Spanje maakt ruk naar rechts bij verkiezingen

Nieuws 24 juli 2023 3 minuten Serre Verweij
Verkiezingen Spanje
ANP

Rechts wint de parlementsverkiezingen in Spanje. Het is echter geen eenduidige overwinning. De centrumrechtse partij Partido Popular (PP) wordt de grootste partij met 136 zetels, terwijl de socialistische partij (SPOE), die de afgelopen jaren de Spaanse regering leidde, tweede wordt met 122 zetels. Op de derde plaats volgt de ultrarechtse partij Vox, met een daling van 52 naar 33 zetels, terwijl de ultralinkse partij Sumar vierde is geworden met een daling van 36 naar 31 zetels. 

De Tweede Kamer in Spanje heeft 350 leden, dus 176 zetels zijn nodig voor het vormen van een meerderheidsregering. Noch de twee linkse, noch de twee rechtse partijen winnen een absolute meerderheid. Een mogelijkheid is dat PP en Vox samen een minderheidsregering gaan vormen. Dit zou dan de meest rechtse regering in Spanje worden sinds 1978. Ook wordt er gesproken over mogelijke nieuwe verkiezingen in het najaar. 

Tegelijk met de Tweede Kamerverkiezingen zijn ook de Eerste Kamerverkiezingen gehouden in Spanje. Hierbij wint PP ook aanzienlijk. De verkiezingen zijn vervroegd gehouden nadat de regeringspartijen grote verliezen leden tijdens de regionale verkiezingen.

De huidige linkse minderheidsregering bestaat uit de socialistische partij en een groep kleinere radicaal-linkse partijen, waaronder de communisten. De ultralinkse partijen hadden zich eerst verenigd onder de naam Podemos. Eerder dit jaar werd Podemos omgedoopt tot Sumar.

PP-leider Alberto Núñez Feijóo heeft veel winst geboekt tijdens de lokale verkiezingen in Spanje met kritiek op de socialistische premier Pedro Sánchez, vanwege de steun die Sánchez zocht bij separatistische partijen. Feijóo bekritiseerde Sánchez opnieuw tijdens het verkiezingsdebat en verwees ook naar de radicale coalitiepartners van de socialisten. 

Alhoewel PP niet officieel heeft gezegd met Vox te zullen regeren, wordt dit door de meeste analisten wel verwacht. PP en Vox hebben in meerdere provincies al coalities gevormd. Vox staat bekend als nationaal-conservatief, ultranationalistisch, rechts-populistisch, anti-islam en EU-sceptisch. 

Het vormen van een minderheidsregering kan problematisch blijken. Kleine splinterpartijen als Esquerra Republicana de Catalunya (ERC) en Junts krijgen een belangrijke rol. De linkse partij ECR, die strijdt voor Catalaanse onafhankelijkheid en steun geeft aan de regering van Sánchez, is gezakt van 13 naar 7 zetels. Nieuwe verkiezingen in zo'n situatie zijn niet ongewoon in Spanje. Toen de parlementsverkiezingen in april 2019 geen meerderheidsregering opleverde voor Spanje werden nieuwe verkiezingen uitgeschreven.

Een mogelijke nieuwe regering zal waarschijnlijk te maken krijgen met conflicten over Catalaans separatisme, een langzaam herstellende economie en een verlamd rechtssysteem. De Raad voor de Rechtspraak had in 2018 vernieuwd moet worden, maar dit is nog steeds niet gebeurd. De rechtse oppositiepartijen weigerden namelijk de regering te steunen bij de benoeming van een meer linkse raad, terwijl voorstellen van hun kant om de Raad voor de Rechtspraak onafhankelijk te maken van de politiek door de regering werden afgewezen. In 2021 verbood de regering, middels een nieuwe wet, aan de oude raad om nog rechters te benoemen bij het hooggerechtshof. Hierdoor zijn inmiddels bijna 30 procent van de posities bij het hooggerechtshof niet bezet en is het rechtssysteem lamgelegd. De EU heeft meermaals kritiek geuit op Spanje vanwege de problemen met de rechtsstaat. Vertrouwen in de onafhankelijkheid van het rechtssysteem is laag onder de bevolking.

De socialistische regering is ook hevig bekritiseerd voor het invoeren van de 'democratische herinneringswet'. De wet is pas na meerdere jaren in afgezwakte vorm doorgevoerd. Met deze wet wordt het regime van Francisco Franco officieel veroordeeld, terwijl de linkse republikeinse regering, geleid door socialisten en communisten, juist wordt verheerlijkt. De regering wil ook de wet gebruiken om organisaties die positief zijn over het regime van Franco verbieden. Dit zorgt voor de beschuldiging dat de regering de vrijheid van meningsuiting aantast. PP en Vox verwijten de socialisten het openrijten van oude wonden en hebben beloofd de wet in te trekken wanneer ze aan de macht komen. 

Ultrarechtse partijen groeien sinds 2022 in rap tempo in meerdere Europese landen. In Italië is een ultrarechtse meerderheidsregering aan de macht gekomen onder premier Georgia Meloni, in Zweden werd vorig jaar een rechtse coalitie gevormd met steun van de uiterst-rechtse Zweedse Democraten en in Finland is begin dit jaar een regering gevormd met deelname van de uiterst-rechtse partij De Finnen (verwant aan de PVV). Daarnaast zijn in Duitsland en Oostenrijk de ultrarechtse partijen Alternative für Deutschland (AfD) en Freiheitliche Partei Österreich (FPÖ) afgelopen maanden enorm gestegen in de peilingen. 

nieuwrechts.nl/series/democratienieuwrechts.nl/series/boerennieuwrechts.nl/series/migratienieuwrechts.nl/series/economienieuwrechts.nl/series/eu
Eén jaar na de verkiezingen van 29 oktober 2025 is het beeld opnieuw duidelijk. De regeringspartijen verliezen, en rechts groeit. In de nieuwste peiling van EenVandaag en Verian komen PVV, JA21 en FVD samen op 50 zetels. D66, VVD en CDA halen er samen nog maar 44.

Vergeleken met de vorige peiling van eind september wint FVD drie zetels en komt uit op 13. De PVV gaat van 20 naar 21 zetels en is daarmee de grootste partij op rechts. JA21 stijgt van 15 naar 16. In een maand tijd groeit het rechtse blok zo met vijf zetels.

Bij de verkiezingen van een jaar geleden hadden deze drie partijen samen 42 zetels. Nu zijn dat er acht meer. Tel de SGP (3) en BBB (1) erbij op, dan staat rechts in deze peiling op 54 zetels. Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Peiling EenVandaag: rechts blok groeit door, coalitie gehalveerd

Beluister onze podcast

SGP-Kamerlid Flach rekent af met kabinet-Jetten: 'Ze maken er gewoon een zooitje van'
Of beluister op:

Meerartikelen

auto's Amsterdam
Nieuws

Amsterdam verhoogt parkeerkosten fors: bewoners betalen straks ruim 850 euro per jaar

Amsterdammers in de binnenstad moeten volgend jaar fors meer betalen om hun auto bij huis te parkeren. De prijs van een bewonersvergunning stijgt daar met 180 euro per jaar tot ruim 850 euro. Voor een tweede auto loopt de rekening op tot 1075 euro...

Connexion bus
Nieuws

Vrouw aangerand in volle bus in Haarlem: omstanders grijpen niet in

Een vrouw is op maandag 19 oktober op klaarlichte dag aangerand in buslijn 3 richting IJmuiden. Een dronken man maakte seksistische opmerkingen en raakte haar ongewenst aan. Het zou gaan om een lichtgetinte, Engelssprekende man. De bus zat vol,...

azc
Nieuws

Provincie zet Heerlen onder verscherpt toezicht om achterstand huisvesting statushouders

De provincie Limburg verscherpt het toezicht op Heerlen. De gemeente loopt achter met het huisvesten van statushouders: op 1 juli ontbraken 75 woningen. Heerlen gaat daarom van trede 2 naar trede 3 van de interventieladder. Het provinciebestuur wil...

Salvini
Nieuws

Italiaanse vicepremier herkozen als leider Lega: 'Geen geld en wapens meer naar Oekraïne'

De Italiaanse vicepremier Matteo Salvini blijft tot 2030 leider van de rechtse Lega. Tijdens een buitengewoon partijcongres in Milaan werd hij zondag 25 oktober voor de vierde keer gekozen. Salvini kreeg 465 van de 611 geldige stemmen. Na zijn...

Eerdmans
Peiling

Peiling EenVandaag: rechts blok groeit door, coalitie gehalveerd

Eén jaar na de verkiezingen van 29 oktober 2025 is het beeld opnieuw duidelijk. De regeringspartijen verliezen, en rechts groeit. In de nieuwste peiling van EenVandaag en Verian komen PVV, JA21 en FVD samen op 50 zetels. D66, VVD en CDA halen er...

NPO
Nieuws

Nederland trekt zich alsnog terug uit Songfestival: NPO krijgt omroepen niet mee

Nederland doet in 2027 toch niet mee aan het Eurovisie Songfestival. De NPO heeft besloten geen artiest af te vaardigen, omdat er onder de publieke omroepen onvoldoende steun is voor deelname. Daarmee strandt de poging om Nederland na een jaar...

Haga Lyceum
Nieuws

Staatssecretaris grijpt hard in bij islamitische school: 'De maat is vol'

Staatssecretaris Judith Tielen (VVD) eist dat het Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam onmiddellijk verbeteringen doorvoert. De islamitische school staat onder verscherpt toezicht na ernstige kritiek van de Onderwijsinspectie. Volgens de inspectie...

Tom van Lamoen
Opinie

Verkapte staatssteun voor windmolens: de belastingbetaler betaalt, de windindustrie profiteert

Windenergie wordt gepresenteerd als goedkope stroom. Maar voordat er één kilowattuur wordt opgewekt, betaalt de overheid al voor onderzoeken, vergunningen en de voorbereiding van locaties. In Amersfoort en Leusden gaat het om publiek geld dat wordt...

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Politie
Nieuws

Steekpartij bij opvang voor illegalen in Amsterdam: 33-jarige bewoner opgepakt

Bij een opvanglocatie voor mensen zonder geldige verblijfspapieren in Amsterdam is maandagmiddag 26 oktober een man neergestoken. Het geweld ontstond tijdens een ruzie tussen twee bewoners van het pand aan de Gerard Doustraat in De Pijp. De politie...

Eerdmans en Vermeer
Nieuws

JA21 en BBB houden deur open voor kabinet: eisen over asiel en stikstof blijven op tafel

Het kabinet maakt nog altijd kans op steun van JA21 en BBB voor zijn belastingplan. Beide partijen willen verder onderhandelen, nadat premier Jetten en minister van Financiën Heinen met hen spraken over hun eisen. JA21 verlangt vooral aanpassingen...

Gerben Boom
Nieuws

Jonge boeren dreigen stikstofoverleg te verlaten: kabinet onder druk

Het kabinet dreigt opnieuw steun vanuit de landbouwsector te verliezen vanwege zijn stikstofplannen. Het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontact (NAJK) overweegt de gesprekken met landbouwminister Jaimi van Essen (D66) te beëindigen. De jonge boeren...

Van Essen
Nieuws

D66-minister wil lagere inkomenssteun aan boeren

D66-minister Jaimi van Essen (Landbouw) heeft in Europa gepleit voor een lagere ondergrens van de inkomenssteun die boeren per hectare krijgen. Dat staat in het verslag van de Europese landbouwraad van 28 en 29 september, dat het ministerie op 9...

Palestijnse student
Nieuws

Opnieuw ophef rond Gaza-student: universiteit doet aangifte wegens bedreiging

De Universiteit Maastricht heeft aangifte gedaan tegen de 22-jarige Palestijnse student Hussein Issa wegens bedreiging. Universitair hoofddocent Amanda Kluveld voelt zich ernstig bedreigd door berichten die de student op sociale media heeft...

Gevangenisbus DJI
Onderzoek

Kabinet schenkt detentiebussen aan Oekraïne, maar kan misbruik niet uitsluiten

Het ministerie van Justitie en Veiligheid schenkt twintig afgeschreven gevangenisbussen aan Oekraïne, zonder schriftelijke afspraken over het gebruik. Daardoor kan Nederland mogelijk misbruik, bijvoorbeeld bij gedwongen mobilisatie, niet...

politie
Nieuws

Man brengt Hitlergroet aan agenten in Arnhem: krijgt celstraf opgelegd

De politierechter in Arnhem heeft op 8 oktober een man veroordeeld tot vier weken gevangenisstraf voor het beledigen van twee politieagenten. Hij noemde hen onder meer „kankerjoden” en riep „Sieg heil” met zijn rechterarm omhoog. De officier van...

COA
Nieuws

COA-medewerker in gezicht gespuugd: verdachte krijgt twee weken cel

Een verdachte die vorig jaar in Hoogeveen een medewerker van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) bespuugde, is door de politierechter in Groningen veroordeeld tot twee weken cel. Het Openbaar Ministerie had drie weken geëist. Het OM...

Asiel
Nieuws

Dorpsraad Rijnsaterwoude boos: over de azc-locatie mogen inwoners niet meepraten

Rijnsaterwoude telt ongeveer 1.250 inwoners. Aan de Kerkweg, net buiten het dorp, willen de gemeenten Kaag en Braassem en Nieuwkoop samen een asielzoekerscentrum voor 367 mensen. Over de vraag of die plek wel geschikt is, mogen de inwoners niet...

Lula
Opinie

Fraude bij de Braziliaanse verkiezingen?

Terwijl de Nederlandse media braaf het sprookje van de ‘herverkozen’ socialist Lula toejuichen, is in Brazilië iets gebeurd dat in ieder normaal functionerend land de verkiezingen ongeldig zou maken. Op 25 oktober, om 17.01 uur, greep opperrechter...

Rechtbank Utrecht
Nieuws

Rechter blokkeert sluiting huurwoning in De Bilt ondanks vondst van cocaïne en 80.000 euro cash

Een huurwoning in De Bilt mag voorlopig niet worden gesloten, ondanks een politieonderzoek waarbij cocaïne, hennep en grote sommen contant geld zijn aangetroffen. Burgemeester Maarten Haverkamp wilde het appartement drie maanden sluiten. De rechter...

Zaanstad
Nieuws

Zaanstad blijft statushouders voorrang geven ondanks aangenomen PVV-motie

Het college van Zaanstad voert een PVV-motie niet uit die de gemeenteraad in mei aannam om de voorrang voor statushouders op een sociale huurwoning te schrappen. Dat blijkt uit een raadsinformatiebrief van het college, onder verantwoordelijkheid...