Spanje maakt ruk naar rechts bij verkiezingen

Nieuws 24 juli 2023 3 minuten Serre Verweij
Verkiezingen Spanje
ANP

Rechts wint de parlementsverkiezingen in Spanje. Het is echter geen eenduidige overwinning. De centrumrechtse partij Partido Popular (PP) wordt de grootste partij met 136 zetels, terwijl de socialistische partij (SPOE), die de afgelopen jaren de Spaanse regering leidde, tweede wordt met 122 zetels. Op de derde plaats volgt de ultrarechtse partij Vox, met een daling van 52 naar 33 zetels, terwijl de ultralinkse partij Sumar vierde is geworden met een daling van 36 naar 31 zetels. 

De Tweede Kamer in Spanje heeft 350 leden, dus 176 zetels zijn nodig voor het vormen van een meerderheidsregering. Noch de twee linkse, noch de twee rechtse partijen winnen een absolute meerderheid. Een mogelijkheid is dat PP en Vox samen een minderheidsregering gaan vormen. Dit zou dan de meest rechtse regering in Spanje worden sinds 1978. Ook wordt er gesproken over mogelijke nieuwe verkiezingen in het najaar. 

Tegelijk met de Tweede Kamerverkiezingen zijn ook de Eerste Kamerverkiezingen gehouden in Spanje. Hierbij wint PP ook aanzienlijk. De verkiezingen zijn vervroegd gehouden nadat de regeringspartijen grote verliezen leden tijdens de regionale verkiezingen.

De huidige linkse minderheidsregering bestaat uit de socialistische partij en een groep kleinere radicaal-linkse partijen, waaronder de communisten. De ultralinkse partijen hadden zich eerst verenigd onder de naam Podemos. Eerder dit jaar werd Podemos omgedoopt tot Sumar.

PP-leider Alberto Núñez Feijóo heeft veel winst geboekt tijdens de lokale verkiezingen in Spanje met kritiek op de socialistische premier Pedro Sánchez, vanwege de steun die Sánchez zocht bij separatistische partijen. Feijóo bekritiseerde Sánchez opnieuw tijdens het verkiezingsdebat en verwees ook naar de radicale coalitiepartners van de socialisten. 

Alhoewel PP niet officieel heeft gezegd met Vox te zullen regeren, wordt dit door de meeste analisten wel verwacht. PP en Vox hebben in meerdere provincies al coalities gevormd. Vox staat bekend als nationaal-conservatief, ultranationalistisch, rechts-populistisch, anti-islam en EU-sceptisch. 

Het vormen van een minderheidsregering kan problematisch blijken. Kleine splinterpartijen als Esquerra Republicana de Catalunya (ERC) en Junts krijgen een belangrijke rol. De linkse partij ECR, die strijdt voor Catalaanse onafhankelijkheid en steun geeft aan de regering van Sánchez, is gezakt van 13 naar 7 zetels. Nieuwe verkiezingen in zo'n situatie zijn niet ongewoon in Spanje. Toen de parlementsverkiezingen in april 2019 geen meerderheidsregering opleverde voor Spanje werden nieuwe verkiezingen uitgeschreven.

Een mogelijke nieuwe regering zal waarschijnlijk te maken krijgen met conflicten over Catalaans separatisme, een langzaam herstellende economie en een verlamd rechtssysteem. De Raad voor de Rechtspraak had in 2018 vernieuwd moet worden, maar dit is nog steeds niet gebeurd. De rechtse oppositiepartijen weigerden namelijk de regering te steunen bij de benoeming van een meer linkse raad, terwijl voorstellen van hun kant om de Raad voor de Rechtspraak onafhankelijk te maken van de politiek door de regering werden afgewezen. In 2021 verbood de regering, middels een nieuwe wet, aan de oude raad om nog rechters te benoemen bij het hooggerechtshof. Hierdoor zijn inmiddels bijna 30 procent van de posities bij het hooggerechtshof niet bezet en is het rechtssysteem lamgelegd. De EU heeft meermaals kritiek geuit op Spanje vanwege de problemen met de rechtsstaat. Vertrouwen in de onafhankelijkheid van het rechtssysteem is laag onder de bevolking.

De socialistische regering is ook hevig bekritiseerd voor het invoeren van de 'democratische herinneringswet'. De wet is pas na meerdere jaren in afgezwakte vorm doorgevoerd. Met deze wet wordt het regime van Francisco Franco officieel veroordeeld, terwijl de linkse republikeinse regering, geleid door socialisten en communisten, juist wordt verheerlijkt. De regering wil ook de wet gebruiken om organisaties die positief zijn over het regime van Franco verbieden. Dit zorgt voor de beschuldiging dat de regering de vrijheid van meningsuiting aantast. PP en Vox verwijten de socialisten het openrijten van oude wonden en hebben beloofd de wet in te trekken wanneer ze aan de macht komen. 

Ultrarechtse partijen groeien sinds 2022 in rap tempo in meerdere Europese landen. In Italië is een ultrarechtse meerderheidsregering aan de macht gekomen onder premier Georgia Meloni, in Zweden werd vorig jaar een rechtse coalitie gevormd met steun van de uiterst-rechtse Zweedse Democraten en in Finland is begin dit jaar een regering gevormd met deelname van de uiterst-rechtse partij De Finnen (verwant aan de PVV). Daarnaast zijn in Duitsland en Oostenrijk de ultrarechtse partijen Alternative für Deutschland (AfD) en Freiheitliche Partei Österreich (FPÖ) afgelopen maanden enorm gestegen in de peilingen. 

Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Staatssecretaris verzoekt Kamerleden niet te veel vragen te stellen over Box 3

Beluister onze podcast

Is D66 bewust bezig met onze democratie te ondermijnen?
Of beluister op:

Meerartikelen

Wilders
Onderzoek

Onderzoek: kwart Europeanen steunt 'radicaal' rechtse partijen

Rechtse en nationale partijen winnen steeds meer terrein in Europa. Volgens een nieuw onderzoek naar verkiezingsuitslagen stemt inmiddels bijna een kwart van de Europese kiezers op partijen die door onderzoekers als “radicaal-rechts” of “extreemrecht

klimaat
Nieuws

Britse gemeenten laten airco’s verwijderen vanwege klimaatregels

Lokale overheden in Engeland laten airconditioning-apparaten van woningen verwijderen. De apparaten zouden in strijd zijn met klimaatbeleid en lokale regels. Dat meldt The Daily Telegraph op basis van meerdere voorbeelden. In Engeland heeft slechts d

Fatbike
Nieuws

Fatbikes overspoelen Rijswijk; lokale partij wil opheldering over asielzoekers met fatbikes

Beter voor Rijswijk wil opheldering over een grote hoeveelheid nieuwe fatbikes op het terrein van het azc in Rijswijk. Raadslid Ed Braam heeft namens de fractie artikel 44-vragen gesteld aan het college. De partij wil weten hoeveel fatbikes er op het

Wilders
Nieuws

Wilders hard over kerkactie voor asielkinderen: ‘Allemaal het land uit’

PVV-leider Geert Wilders reageert fel op de actie van Kerkasiel Kampen voor 420 kinderen zonder verblijfsvergunning. De initiatiefnemers vroegen dinsdag in Den Haag aandacht voor kinderen die volgens hen in Nederland zijn geworteld, maar nog altijd g

Defensie
Onderzoek

Onderzoek: Nederlanders hebben weinig vertrouwen in uitgaven Defensie

Een grote meerderheid van de Nederlanders steunt internationale defensiesamenwerking en het principe van collectieve verdediging. Ook is er brede steun voor hogere defensie-uitgaven. Toch is dat draagvlak niet onvoorwaardelijk. Nederlanders willen vo

Gideon
Achtergronden

FVD waarschuwt voor rechtsstaat die wordt ingezet tegen oppositie

FVD-Kamerlid Gideon van Meijeren zet tijdens het debat over de staat van de rechtsstaat de aanval in op wat hij ziet als een omkering van het rechtsstatelijke principe. Volgens hem hoort de rechtsstaat burgers te beschermen tegen de macht, maar gebeu

Bosma
Achtergronden

Martin Bosma wijst op klassenjustitie: ‘Universitair geschoold Nederland wint altijd’

PVV-Kamerlid Martin Bosma heeft tijdens een debat over de staat van de rechtsstaat uitgehaald naar wat hij ziet als een dubbele maat bij politie, justitie en bestuur. Volgens Bosma worden activisten aan de rechterkant van het politieke spectrum harde

Ollongren
Nieuws

D66'er Ollongren wordt nieuwe hoogste diplomatieke ambtenaar van de EU: 'Baantjescarrousel'

Voormalig Defensie-minister en D66-prominent Kajsa Ollongren krijgt een hoge functie binnen de Europese Unie. De D66-politica is benoemd tot secretaris-generaal van de Europese diplomatieke dienst EEAS. Dat heeft EU-buitenlandchef Kaja Kallas bekendg

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Van Essen boeren
Achtergronden

Kabinet riskeert nieuwe boerenprotesten met harde stikstofplannen

Het kabinet lijkt opnieuw af te koersen op harde stikstofmaatregelen rond natuurgebieden. Vrijdag presenteert landbouwminister Jaimi van Essen zijn langverwachte brief over landbouw, natuur en stikstof. Uit gelekte stukken en berichtgeving blijkt dat

Vollenbroek
Onderzoek

Onderzoek legt nauwe banden bloot tussen overheid en natuurclubs

De overheid en natuurclubs zoals MOB zijn in het Nederlandse natuurdossier opvallend nauw met elkaar verweven. Dat stelt onderzoeksplatform Stichting Agri Facts na onderzoek naar het netwerk van natuurorganisaties, ambtenaren en adviesclubs rond het

Flitsmeister
Nieuws

Mogelijk verbod op Flitsmeister voedt zorgen over digitale verkeerscontrole

Een recente uitspraak van het Europese Hof van Justitie jaagt de discussie over Flitsmeister opnieuw aan. EU-landen mogen apps die waarschuwen voor flitsers en politiecontroles onder voorwaarden beperken of verbieden. Dat mag als een land dat nodig v

fatbike
Nieuws

Achtste aanranding in korte tijd: politie zoekt lichte getinte fatbike-bestuurder in Hendrik-Ido-Ambacht

In Hendrik-Ido-Ambacht is opnieuw een vrouw aangerand door een man op een fatbike. Het gaat volgens regionale omroep Rijnmond om de achtste aanranding in korte tijd. De politie vermoedt dat dezelfde verdachte achter alle incidenten zit. De meest rece

Roemenië
Achtergronden

Roemeense pooiernetwerken actief in Nederland: EU-vrij verkeer maakt aanpak complexer

Roemeense en Bulgaarse netwerken spelen al jaren een grote rol bij grensoverschrijdende seksuele uitbuiting in Nederland. Uit de Monitor Mensenhandel 2019–2023 van de Nationaal Rapporteur blijkt dat Roemenen de grootste groep vormen onder verdachten

migratie
Video

'Brussel is van ons': migrant spot met Belgen

Op sociale media zorgen nieuwe video’s over migratie, identiteit en macht in Europese steden voor veel discussie. In de beelden spreken jonge mannen met een migratieachtergrond op provocerende toon over Brussel en Europa.  Het officiële geluid in Bru

Van Bruggen
Nieuws

Kabinet weet niet of er misdaden worden gepleegd met Nederlandse busjes in Oekraïne

Nederland kan niet met zekerheid zeggen wat Oekraïne doet met de twintig gevangenisbussen die het kabinet aan het land heeft geschonken. Dat blijkt uit antwoorden van staatssecretaris Van Bruggen op Kamervragen van FVD-Kamerlid Pepijn van Houwelingen

FDF
Nieuws

Farmers Defence Force waarschuwt voor nieuwe boerenacties bij doorzetten stikstofplannen

Farmers Defence Force (FDF) waarschuwt voor nieuwe boerenacties als het kabinet vasthoudt aan de aangekondigde stikstofplannen. Volgens voorman Mark van den Oever groeit de onrust op het platteland opnieuw. In een videocolumn voor Ongehoord Nederland

Hermans
Nieuws

VWS-minister wil gezonde jongeren klaarstomen voor Defensie

VWS-minister Sophie Hermans sprak op een zorgcongres in Berlijn opvallend stevig over de noodzaak van gezonde jongeren voor Defensie. In haar toespraak op het Hauptstadtkongress stelde zij dat een gezonde bevolking nodig is om de samenleving overeind

EU
Nieuws

EU wil afgewezen asielzoekers naar remigratiecentra sturen in Rwanda en Oezbekistan

Een groep Europese landen onderzoekt plannen om afgewezen asielzoekers onder te brengen in terugkeercentra buiten de Europese Unie. Rwanda en Oezbekistan worden genoemd als mogelijke locaties. Daarmee zet Europa een nieuwe stap in het verplaatsen van

Amsterdam
Nieuws

Amsterdam bedenkt groene klushub, maar aannemers blijven massaal weg

Een duurzame overstapplek voor aannemers in Amsterdam is nauwelijks gebruikt. Sinds begin 2025 maakten slechts drie bedrijven gebruik van de zogenoemde Park + Switch bij de Passenger Terminal. Daar konden aannemers, loodgieters en installateurs hun b

Leyen
Achtergronden

Onvrede over ‘autoritaire’ Von der Leyen groeit binnen Europese Commissie

Binnen de Europese Commissie groeit de irritatie over Ursula von der Leyen. Volgens berichtgeving van Politico zouden meerdere Commissieleden genoeg hebben van haar gesloten en sterk gecentraliseerde manier van besturen. De Duitse Commissievoorzitter