Spanje maakt ruk naar rechts bij verkiezingen

Nieuws 24 juli 2023 3 minuten Serre Verweij
Verkiezingen Spanje
ANP

Rechts wint de parlementsverkiezingen in Spanje. Het is echter geen eenduidige overwinning. De centrumrechtse partij Partido Popular (PP) wordt de grootste partij met 136 zetels, terwijl de socialistische partij (SPOE), die de afgelopen jaren de Spaanse regering leidde, tweede wordt met 122 zetels. Op de derde plaats volgt de ultrarechtse partij Vox, met een daling van 52 naar 33 zetels, terwijl de ultralinkse partij Sumar vierde is geworden met een daling van 36 naar 31 zetels. 

De Tweede Kamer in Spanje heeft 350 leden, dus 176 zetels zijn nodig voor het vormen van een meerderheidsregering. Noch de twee linkse, noch de twee rechtse partijen winnen een absolute meerderheid. Een mogelijkheid is dat PP en Vox samen een minderheidsregering gaan vormen. Dit zou dan de meest rechtse regering in Spanje worden sinds 1978. Ook wordt er gesproken over mogelijke nieuwe verkiezingen in het najaar. 

Tegelijk met de Tweede Kamerverkiezingen zijn ook de Eerste Kamerverkiezingen gehouden in Spanje. Hierbij wint PP ook aanzienlijk. De verkiezingen zijn vervroegd gehouden nadat de regeringspartijen grote verliezen leden tijdens de regionale verkiezingen.

De huidige linkse minderheidsregering bestaat uit de socialistische partij en een groep kleinere radicaal-linkse partijen, waaronder de communisten. De ultralinkse partijen hadden zich eerst verenigd onder de naam Podemos. Eerder dit jaar werd Podemos omgedoopt tot Sumar.

PP-leider Alberto Núñez Feijóo heeft veel winst geboekt tijdens de lokale verkiezingen in Spanje met kritiek op de socialistische premier Pedro Sánchez, vanwege de steun die Sánchez zocht bij separatistische partijen. Feijóo bekritiseerde Sánchez opnieuw tijdens het verkiezingsdebat en verwees ook naar de radicale coalitiepartners van de socialisten. 

Alhoewel PP niet officieel heeft gezegd met Vox te zullen regeren, wordt dit door de meeste analisten wel verwacht. PP en Vox hebben in meerdere provincies al coalities gevormd. Vox staat bekend als nationaal-conservatief, ultranationalistisch, rechts-populistisch, anti-islam en EU-sceptisch. 

Het vormen van een minderheidsregering kan problematisch blijken. Kleine splinterpartijen als Esquerra Republicana de Catalunya (ERC) en Junts krijgen een belangrijke rol. De linkse partij ECR, die strijdt voor Catalaanse onafhankelijkheid en steun geeft aan de regering van Sánchez, is gezakt van 13 naar 7 zetels. Nieuwe verkiezingen in zo'n situatie zijn niet ongewoon in Spanje. Toen de parlementsverkiezingen in april 2019 geen meerderheidsregering opleverde voor Spanje werden nieuwe verkiezingen uitgeschreven.

Een mogelijke nieuwe regering zal waarschijnlijk te maken krijgen met conflicten over Catalaans separatisme, een langzaam herstellende economie en een verlamd rechtssysteem. De Raad voor de Rechtspraak had in 2018 vernieuwd moet worden, maar dit is nog steeds niet gebeurd. De rechtse oppositiepartijen weigerden namelijk de regering te steunen bij de benoeming van een meer linkse raad, terwijl voorstellen van hun kant om de Raad voor de Rechtspraak onafhankelijk te maken van de politiek door de regering werden afgewezen. In 2021 verbood de regering, middels een nieuwe wet, aan de oude raad om nog rechters te benoemen bij het hooggerechtshof. Hierdoor zijn inmiddels bijna 30 procent van de posities bij het hooggerechtshof niet bezet en is het rechtssysteem lamgelegd. De EU heeft meermaals kritiek geuit op Spanje vanwege de problemen met de rechtsstaat. Vertrouwen in de onafhankelijkheid van het rechtssysteem is laag onder de bevolking.

De socialistische regering is ook hevig bekritiseerd voor het invoeren van de 'democratische herinneringswet'. De wet is pas na meerdere jaren in afgezwakte vorm doorgevoerd. Met deze wet wordt het regime van Francisco Franco officieel veroordeeld, terwijl de linkse republikeinse regering, geleid door socialisten en communisten, juist wordt verheerlijkt. De regering wil ook de wet gebruiken om organisaties die positief zijn over het regime van Franco verbieden. Dit zorgt voor de beschuldiging dat de regering de vrijheid van meningsuiting aantast. PP en Vox verwijten de socialisten het openrijten van oude wonden en hebben beloofd de wet in te trekken wanneer ze aan de macht komen. 

Ultrarechtse partijen groeien sinds 2022 in rap tempo in meerdere Europese landen. In Italië is een ultrarechtse meerderheidsregering aan de macht gekomen onder premier Georgia Meloni, in Zweden werd vorig jaar een rechtse coalitie gevormd met steun van de uiterst-rechtse Zweedse Democraten en in Finland is begin dit jaar een regering gevormd met deelname van de uiterst-rechtse partij De Finnen (verwant aan de PVV). Daarnaast zijn in Duitsland en Oostenrijk de ultrarechtse partijen Alternative für Deutschland (AfD) en Freiheitliche Partei Österreich (FPÖ) afgelopen maanden enorm gestegen in de peilingen. 

Het vertrouwen in het kabinet-Jetten neemt snel af. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van EenVandaag onder ruim 21.000 leden van het Opiniepanel. Waar eerder nog 31 procent van de kiezers achter het kabinet stond, is dat nu gedaald naar 26 procent. De afname is vooral zichtbaar onder kiezers van de coalitiepartijen zelf. Bij CDA-stemmers daalde het vertrouwen van 67 naar 57 procent. Bij VVD-kiezers ging het van 40 naar 31 procent. Ook onder D66-kiezers is een daling zichtbaar, al blijft daar nog een meerderheid achter het kabinet staan. Dat percentage ging van 81 naar 74 procent.

 Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Wordt D66 eindelijk afgestraft?

Beluister onze podcast

Gaswinning terug in Groningen? JA21’er Ranjith Clemminck doorbreekt het taboe
Of beluister op:

Meerartikelen

Graafmachine
Onderzoek

Onderzoek: natuursubsidies ingezet voor waterprojecten, boeren raken klem

In Groningen worden natuursubsidies gebruikt om waterbergingsprojecten te financieren. Dat stelt het onderzoeksblog VierkRant na een uitgebreide analyse van projecten rond onder meer Lucaswolde en De Onlanden. Volgens de onderzoekers ontstaat daardoo

Orban
Nieuws

Orbán biedt ontslag aan, partij houdt hem voorlopig aan

De Hongaarse regeringspartij Fidesz heeft het ontslagaanbod van Viktor Orbán als partijleider afgewezen. Dat meldt de nieuwswebsite Telex op basis van partijbronnen. Orbán stelde zijn positie ter beschikking na een zware verkiezingsnederlaag. Voorlop

Jetten
Peiling

Peiling EenVandaag: 'D66 halveert, vertrouwen in Jetten zakt weg'

Het vertrouwen in het kabinet-Jetten neemt snel af. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van EenVandaag onder ruim 21.000 leden van het Opiniepanel. Waar eerder nog 31 procent van de kiezers achter het kabinet stond, is dat nu gedaald naar 26 procent. De a

Blanche
Nieuws

Topadviseur VS aangeklaagd om rol in coronabeleid: ‘Informatie bewust buiten zicht gehouden’

In de Verenigde Staten is een voormalig topadviseur van een belangrijke gezondheidsdienst aangeklaagd vanwege zijn rol tijdens de coronaperiode. Het gaat om David M. Morens, jarenlang werkzaam bij het National Institute of Allergy and Infectious Dise

GroenLinks-PvdA
Nieuws

Onthulling: GroenLinks-raadslid Arnhem spreekt over ‘onze communistische kameraden’

Een e-mail van een Arnhems raadslid van GroenLinks heeft voor ophef gezorgd in aanloop naar de Dodenherdenking op 4 mei. Het gaat om Walter de Boef, die reageerde op een officiële uitnodiging van het kabinet van burgemeester Ahmed Marcouch. In zijn r

Jetten en Von der Leyen
Nieuws

D66 stemt voor EU-begroting van 2200 miljard: ‘Geloofwaardigheid tot nulpunt gezakt’

Het Europees Parlement wil de begroting van de Europese Unie fors verhogen. Het gaat om een bedrag van ongeveer 2200 miljard euro voor de periode 2028 tot 2034. Dat is bijna 200 miljard euro meer dan het voorstel van de Europese Commissie. Opvallend

demonstratie Apeldoorn
Nieuws

‘Azc nee’ in Apeldoorn: protest met honderden deelnemers escaleert

Zo’n 300 mensen hebben dinsdagavond gedemonstreerd tegen de komst van een noodopvang voor asielzoekers in Apeldoorn. De actie begon bij een rotonde en groeide al snel uit tot een grote bijeenkomst. Demonstranten lieten duidelijk weten tegen de planne

Palestina-demonstratie
Nieuws

AIVD: Hamas-netwerk actief achter pro-Palestina-demonstraties

Een netwerk gelinkt aan de terroristische organisatie Hamas heeft een rol gespeeld bij demonstraties tegen Israël en pro-Palestina-acties in Nederland. Dat blijkt uit het AIVD-jaarverslag over 2025. Volgens de inlichtingendienst gaat het om een groep

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Loosdrecht
Nieuws

Burgemeester Loosdrecht over verzet tegen azc: “Dit gaat over het ondermijnen van de vrije samenleving”

De onrust rond de komst van een asielopvang in Loosdrecht is verder geëscaleerd. Maandagavond richtten relschoppers zware schade aan bij het gemeentehuis. Ruiten werden ingegooid en een hek werd vernield. Volgens burgemeester Mark Verheijen gaat het

Migrant
Nieuws

OM eist 7 jaar cel tegen migrant die vrouw in Groningen urenlang verkrachtte

Het Openbaar Ministerie heeft een gevangenisstraf van zeven jaar geëist tegen een 31-jarige man uit Georgië. Hij wordt verdacht van het verkrachten van een vrouw in haar woning in Stad. Volgens justitie drong hij haar woning binnen en misbruikte haar

demonstratie Aalsmeer
Nieuws

Protest in Aalsmeer tegen opvang statushouders in hotel: 'Genoeg is genoeg'

In Aalsmeer groeit het verzet tegen de opvang van statushouders in een hotel in het centrum van het dorp. Een dag na de onrust in Loosdrecht staat er gisteravond opnieuw een protest gepland. Actiegroep Aalsmeer in Verzet roept inwoners op om in actie

Macron
Achtergronden

Frans parlement publiceert omstreden rapport over staatsmedia na felle politieke strijd

Na maanden van onderzoek en politieke spanningen heeft een Franse parlementaire commissie besloten een omstreden rapport over de publieke omroep openbaar te maken. De publicatie volgt op een langdurige strijd tussen linkse en rechtse partijen over de

Jetten
Nieuws

Jetten wil snijden in Europees landbouwbudget: 'Dat zullen we dan nog wel eens zien'

Premier Rob Jetten wil dat er binnen de EU-begroting wordt bezuinigd, en kijkt daarbij nadrukkelijk naar het landbouwbudget. Hij verzet zich tegen plannen van de Europese Commissie om de totale begroting fors te verhogen voor de periode 2028 tot 2034

Maria Malmer Stenergard
Nieuws

Zweedse regering schrapt term ‘islamofobie’ en zet in op verandering in EU en VN

De Zweedse regering wil stoppen met het gebruik van de term ‘islamofobie’ en benadrukt dat kritiek op de islam als religie mogelijk moet blijven. Tegelijk zet zij zich in om ook binnen de EU en de VN deze term te vervangen. Dat zei minister van Buite

 Europees Economisch en Sociaal Comité
Nieuws

EU-instelling onder vuur door corruptiebeschuldigingen: 'Mensen zijn bang'

Een Europese beleidsinstelling ligt onder vuur na ernstige beschuldigingen van corruptie. Het gaat om het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC), een relatief onbekend orgaan dat advies geeft over beleid. Interne berichten wijzen op mogelijke f

islam
Nieuws

Moslimleerlingen grootste groep op scholen in Wenen

Het aandeel moslimleerlingen op scholen in Wenen is opnieuw gestegen en vormt nu de grootste religieuze groep. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van de onderwijsautoriteiten in de Oostenrijkse hoofdstad. De ontwikkeling leidt tot een bredere discussie ov

XR
Opinie

XR trekt zich niets aan van het EU recht, de Grondwet en de Gemeentewet

De zon scheen aan het firmament en XR stond weer op het cement. Het recht van demonstreren werd voor de zoveelste keer misbruikt door XR types, en burgemeesters lijken er maar zwakjes op te reageren. ‘Ligt u lekker meneer/mevrouw XR, of heeft u nog e

Derksen
Nieuws

Derksen fel over klimaatactivisten: 'Ik had gehoopt dat de ME er hard in zou klappen'

In het programma Vandaag Inside is stevig gereageerd op recente protesten en maatschappelijke onrust. Aan tafel werd onder meer gesproken over de blokkade van de A12 door klimaatactivisten en de situatie rond asielopvang in verschillende gemeenten. V

Kabinet
Opinie

Kabinet verkoopt onzin: 'tijdelijke asielopvang' is natuurlijk niet tijdelijk

Het klinkt tijdelijk. Menselijk. Onvermijdelijk. Maar wie de afgelopen jaren heeft opgelet, weet dat woorden in de politiek zelden neutraal zijn. Ze beschrijven de werkelijkheid niet alleen, ze maken die ook acceptabel. De wooncrisis is geen natuurve

Google
Nieuws

Brussel wil controle over digitale gegevens uitbreiden: dit moet u weten

De Europese Commissie zet een nieuwe stap om meer controle te krijgen over digitale data binnen de EU. Brussel wil Google verplichten om uitgebreide gebruikersdata te delen. De ontwikkeling versterkt volgens waarnemers de invloed van de EU op het dig