Spanje maakt ruk naar rechts bij verkiezingen

Nieuws 24 juli 2023 3 minuten Serre Verweij
Verkiezingen Spanje
ANP

Rechts wint de parlementsverkiezingen in Spanje. Het is echter geen eenduidige overwinning. De centrumrechtse partij Partido Popular (PP) wordt de grootste partij met 136 zetels, terwijl de socialistische partij (SPOE), die de afgelopen jaren de Spaanse regering leidde, tweede wordt met 122 zetels. Op de derde plaats volgt de ultrarechtse partij Vox, met een daling van 52 naar 33 zetels, terwijl de ultralinkse partij Sumar vierde is geworden met een daling van 36 naar 31 zetels. 

De Tweede Kamer in Spanje heeft 350 leden, dus 176 zetels zijn nodig voor het vormen van een meerderheidsregering. Noch de twee linkse, noch de twee rechtse partijen winnen een absolute meerderheid. Een mogelijkheid is dat PP en Vox samen een minderheidsregering gaan vormen. Dit zou dan de meest rechtse regering in Spanje worden sinds 1978. Ook wordt er gesproken over mogelijke nieuwe verkiezingen in het najaar. 

Tegelijk met de Tweede Kamerverkiezingen zijn ook de Eerste Kamerverkiezingen gehouden in Spanje. Hierbij wint PP ook aanzienlijk. De verkiezingen zijn vervroegd gehouden nadat de regeringspartijen grote verliezen leden tijdens de regionale verkiezingen.

De huidige linkse minderheidsregering bestaat uit de socialistische partij en een groep kleinere radicaal-linkse partijen, waaronder de communisten. De ultralinkse partijen hadden zich eerst verenigd onder de naam Podemos. Eerder dit jaar werd Podemos omgedoopt tot Sumar.

PP-leider Alberto Núñez Feijóo heeft veel winst geboekt tijdens de lokale verkiezingen in Spanje met kritiek op de socialistische premier Pedro Sánchez, vanwege de steun die Sánchez zocht bij separatistische partijen. Feijóo bekritiseerde Sánchez opnieuw tijdens het verkiezingsdebat en verwees ook naar de radicale coalitiepartners van de socialisten. 

Alhoewel PP niet officieel heeft gezegd met Vox te zullen regeren, wordt dit door de meeste analisten wel verwacht. PP en Vox hebben in meerdere provincies al coalities gevormd. Vox staat bekend als nationaal-conservatief, ultranationalistisch, rechts-populistisch, anti-islam en EU-sceptisch. 

Het vormen van een minderheidsregering kan problematisch blijken. Kleine splinterpartijen als Esquerra Republicana de Catalunya (ERC) en Junts krijgen een belangrijke rol. De linkse partij ECR, die strijdt voor Catalaanse onafhankelijkheid en steun geeft aan de regering van Sánchez, is gezakt van 13 naar 7 zetels. Nieuwe verkiezingen in zo'n situatie zijn niet ongewoon in Spanje. Toen de parlementsverkiezingen in april 2019 geen meerderheidsregering opleverde voor Spanje werden nieuwe verkiezingen uitgeschreven.

Een mogelijke nieuwe regering zal waarschijnlijk te maken krijgen met conflicten over Catalaans separatisme, een langzaam herstellende economie en een verlamd rechtssysteem. De Raad voor de Rechtspraak had in 2018 vernieuwd moet worden, maar dit is nog steeds niet gebeurd. De rechtse oppositiepartijen weigerden namelijk de regering te steunen bij de benoeming van een meer linkse raad, terwijl voorstellen van hun kant om de Raad voor de Rechtspraak onafhankelijk te maken van de politiek door de regering werden afgewezen. In 2021 verbood de regering, middels een nieuwe wet, aan de oude raad om nog rechters te benoemen bij het hooggerechtshof. Hierdoor zijn inmiddels bijna 30 procent van de posities bij het hooggerechtshof niet bezet en is het rechtssysteem lamgelegd. De EU heeft meermaals kritiek geuit op Spanje vanwege de problemen met de rechtsstaat. Vertrouwen in de onafhankelijkheid van het rechtssysteem is laag onder de bevolking.

De socialistische regering is ook hevig bekritiseerd voor het invoeren van de 'democratische herinneringswet'. De wet is pas na meerdere jaren in afgezwakte vorm doorgevoerd. Met deze wet wordt het regime van Francisco Franco officieel veroordeeld, terwijl de linkse republikeinse regering, geleid door socialisten en communisten, juist wordt verheerlijkt. De regering wil ook de wet gebruiken om organisaties die positief zijn over het regime van Franco verbieden. Dit zorgt voor de beschuldiging dat de regering de vrijheid van meningsuiting aantast. PP en Vox verwijten de socialisten het openrijten van oude wonden en hebben beloofd de wet in te trekken wanneer ze aan de macht komen. 

Ultrarechtse partijen groeien sinds 2022 in rap tempo in meerdere Europese landen. In Italië is een ultrarechtse meerderheidsregering aan de macht gekomen onder premier Georgia Meloni, in Zweden werd vorig jaar een rechtse coalitie gevormd met steun van de uiterst-rechtse Zweedse Democraten en in Finland is begin dit jaar een regering gevormd met deelname van de uiterst-rechtse partij De Finnen (verwant aan de PVV). Daarnaast zijn in Duitsland en Oostenrijk de ultrarechtse partijen Alternative für Deutschland (AfD) en Freiheitliche Partei Österreich (FPÖ) afgelopen maanden enorm gestegen in de peilingen. 

nieuwrechts.nl/series/migratienieuwrechts.nl/series/eunieuwrechts.nl/series/economienieuwrechts.nl/series/boerennieuwrechts.nl/series/democratie
Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Jesse Klaver vergat even dat de microfoon nog aanstond

Beluister onze podcast

Arnout Jaspers over stikstofbeleid: ‘Als deze lijn doorgaat, halveert de landbouw’
Of beluister op:

Meerartikelen

XR
Nieuws

Meeste XR-activisten gaan vrijuit na A12-blokkade, ondanks aangekondigde hardere aanpak OM

Het Openbaar Ministerie vervolgt het grootste deel van de Extinction Rebellion-activisten die eind augustus de A12 in Den Haag blokkeerden niet. Bij de actie werden 53 mensen aangehouden. Voor 51 van hen blijft strafvervolging uit, meldt AD. Dat...

CNV
Nieuws

CNV zet in op loonstijging tot 5,5 procent en hogere reiskostenvergoeding

Vakbond CNV gaat het nieuwe cao-seizoen in met een looneis van minimaal 3 en maximaal 5,5 procent. Daarmee legt de bond opnieuw druk op werkgevers, die al maanden waarschuwen voor oplopende loonkosten en een verslechterende concurrentiepositie. ...

boer
Nieuws

Gemeente wil veestapel van boer meer dan halveren, rechter steekt daar stokje voor

Een slepend conflict over een groot melkveebedrijf in de gemeente Kampen heeft een nieuwe wending gekregen. Melkveehouder Harry Last hoeft zijn veestapel voorlopig niet fors te verkleinen. De gemeente wilde dat hij terugging van 506 naar 170...

COA
Nieuws

Zorgen in Kamer over geweld tegen christelijke asielzoekers: minister wil aangiftebereidheid verhogen

ChristenUnie en SGP maken zich grote zorgen over bedreigingen en geweld tegen christelijke asielzoekers in opvanglocaties. Tijdens een asieldebat in de Tweede Kamer vroegen beide partijen donderdag om steviger optreden tegen daders. Asielminister...

Belastingdienst
Nieuws

Kabinet weigert aangifte tegen ambtenaren over jarenlang verdwenen datakluis met 25 miljoen toeslagendocumenten

Het kabinet doet voorlopig geen aangifte vanwege de jarenlang uit beeld verdwenen datakluis van de Belastingdienst. In de digitale omgeving staan ongeveer 25 miljoen documenten die verband houden met het toeslagenschandaal. Een groot deel van de...

BBB
Nieuws

Fractie BBB Groningen wil debat over boerenonteigening, meerderheid haalt onderwerp van agenda

De spanning binnen de Groningse provinciale politiek loopt op door een conflict over de gedwongen onteigening van een boerenbedrijf in het Westerkwartier. Een meerderheid in Provinciale Staten besloot woensdag om een debat over de kwestie van de...

Gaza Volt
Nieuws

Volt blijft weg bij herdenking Joodse razzia omdat Gaza geen plek krijgt in programma

Volt Enschede is donderdag niet aanwezig bij de herdenking van de Twentse razzia van 1941. De partij wilde dat tijdens de bijeenkomst ook aandacht zou zijn voor de huidige situatie in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever. Het herdenkingscomité...

Omtzigt Hofman
Nieuws

Pieter Omtzigt zet Tim Hofman klem na verwijten van 'zondebokpolitiek'

Pieter Omtzigt is hard in de clinch geraakt met presentator Tim Hofman. Aanleiding zijn uitspraken van Hofman bij Eva over het debat rond transgenderzorg. Hofman sprak daar over „zondebokpolitiek” en noemde Omtzigt daarbij rechtstreeks. Omtzigt...

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Samsom
Nieuws

Samsom slaat alarm om rechtse opmars: ‘Progressieve krachten moeten weerstand bieden’

Diederik Samsom mengt zich opnieuw nadrukkelijk in het politieke debat. Eén van de belangrijke mannen achter de Europese Green Deal roept progressieve partijen op hun onderlinge verschillen opzij te zetten. Aanleiding is de verkiezingswinst van de...

Hekkert
Achtergronden

PBL schetst radicale klimaattoekomst: minder vlees, minder vliegen en macht verdelen

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) werkt in een nieuw rapport met een opvallend vergaande vorm van duurzaamheidsbeleid. Naast het verbeteren of hervormen van bestaande systemen beschrijft het planbureau ook een route waarbij economische en...

Van der Linde
Nieuws

Linkse beroepsactivist incasseert duizenden euro's dankzij procedures tegen de overheid

Activist Frank van der Linde heeft dit jaar opnieuw duizenden euro’s aan schadevergoedingen gekregen vanwege procedures tegen de overheid. Woensdag kwam daar 3.000 euro bij. De Raad van State wijst er in een nieuwe uitspraak op dat hij alleen al...

Leyen
Onderzoek

Europese burgers raken vertrouwen kwijt: ‘Belangrijkste problemen worden niet aangepakt’

De wens voor een sterker Europa is nog altijd groot, maar het vertrouwen dat politici dat ook voor elkaar krijgen staat onder druk. Bijna driekwart van de ondervraagden vindt dat Europa zijn belangrijkste problemen onvoldoende aanpakt. Meer dan de...

Sanchez Leyen
Nieuws

Brussel geeft Spanje 114,7 miljoen euro na migratiecrisis in Ceuta

Spanje krijgt 114,7 miljoen euro aan Europese noodsteun voor de migratiecrisis in Ceuta. De Europese Commissie heeft het bedrag toegekend na de ongekende toestroom van migranten vanuit Marokko eind juli. Het geld gaat onder meer naar grensbewaking,...

Verstoring
Nieuws

Aangifte tegen pro-Palestijnse activisten die Kamerdebat verstoorden

Kamervoorzitter Thom van Campen doet aangifte tegen pro-Palestijnse demonstranten die dinsdag het vragenuur in de Tweede Kamer verstoorden. De actievoerders van XR Justice Now! riepen vanaf de publieke tribune leuzen en zorgden ervoor dat de...

Assen
Nieuws

Bewoners moeten vertrekken voor opvang Oekraïners in Assen: ‘Ik betaal belasting, ik werk gewoon’

Bewoners van een flat in Assen moeten binnenkort hun woning verlaten omdat het gebouw vanaf 1 december wordt gebruikt voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen. De huurders wisten dat hun contract tijdelijk was, maar zeggen dat zij niet hadden...

Spanje
Achtergronden

Geheime dienst waarschuwde linkse premier vooraf voor massale migrantenoversteek naar Ceuta

De Spaanse geheime dienst heeft de autoriteiten vooraf gewaarschuwd voor een mogelijke grote migrantenoversteek naar Ceuta. Dat blijkt uit veertig vrijgegeven inlichtingenrapporten, waarschuwingen en berichten over de gebeurtenissen rond 30...

Amsterdam
Nieuws

Amsterdam zet mes in ambtenarenapparaat: 2500 fte moeten verdwijnen

De gemeente Amsterdam bereidt een grote reorganisatie van het ambtenarenapparaat voor. Verspreid over vrijwel de gehele organisatie moeten ongeveer 2500 voltijdsbanen verdwijnen. Ook afdelingen die jarenlang centraal stonden in het beleid van het...

azc
Nieuws

Gemeente Het Hogeland stapt naar rechter om azc Uithuizen te sluiten

De gemeente Het Hogeland begint een juridische procedure tegen het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA). Het gemeentebestuur wil afdwingen dat de noodopvang in Uithuizen alsnog op korte termijn sluit. De overeenkomst tussen de gemeente en het...

azc
Nieuws

Nieuw protest aangekondigd tegen asielopvang Tholen: ‘Neem je Zeeuwse vlag mee’

De actiegroep Tholen in verzet roept inwoners op om opnieuw te demonstreren tegen de geplande noodopvang voor asielzoekers in Tholen. Het protest staat gepland voor vrijdag 18 september bij het gemeentehuis. De groep verspreidt de oproep via...

Brekelmans
Nieuws

VVD'er Brekelmans haalt uit naar FNV en 32-urige werkweek: ‘Kijk eens verder dan je protestbord lang is’

VVD-fractievoorzitter Ruben Brekelmans kiest frontaal de aanval op vakbond FNV en oppositiepartij PRO. In zijn Binnenhoflezing in Nieuwspoort waarschuwt hij voor een politiek die volgens hem te weinig oog heeft voor arbeid, concurrentiekracht en...