaal-conservatief, ultranationalistisch, rechts-populistisch, anti-islam en EU-sceptisch. 

Het vormen van een minderheidsregering kan problematisch blijken. Kleine splinterpartijen als Esquerra Republicana de Catalunya (ERC) en Junts krijgen een belangrijke rol. De linkse partij ECR, die strijdt voor Catalaanse onafhankelijkheid en steun geeft aan de regering van Sánchez, is gezakt van 13 naar 7 zetels. Nieuwe verkiezingen in zo'n situatie zijn niet ongewoon in Spanje. Toen de parlementsverkiezingen in april 2019 geen meerderheidsregering opleverde voor Spanje werden nieuwe verkiezingen uitgeschreven.

Een mogelijke nieuwe regering zal waarschijnlijk te maken krijgen met conflicten over Catalaans separatisme, een langzaam herstellende economie en een verlamd rechtssysteem. De Raad voor de Rechtspraak had in 2018 vernieuwd moet worden, maar dit is nog steeds niet gebeurd. De rechtse oppositiepartijen weigerden namelijk de regering te steunen bij de benoeming van een meer linkse raad, terwijl voorstellen van hun kant om de Raad voor de Rechtspraak onafhankelijk te maken van de politiek door de regering werden afgewezen. In 2021 verbood de regering, middels een nieuwe wet, aan de oude raad om nog rechters te benoemen bij het hooggerechtshof. Hierdoor zijn inmiddels bijna 30 procent van de posities bij het hooggerechtshof niet bezet en is het rechtssysteem lamgelegd. De EU heeft meermaals kritiek geuit op Spanje vanwege de problemen met de rechtsstaat. Vertrouwen in de onafhankelijkheid van het rechtssysteem is laag onder de bevolking.

De socialistische regering is ook hevig bekritiseerd voor het invoeren van de 'democratische herinneringswet'. De wet is pas na meerdere jaren in afgezwakte vorm doorgevoerd. Met deze wet wordt het regime van Francisco Franco officieel veroordeeld, terwijl de linkse republikeinse regering, geleid door socialisten en communisten, juist wordt verheerlijkt. De regering wil ook de wet gebruiken om organisaties die positief zijn over het regime van Franco verbieden. Dit zorgt voor de beschuldiging dat de regering de vrijheid van meningsuiting aantast. PP en Vox verwijten de socialisten het openrijten van oude wonden en hebben beloofd de wet in te trekken wanneer ze aan de macht komen. 

Ultrarechtse partijen groeien sinds 2022 in rap tempo in meerdere Europese landen. In Italië is een ultrarechtse meerderheidsregering aan de macht gekomen onder premier Georgia Meloni, in Zweden werd vorig jaar een rechtse coalitie gevormd met steun van de uiterst-rechtse Zweedse Democraten en in Finland is begin dit jaar een regering gevormd met deelname van de uiterst-rechtse partij De Finnen (verwant aan de PVV). Daarnaast zijn in Duitsland en Oostenrijk de ultrarechtse partijen Alternative für Deutschland (AfD) en Freiheitliche Partei Österreich (FPÖ) afgelopen maanden enorm gestegen in de peilingen. 

nieuwrechts.nl/series/democratienieuwrechts.nl/series/boerennieuwrechts.nl/series/migratienieuwrechts.nl/series/economienieuwrechts.nl/series/eu
SGP-Kamerlid André Flach wil de invloed van de islam in de Nederlandse openbare ruimte terugdringen en stelt harde voorwaarden aan samenwerking met het minderheidskabinet-Jetten. Tegenover NieuwRechts verdedigt hij zijn wetsvoorstel tegen versterkte gebedsoproepen, ondanks eerdere kritiek van de Raad van State. Ook over abortus, christenvervolging en de politieke verdeeldheid op rechts laat hij weinig ruimte voor twijfel. Toch wil de SGP het kabinet niet bij voorbaat laten vallen. "We willen proberen het kabinet te verleiden om over rechts zaken te doen, maar niet ten koste van alles." Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

SGP-Kamerlid Flach rekent af met kabinet-Jetten: 'Ze maken er gewoon een zooitje van'

Beluister onze podcast

Dreigt Nederland zijn belangrijkste fundament te verliezen?
Of beluister op:

Meerartikelen

Rechtbank Utrecht
Nieuws

Rechter blokkeert sluiting huurwoning in De Bilt ondanks vondst van cocaïne en 80.000 euro cash

Een huurwoning in De Bilt mag voorlopig niet worden gesloten, ondanks een politieonderzoek waarbij cocaïne, hennep en grote sommen contant geld zijn aangetroffen. Burgemeester Maarten Haverkamp wilde het appartement drie maanden sluiten. De rechter...

Zaanstad
Nieuws

Zaanstad blijft statushouders voorrang geven ondanks aangenomen PVV-motie

Het college van Zaanstad voert een PVV-motie niet uit die de gemeenteraad in mei aannam om de voorrang voor statushouders op een sociale huurwoning te schrappen. Dat blijkt uit een raadsinformatiebrief van het college, onder verantwoordelijkheid...

Stuttgart
Nieuws

Linksextremistisch protest Stuttgart loopt uit op geweld: drie agenten gewond

Een pro-Palestijnse demonstratie in de Duitse stad Stuttgart is zaterdag uitgelopen op geweld tegen de politie. Ongeveer duizend mensen kwamen bijeen om hun steun te betuigen aan vijf vermeende linksextremisten. Zij worden vervolgd vanwege een aanval...

Sjoerdsma
Nieuws

Sjoerdsma trekt half miljard uit voor tropisch bos, terwijl Den Haag elders bezuinigt

Terwijl het kabinet op andere begrotingen naar miljoenen zoekt, maakt minister Sjoerd Sjoerdsma (D66, Ontwikkelingssamenwerking) een grote toezegging. Nederland wil de komende tien jaar tot 500 miljoen euro belastinggeld steken in een...

Van Veldhoven
Nieuws

D66-minister onder druk: welke klimaatregels kunnen worden geschrapt?

De VVD wil af van onnodige Nederlandse klimaatregels die verder gaan dan de verplichtingen van de Europese Unie. Kamerlid Alisha Müller heeft D66-minister Stientje van Veldhoven daarom om een volledig overzicht gevraagd. Ze wil weten welke extra...

Ceuta
Nieuws

Ceuta slaat alarm: mogelijk drie miljoen Marokkaanse jongeren willen naar Europa

De Spaanse exclave Ceuta vreest een nieuwe massale toestroom van migranten vanuit Marokko. Vicepresident Kissy Chandiramani zegt dat volgens onderzoek ongeveer drie miljoen Marokkaanse jongeren naar Europa zouden willen vertrekken. Zij waarschuwt dat...

Van der Burg
Nieuws

Kabinet wil 25.000 ambtenarenbanen schrappen: ook adviesraden op de schop

De Rijksoverheid moet fors kleiner worden. Het kabinet wil dat er in 2035 ongeveer 25.000 voltijdsbanen minder zijn dan nu. Ook moeten adviescommissies verdwijnen of samengaan, wordt de inhuur van dure zelfstandigen teruggedrongen en wil het...

Almere
Nieuws

Grote kerstboom keert terug in centrum Almere: wethouder verklapt verrassing tijdens raadsdebat

Na jaren van afwezigheid krijgt het centrum van Almere in december weer een grote kerstboom. Dat heeft wethouder Jan-Bert Vroege tijdens de Algemene Beschouwingen laten doorschemeren. Eigenlijk wilde het stadsbestuur de terugkeer nog geheimhouden....

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

migratie
Achtergronden

Oostenrijks Integratiefonds: ruim vier op de tien Weners in het buitenland geboren

Het zijn geen cijfers van de FPÖ, maar van het integratiefonds van de Oostenrijkse regering zelf. Het Österreichischer Integrationsfonds (ÖIF) publiceerde zondag de brochure “Bundesländer 2026”, met cijfers van het statistiekbureau Statistik...

azc
Nieuws

Vught houdt de deur dicht, maar coalitiepartners CDA en D66 kiezen de kant van Den Haag

Vught heeft al meer gedaan dan gevraagd. De gemeente vangt 608 Oekraïners op, terwijl ze er 232 moest opnemen. Volgens burgemeester Chantal Nijkerken-de Haan (VVD) is de grens daarmee in zicht. Maar twee partijen in haar eigen coalitie zien dat...

Jetten
Nieuws

Kabinet stelt schrappen CO2-heffing uit om 1 miljard aan EU-coronageld veilig te stellen

Het kabinet-Jetten wil de CO2-heffing voor de Nederlandse industrie afschaffen, maar stelt dit bewust uit tot 1 januari 2028. Daarmee wil het voorkomen dat Brussel ruim 1 miljard euro aan Europees coronaherstelgeld inhoudt. Nederland beloofde de...

Politie
Nieuws

Vrouw zwaargewond mishandeld op Amsterdams feest: politie zoekt donkergetinte man

Een vrouw is zaterdagochtend 24 oktober 2026 ernstig gewond geraakt tijdens een feest aan de Rhôneweg in Amsterdam. De vrouw kreeg bij een ruzie een harde klap op haar hoofd met een voorwerp. De verdachte, een man van ongeveer 30 jaar met een...

Mamdani
Nieuws

Amsterdamse jongeren lopen weg met radicaal-linkse moslimburgemeester New York

De socialistische burgemeester van New York, Zohran Mamdani, is ook onder progressieve jongeren in Amsterdam populair. De 34-jarige Democraat en moslim bereikt via sociale media veel jongeren buiten de Verenigde Staten. Zijn filmpjes worden massaal...

COA
Nieuws

Steekpartij in Haagse asielopvang: bewoner gewond, verdachte opgepakt

Bij een opvangcentrum voor asielzoekers in Den Haag is zondagmiddag 25 oktober iemand neergestoken. Het slachtoffer is gewond naar het ziekenhuis gebracht. De politie heeft op de locatie een verdachte aangehouden. Zowel het slachtoffer als de...

Gas
Nieuws

Energierekening is 1.100 euro duurder: kwart Nederlanders overweegt verwarming uit te zetten

Nederlandse huishoudens gaan een peperdure winter tegemoet. De kosten van een nieuw energiecontract zijn in minder dan een jaar met ongeveer 1.100 euro gestegen. Een gemiddeld huishouden betaalt inmiddels ruim 2.700 euro per jaar voor een nieuw...

Halsema
Nieuws

Amsterdam stevent af op megaschuld van 11 miljard euro

De gemeente Amsterdam dreigt de komende jaren tegen een belangrijke financiële grens aan te lopen. De schuld stijgt volgens de nieuwste begroting naar 10,9 miljard euro in 2030. Daarmee komt de hoofdstad boven het niveau waarop banken mogelijk niet...

Walibi
Nieuws

Migrantenjongeren verbouwen Walibi, de ME moet ingrijpen

Een uitverkochte Halloweenavond in Walibi Holland is zaterdag uitgelopen op grootschalige onrust. Groepen jongeren raakten slaags, beveiligers werden genegeerd en uiteindelijk moest de Mobiele Eenheid ingrijpen. Acteurs werden uit voorzorg in...

Jetten
Peiling

Peiling De Hond: Eén jaar na de verkiezingen is het kabinet-Jetten 40 procent van zijn kiezers kwijt

Een jaar geleden won Rob Jetten de verkiezingen. Nu zakt zijn coalitie steeds verder weg. In de nieuwe peiling van Maurice de Hond (Peil.nl) van 23 oktober komen D66, VVD en CDA samen nog op 39 zetels. Bij de Tweede Kamerverkiezingen van oktober 2025...

Rutte Yesilgöz
De kritische blik

Dit kabinet trekt Nederland doelbewust een oorlog in

Nederland is geen partij in de oorlog tussen Rusland en Oekraïne, verzekeren ministers keer op keer. Toch heeft het kabinet Rusland tot vijand verklaard, kruisraketten betaald die diep in Rusland kunnen inslaan, de confrontatie naar de Noordzee...

Politie
Nieuws

Pijpbom gevonden bij azc Nuenen, maar politie heeft geen eigen risicoanalyse

De politie beschikt niet over een eigen risicoanalyse voor de openbare orde rond het asielzoekerscentrum in Nuenen. Ook zijn er geen specifieke rapporten gevonden over de benodigde politiecapaciteit of vastgelegde afspraken over particuliere...