Spanje maakt ruk naar rechts bij verkiezingen

Nieuws 24 juli 2023 3 minuten Serre Verweij
Verkiezingen Spanje
ANP

Rechts wint de parlementsverkiezingen in Spanje. Het is echter geen eenduidige overwinning. De centrumrechtse partij Partido Popular (PP) wordt de grootste partij met 136 zetels, terwijl de socialistische partij (SPOE), die de afgelopen jaren de Spaanse regering leidde, tweede wordt met 122 zetels. Op de derde plaats volgt de ultrarechtse partij Vox, met een daling van 52 naar 33 zetels, terwijl de ultralinkse partij Sumar vierde is geworden met een daling van 36 naar 31 zetels. 

De Tweede Kamer in Spanje heeft 350 leden, dus 176 zetels zijn nodig voor het vormen van een meerderheidsregering. Noch de twee linkse, noch de twee rechtse partijen winnen een absolute meerderheid. Een mogelijkheid is dat PP en Vox samen een minderheidsregering gaan vormen. Dit zou dan de meest rechtse regering in Spanje worden sinds 1978. Ook wordt er gesproken over mogelijke nieuwe verkiezingen in het najaar. 

Tegelijk met de Tweede Kamerverkiezingen zijn ook de Eerste Kamerverkiezingen gehouden in Spanje. Hierbij wint PP ook aanzienlijk. De verkiezingen zijn vervroegd gehouden nadat de regeringspartijen grote verliezen leden tijdens de regionale verkiezingen.

De huidige linkse minderheidsregering bestaat uit de socialistische partij en een groep kleinere radicaal-linkse partijen, waaronder de communisten. De ultralinkse partijen hadden zich eerst verenigd onder de naam Podemos. Eerder dit jaar werd Podemos omgedoopt tot Sumar.

PP-leider Alberto Núñez Feijóo heeft veel winst geboekt tijdens de lokale verkiezingen in Spanje met kritiek op de socialistische premier Pedro Sánchez, vanwege de steun die Sánchez zocht bij separatistische partijen. Feijóo bekritiseerde Sánchez opnieuw tijdens het verkiezingsdebat en verwees ook naar de radicale coalitiepartners van de socialisten. 

Alhoewel PP niet officieel heeft gezegd met Vox te zullen regeren, wordt dit door de meeste analisten wel verwacht. PP en Vox hebben in meerdere provincies al coalities gevormd. Vox staat bekend als nationaal-conservatief, ultranationalistisch, rechts-populistisch, anti-islam en EU-sceptisch. 

Het vormen van een minderheidsregering kan problematisch blijken. Kleine splinterpartijen als Esquerra Republicana de Catalunya (ERC) en Junts krijgen een belangrijke rol. De linkse partij ECR, die strijdt voor Catalaanse onafhankelijkheid en steun geeft aan de regering van Sánchez, is gezakt van 13 naar 7 zetels. Nieuwe verkiezingen in zo'n situatie zijn niet ongewoon in Spanje. Toen de parlementsverkiezingen in april 2019 geen meerderheidsregering opleverde voor Spanje werden nieuwe verkiezingen uitgeschreven.

Een mogelijke nieuwe regering zal waarschijnlijk te maken krijgen met conflicten over Catalaans separatisme, een langzaam herstellende economie en een verlamd rechtssysteem. De Raad voor de Rechtspraak had in 2018 vernieuwd moet worden, maar dit is nog steeds niet gebeurd. De rechtse oppositiepartijen weigerden namelijk de regering te steunen bij de benoeming van een meer linkse raad, terwijl voorstellen van hun kant om de Raad voor de Rechtspraak onafhankelijk te maken van de politiek door de regering werden afgewezen. In 2021 verbood de regering, middels een nieuwe wet, aan de oude raad om nog rechters te benoemen bij het hooggerechtshof. Hierdoor zijn inmiddels bijna 30 procent van de posities bij het hooggerechtshof niet bezet en is het rechtssysteem lamgelegd. De EU heeft meermaals kritiek geuit op Spanje vanwege de problemen met de rechtsstaat. Vertrouwen in de onafhankelijkheid van het rechtssysteem is laag onder de bevolking.

De socialistische regering is ook hevig bekritiseerd voor het invoeren van de 'democratische herinneringswet'. De wet is pas na meerdere jaren in afgezwakte vorm doorgevoerd. Met deze wet wordt het regime van Francisco Franco officieel veroordeeld, terwijl de linkse republikeinse regering, geleid door socialisten en communisten, juist wordt verheerlijkt. De regering wil ook de wet gebruiken om organisaties die positief zijn over het regime van Franco verbieden. Dit zorgt voor de beschuldiging dat de regering de vrijheid van meningsuiting aantast. PP en Vox verwijten de socialisten het openrijten van oude wonden en hebben beloofd de wet in te trekken wanneer ze aan de macht komen. 

Ultrarechtse partijen groeien sinds 2022 in rap tempo in meerdere Europese landen. In Italië is een ultrarechtse meerderheidsregering aan de macht gekomen onder premier Georgia Meloni, in Zweden werd vorig jaar een rechtse coalitie gevormd met steun van de uiterst-rechtse Zweedse Democraten en in Finland is begin dit jaar een regering gevormd met deelname van de uiterst-rechtse partij De Finnen (verwant aan de PVV). Daarnaast zijn in Duitsland en Oostenrijk de ultrarechtse partijen Alternative für Deutschland (AfD) en Freiheitliche Partei Österreich (FPÖ) afgelopen maanden enorm gestegen in de peilingen. 

Na zestien jaar onafgebroken aan de macht is het tijdperk van Viktor Orbán ten einde gekomen. Zijn partij Fidesz verloor de parlementsverkiezingen van de relatief nieuwe beweging Tisza, geleid door Péter Magyar. Daarmee lijkt op het eerste gezicht een duidelijke breuk met het verleden te zijn ingezet. Toch is de werkelijkheid complexer. In deze podcast reflecteren NieuwRechts-redacteuren Bart en Daniel terug op de roerige verkiezingen in Hongarije en de gevolgen hiervan voor Europa. Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Orbán weg, EU wint: wat betekent dit voor Europa?

Beluister onze podcast

Wat betekent Magyars verkiezingszege voor Hongarije en Europa?
Of beluister op:

Meerartikelen

politie
Nieuws

Celstraf voor steekpartij in azc Utrecht: dader veroordeeld voor zware mishandeling

Een 47-jarige man uit Libië is veroordeeld tot een jaar cel voor een steekincident in een asielzoekerscentrum (azc) in Utrecht. Het geweld vond plaats aan de Biltsestraatweg en zorgde voor ernstig letsel bij het slachtoffer. Het ging om een andere ma

Wilders
Nieuws

Steeds meer mensen doen melding van discriminatie om sociale mediaposts Geert Wilders

Het aantal meldingen van discriminatie in Nederland is vorig jaar fors gestegen. Regionale organisaties ontvingen in totaal meer dan 25.000 meldingen. Dat is een toename van 76 procent ten opzichte van een jaar eerder. De stijging wordt grotendeels t

Migratie
Achtergronden

BBC-onderzoek: schaduwindustrie helpt migranten met valse asielclaims op basis van geaardheid

Een omvangrijk undercoveronderzoek van de BBC legt bloot hoe een netwerk van advocaten en adviseurs migranten helpt om onder valse voorwendselen asiel aan te vragen in het Verenigd Koninkrijk. Daarbij worden complete verzonnen verhalen opgebouwd, inc

Bergen op Zoom bord
Nieuws

PVV zet in Bergse raad direct in op harde anti-migratiekoers, kritiek van links

De PVV heeft zich bij haar eerste optreden in de gemeenteraad van Bergen op Zoom direct stevig neergezet. Tijdens een extra raadsvergadering over de nieuwe coalitie diende de partij drie moties in over het asielzoekerscentrum (azc), dubbele nationali

x
Nieuws

Rechtbank dwingt X tot openheid over shadowban: Nederlandse gebruiker krijgt inzage in data

Het Gerechtshof Amsterdam heeft bepaald dat socialemediaplatform X een Nederlandse gebruiker volledige inzage moet geven in zijn persoonlijke gegevens. Het gaat om ondernemer en jurist Danny Mekić, die al jaren procedeert tegen het platform. De uitsp

Amin Abou Rashed
Nieuws

OM eist celstraf tegen man voor financiering Hamas: ‘Dossier doordrenkt met Hamas’

Het Openbaar Ministerie (OM) heeft vier jaar cel geëist tegen de 58-jarige Amin A, beter bekend als Amin Abou Rashed. Een jaar daarvan is voorwaardelijk. Volgens justitie heeft hij jarenlang geld ingezameld dat bij Hamas terechtkwam. Het zou gaan om

Sanchez
Nieuws

Spanje wil half miljoen migranten legaliseren met hulp van de overheid

De Spaanse regering wil een grootschalige legalisering van migranten doorvoeren. Het gaat om een uitzonderlijke regeling waarmee naar verwachting ongeveer 500.000 illegale immigranten een verblijfsvergunning kunnen krijgen. Volgens het plan zal de ov

Leyen Magyar
Achtergronden

Hongarije slaat nieuwe weg in: breuk met Orbán of voortzetting in andere vorm?

Een politieke aardverschuiving in Hongarije zorgt voor opluchting in Brussel. Na zestien jaar verdwijnt Viktor Orbán van het toneel. Zijn opvolger, Péter Magyar, wordt gezien als een nieuwe kans voor betere samenwerking met de Europese Unie. Toch is

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Jetten
Nieuws

Kabinet komt met energiesteunpakket van bijna miljard, maar brandstof blijft duur

Het kabinet werkt aan een steunpakket van bijna 1 miljard euro om de economische gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten op te vangen. Dat bevestigen bronnen aan de NOS. Het geld moet bedrijven, werknemers en kwetsbare huishoudens helpen. Opvalle

Asielzoekers
Nieuws

Gemeente Amsterdam en COA botsen over vervoer asielzoekers

De pendelbus voor bewoners van het azc-schip MS Galaxy in Amsterdam verdwijnt volgende maand. Dat besluit van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) zorgt voor onrust onder bewoners. Ook de gemeente zet vraagtekens bij de beslissing. Op het sc

 Alexander van Hattem
Nieuws

PVV dreigt asielwetten te blokkeren: spanning in Eerste Kamer loopt op

De PVV dreigt de nieuwe asielwetten in de Eerste Kamer niet te steunen. De partij vreest dat de voorstellen worden afgezwakt na kritiek van onder meer D66 en het CDA. Zonder steun van de PVV is er een reële kans dat de wetten geen meerderheid halen.

Wilders
Nieuws

PVV tegen eerder gesteunde migratiewet-aanpassing, wet wankelt: ‘politieke sabotage’

De behandeling van de nieuwe asielwetten in de Eerste Kamer staat onder druk door een opvallende draai van de PVV. De partij wil de strengere asielregels steunen, maar verzet zich tegen de novelle die de strafbaarstelling van illegaliteit beperkt. Ju

azc weg ermee
Nieuws

Protest tegen azc loopt uit op onrust: demonstranten proberen snelweg op te gaan

Bij een demonstratie tegen een gepland asielzoekerscentrum (azc) in Den Bosch is dinsdagavond onrust ontstaan. Een groep demonstranten probeerde de A59 op te lopen. De politie greep in en zette de mobiele eenheid (ME) klaar om escalatie te voorkomen.

Harens Lyceum
Nieuws

Scholieren in Haren bedreigd met wapen: ‘Ze moesten knielen en excuses maken'

Meerdere scholieren van het Harens Lyceum en uitwisselingsleerlingen uit Catalonië zijn maandag bedreigd en vernederd in Haren. De incidenten vonden plaats buiten het schoolterrein en werden gefilmd door de daders. Volgens de schoolleiding gaat het o

navo
Nieuws

Slovenië overweegt referendum over vertrek uit NAVO

In Slovenië groeit de discussie over het lidmaatschap van de NAVO. Parlementsvoorzitter Zoran Stevanović heeft aangekondigd dat hij een referendum wil organiseren over een mogelijk vertrek uit het militaire bondgenootschap. Het voorstel maakt deel ui

AIVD
Achtergronden

Toezichthouder waarschuwt: AIVD tapt steeds meer data af

De toezichtscommissie TIB uit stevige zorgen over het werk van de Nederlandse inlichtingendiensten AIVD en MIVD. Volgens de commissie is de inbreuk op de grondrechten van burgers toegenomen door het aftappen van glasvezelkabels. Dat staat in het nieu

FVD
Nieuws

Boete voor FVD-Kamerlid Van Houwelingen na nazivergelijking op X

FVD-Kamerlid Pepijn van Houwelingen heeft in hoger beroep een boete van 450 euro gekregen voor een bericht dat hij in 2022 plaatste op X. In die tweet deelde hij een bewerkte afbeelding van toenmalige ministers Ernst Kuipers en Karien van Gennip. Op

Utrecht
Nieuws

Man in rolstoel in brand gestoken in winkelcentrum Utrecht

Een man in een elektrische rolstoel is dinsdagmiddag ernstig gewond geraakt bij een aanval in Utrecht. Het incident vond plaats bij het winkelcentrum aan het Smaragdplein. Een onbekende dader stak de man in brand en sloeg daarna op de vlucht. Het sla

Wilders
Nieuws

Historisch: PVV op weg naar eerste gemeentebestuur in Pekela

De PVV staat op het punt een historische stap te zetten in de lokale politiek. In de gemeente Pekela adviseert verkenner Rikus Jager om een coalitie te vormen tussen PVV, SP en CDA. Als dit advies wordt overgenomen, is het de eerste keer dat de PVV d

echo zwangerschap
Nieuws

Expertisecentrum lanceert mediarichtlijn om abortus positiever in beeld te brengen

Een nieuwe mediarichtlijn van Fiom zorgt voor discussie over taalgebruik rond abortus. Fiom is het Nederlandse expertisecentrum op het gebied van ongewenste zwangerschap, afstammingsvragen, donorconceptie en adoptie. In de richtlijn stelt Fiom dat ab