Spanje maakt ruk naar rechts bij verkiezingen

Nieuws24 juli 2023 3 minuten Serre Verweij
Verkiezingen Spanje
ANP

Rechts wint de parlementsverkiezingen in Spanje. Het is echter geen eenduidige overwinning. De centrumrechtse partij Partido Popular (PP) wordt de grootste partij met 136 zetels, terwijl de socialistische partij (SPOE), die de afgelopen jaren de Spaanse regering leidde, tweede wordt met 122 zetels. Op de derde plaats volgt de ultrarechtse partij Vox, met een daling van 52 naar 33 zetels, terwijl de ultralinkse partij Sumar vierde is geworden met een daling van 36 naar 31 zetels. 

De Tweede Kamer in Spanje heeft 350 leden, dus 176 zetels zijn nodig voor het vormen van een meerderheidsregering. Noch de twee linkse, noch de twee rechtse partijen winnen een absolute meerderheid. Een mogelijkheid is dat PP en Vox samen een minderheidsregering gaan vormen. Dit zou dan de meest rechtse regering in Spanje worden sinds 1978. Ook wordt er gesproken over mogelijke nieuwe verkiezingen in het najaar. 

Tegelijk met de Tweede Kamerverkiezingen zijn ook de Eerste Kamerverkiezingen gehouden in Spanje. Hierbij wint PP ook aanzienlijk. De verkiezingen zijn vervroegd gehouden nadat de regeringspartijen grote verliezen leden tijdens de regionale verkiezingen.

De huidige linkse minderheidsregering bestaat uit de socialistische partij en een groep kleinere radicaal-linkse partijen, waaronder de communisten. De ultralinkse partijen hadden zich eerst verenigd onder de naam Podemos. Eerder dit jaar werd Podemos omgedoopt tot Sumar.

PP-leider Alberto Núñez Feijóo heeft veel winst geboekt tijdens de lokale verkiezingen in Spanje met kritiek op de socialistische premier Pedro Sánchez, vanwege de steun die Sánchez zocht bij separatistische partijen. Feijóo bekritiseerde Sánchez opnieuw tijdens het verkiezingsdebat en verwees ook naar de radicale coalitiepartners van de socialisten. 

Alhoewel PP niet officieel heeft gezegd met Vox te zullen regeren, wordt dit door de meeste analisten wel verwacht. PP en Vox hebben in meerdere provincies al coalities gevormd. Vox staat bekend als nationaal-conservatief, ultranationalistisch, rechts-populistisch, anti-islam en EU-sceptisch. 

Het vormen van een minderheidsregering kan problematisch blijken. Kleine splinterpartijen als Esquerra Republicana de Catalunya (ERC) en Junts krijgen een belangrijke rol. De linkse partij ECR, die strijdt voor Catalaanse onafhankelijkheid en steun geeft aan de regering van Sánchez, is gezakt van 13 naar 7 zetels. Nieuwe verkiezingen in zo'n situatie zijn niet ongewoon in Spanje. Toen de parlementsverkiezingen in april 2019 geen meerderheidsregering opleverde voor Spanje werden nieuwe verkiezingen uitgeschreven.

Een mogelijke nieuwe regering zal waarschijnlijk te maken krijgen met conflicten over Catalaans separatisme, een langzaam herstellende economie en een verlamd rechtssysteem. De Raad voor de Rechtspraak had in 2018 vernieuwd moet worden, maar dit is nog steeds niet gebeurd. De rechtse oppositiepartijen weigerden namelijk de regering te steunen bij de benoeming van een meer linkse raad, terwijl voorstellen van hun kant om de Raad voor de Rechtspraak onafhankelijk te maken van de politiek door de regering werden afgewezen. In 2021 verbood de regering, middels een nieuwe wet, aan de oude raad om nog rechters te benoemen bij het hooggerechtshof. Hierdoor zijn inmiddels bijna 30 procent van de posities bij het hooggerechtshof niet bezet en is het rechtssysteem lamgelegd. De EU heeft meermaals kritiek geuit op Spanje vanwege de problemen met de rechtsstaat. Vertrouwen in de onafhankelijkheid van het rechtssysteem is laag onder de bevolking.

De socialistische regering is ook hevig bekritiseerd voor het invoeren van de 'democratische herinneringswet'. De wet is pas na meerdere jaren in afgezwakte vorm doorgevoerd. Met deze wet wordt het regime van Francisco Franco officieel veroordeeld, terwijl de linkse republikeinse regering, geleid door socialisten en communisten, juist wordt verheerlijkt. De regering wil ook de wet gebruiken om organisaties die positief zijn over het regime van Franco verbieden. Dit zorgt voor de beschuldiging dat de regering de vrijheid van meningsuiting aantast. PP en Vox verwijten de socialisten het openrijten van oude wonden en hebben beloofd de wet in te trekken wanneer ze aan de macht komen. 

Ultrarechtse partijen groeien sinds 2022 in rap tempo in meerdere Europese landen. In Italië is een ultrarechtse meerderheidsregering aan de macht gekomen onder premier Georgia Meloni, in Zweden werd vorig jaar een rechtse coalitie gevormd met steun van de uiterst-rechtse Zweedse Democraten en in Finland is begin dit jaar een regering gevormd met deelname van de uiterst-rechtse partij De Finnen (verwant aan de PVV). Daarnaast zijn in Duitsland en Oostenrijk de ultrarechtse partijen Alternative für Deutschland (AfD) en Freiheitliche Partei Österreich (FPÖ) afgelopen maanden enorm gestegen in de peilingen. 

Meerartikelen

IND
Nieuws

IND pakt meldingen over fraude bij asielaanvraag niet op

De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) negeerde in het verleden belangrijke signalen van fraude bij het toekennen van verblijfsvergunningen. De IND, evenals het ministerie van Justitie en Veiligheid, besloot deze signalen niet verder te onderzoe

zonnepanelen
Nieuws

Ook Greenchoice gaat zonnepaneelhouders straffen

In navolging van Eneco, Vattenfall en Essent, introduceert ook Greenchoice kosten voor het terugleveren van zonnestroom. Het bedrijf hanteert echter een methode die gunstiger is voor bezitters van zonnepanelen dan de eerder genoemde concerns. Vanaf 2

NOS
Achtergronden

Kabinet reageert op eenzijdige NOS-berichtgeving over Israël: 'Ontluisterend'

Een recent onderzoek kwalificeert de NOS-berichtgeving over Israël als 'stelselmatig eenzijdig'. Volgens onderzoekers neemt NOS beweringen van terreurorganisatie Hamas over zonder adequate fact-checking. Desondanks wil het demissionaire kabinet zich

Stembureau
Nieuws

Hoe betrouwbaar zijn peilingen? Peilbureau past data aan na kritiek van linkse activisten

Het Pew Research Center heeft onlangs een eerder uitgebracht rapport aangepast na druk van activisten, blijkt uit onderzoek van The Daily Wire. Peilbureaus staan bekend om hun noodzaak om een neutrale en geloofwaardige uitstraling te behouden. Ze moe

De Bom Zorg
De Bom

Het failliet van de zorg uitgelegd in één zin

De Bom heeft te doen met iedereen die in de zorg werkt. Het valt hem op dat er bij de overheid wel geld is voor onhaalbare klimaatdoelen en andere linkse hobby's, terwijl de mensen in de zorg een steeds hogere werkdruk ervaren en er te weinig persone

FVD
Nieuws

Van Meijeren doet boekje open over veroordeling tot opruiing: "Overduidelijk politiek proces"

Gideon van Meijeren, Tweede Kamerlid voor Forum voor Democratie (FvD), is veroordeeld voor opruiing tegen de overheid. De rechtbank legde hem vorige week een onvoorwaardelijke taakstraf van 200 uur op. Mocht hij deze niet uitvoeren, dan wacht hem een

Meloni
Nieuws

Rechtse ECR-fractie nu officieel groter dan links-liberale fractie in Europees Parlement

De fractie in het Europees Parlement waartoe de Italiaanse premier Giorgia Meloni behoort en de SGP, heeft 11 nieuwe leden aangekondigd. Hierdoor is deze fractie groter dan de groep die wordt gedomineerd door de Franse president Emmanuel Macron. De E

Gebed
Nieuws

Moslimleerlingen houden islamitische bedevaart in Deventer: 'Indrukwekkend'

De islamitische basisschool De Zonnebloem in Deventer sluit het Offerfeest dit jaar af met een bijzonder festijn: een 'mini-hadj' voor alle leerlingen. Compleet met een zelfgebouwde Kaäba in de gemeenschapsruimte, ondernemen de leerlingen een symboli

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Dick Schoof
Nieuws

Petitie tegen komst premier Schoof gaat als een speer

Een petitie tegen de voordracht van voormalig AIVD-baas Dick Schoof als de nieuwe premier vindt gretig aftrek. Zo'n 12.000 bezorgde burgers willen dat Nederland een andere premier krijgt, omdat Schoof niet democratisch verkiesbaar was en hij een verl

ON!
Nieuws

Transgenderclub dient klacht in tegen Ongehoord vanwege 'discriminatie' non-binaire mensen

Transgendernetwerk Nederland heeft een officiële klacht ingediend tegen Ongehoord Nederland. Volgens het netwerk maakt Ongehoord zich schuldig aan discriminatie van non-binaire mensen in een vacaturetekst. Ongehoord wil namelijk alleen mannelijke of

EU
Achtergronden

Kan Brussel kan binnenkort al uw privé-chatberichten meelezen?

De Europese Unie lijkt op het punt te staan het moderne briefgeheim af te schaffen. België, dat momenteel het roterend voorzitterschap van de EU-Raad bekleedt, is van plan een voorstel door te drukken dat toezicht op privé-chatberichten mogelijk maak

NSC
Nieuws

NSC vraagt opheldering over toezicht op inlichtingendiensten

Nieuw Sociaal Contract (NSC) heeft demissionair minister-president Rutte en demissionair minister De Jonge om opheldering gevraagd over het toezicht op de AIVD en MIVD door de Commissie Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD). De

Politie
Nieuws

Aanmeldcentrum Ter Apel ontruimd na vondst poederbrief

Woensdagis het gebouw van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) in Ter Apel ontruimd. Dit is de locatie waar asielzoekers zich aanmelden. De aanleiding was een verdachte poederbrief die vanochtend werd bezorgd. Een woordvoerder van de politie s

Sent
Nieuws

PvdA liet onderzoeksbureau illegaal onderzoek doen naar oud-Kamerlid

Het onderzoeksbureau Bezemer & Schubad heeft zonder de vereiste vergunning een rechercheonderzoek uitgevoerd naar oud-Kamerlid Gijs van Dijk van de PvdA. Dit concludeert het Openbaar Ministerie (OM) na een strafrechtelijk onderzoek, zo blijkt uit stu

Vidal
Nieuws

Tunesische man in Nederland aangehouden voor moordpoging op Spaanse rechtse politicus

De Nederlandse politie heeft in Haarlem een 38-jarige man met de Tunesische nationaliteit aangehouden. Hij werd internationaal gezocht in verband met een poging tot moord op de Spaanse politicus Alejo Vidal-Quadras, prominent lid van de nationalistis

Perin-Gopie
Nieuws

Volt-senator beschuldigd van belangenverstrengeling

Volt-senator Gaby Perin-Gopie heeft kritiek gekregen vanwege mogelijke belangenverstrengeling. Ze stelde een motie voor die organisaties wijst op antidiscriminatiemaatregelen, maar zelf runt ze een adviesbureau dat zich richt op diversiteit en inclus

PVV
Nieuws

PVV'er zorgt voor reuring: oppositie woest omdat Kamerlid stelt dat er geen hongersnood in Gaza is

De PVV heeft woensdag in de Tweede Kamer verklaard dat er op dit moment geen hongersnood is in Gaza. Kamerlid Dennis Ram baseerde zijn uitspraak op "wetenschappelijke experts". De uitspraak van Ram veroorzaakte verbijsterde reacties bij de toekomstig

Sánchez
Nieuws

Linkse regering Spanje gaat vrije media aan banden leggen

De Spaanse regering presenteert volgende maand een 'democratisch actieplan' om een einde te maken aan te maken aan zogeheten 'pseudomedia', vooral van rechts-conservatief allooi. Volgens premier Pedro Sanchez maken deze media zich schuldig aan 'desin

Stonehenge
Video

Klimaatactivisten spuiten oranje verf op Stonehenge

Klimaatactivisten van Just Stop Oil hebben woensdag opnieuw toegeslagen: de vandalen hebben Stonehenge beschadigd met oranje verf. Bekijk hieronder de beelden: 🚨 🚨 🚨 Just Stop Oil have sprayed orange paint on Stonehenge. pic.twitter.com/nTyLoZpwx8 —

Derksen
De Bom

Derksen beloont Rutte voor 14 jaar premierschap

Demissionair premier Mark Rutte vertrekt definitief uit Nederland. De topfunctie bij de NAVO als Secretaris-Generaal heeft Rutte in de wacht gesleept. Niemand minder dan Johan Derksen komt de VVD-prominent zijn afscheidscadeau brengen. Ontdek nu welk