Spanje maakt ruk naar rechts bij verkiezingen

Nieuws 24 juli 2023 3 minuten Serre Verweij
Verkiezingen Spanje
ANP

Rechts wint de parlementsverkiezingen in Spanje. Het is echter geen eenduidige overwinning. De centrumrechtse partij Partido Popular (PP) wordt de grootste partij met 136 zetels, terwijl de socialistische partij (SPOE), die de afgelopen jaren de Spaanse regering leidde, tweede wordt met 122 zetels. Op de derde plaats volgt de ultrarechtse partij Vox, met een daling van 52 naar 33 zetels, terwijl de ultralinkse partij Sumar vierde is geworden met een daling van 36 naar 31 zetels. 

De Tweede Kamer in Spanje heeft 350 leden, dus 176 zetels zijn nodig voor het vormen van een meerderheidsregering. Noch de twee linkse, noch de twee rechtse partijen winnen een absolute meerderheid. Een mogelijkheid is dat PP en Vox samen een minderheidsregering gaan vormen. Dit zou dan de meest rechtse regering in Spanje worden sinds 1978. Ook wordt er gesproken over mogelijke nieuwe verkiezingen in het najaar. 

Tegelijk met de Tweede Kamerverkiezingen zijn ook de Eerste Kamerverkiezingen gehouden in Spanje. Hierbij wint PP ook aanzienlijk. De verkiezingen zijn vervroegd gehouden nadat de regeringspartijen grote verliezen leden tijdens de regionale verkiezingen.

De huidige linkse minderheidsregering bestaat uit de socialistische partij en een groep kleinere radicaal-linkse partijen, waaronder de communisten. De ultralinkse partijen hadden zich eerst verenigd onder de naam Podemos. Eerder dit jaar werd Podemos omgedoopt tot Sumar.

PP-leider Alberto Núñez Feijóo heeft veel winst geboekt tijdens de lokale verkiezingen in Spanje met kritiek op de socialistische premier Pedro Sánchez, vanwege de steun die Sánchez zocht bij separatistische partijen. Feijóo bekritiseerde Sánchez opnieuw tijdens het verkiezingsdebat en verwees ook naar de radicale coalitiepartners van de socialisten. 

Alhoewel PP niet officieel heeft gezegd met Vox te zullen regeren, wordt dit door de meeste analisten wel verwacht. PP en Vox hebben in meerdere provincies al coalities gevormd. Vox staat bekend als nationaal-conservatief, ultranationalistisch, rechts-populistisch, anti-islam en EU-sceptisch. 

Het vormen van een minderheidsregering kan problematisch blijken. Kleine splinterpartijen als Esquerra Republicana de Catalunya (ERC) en Junts krijgen een belangrijke rol. De linkse partij ECR, die strijdt voor Catalaanse onafhankelijkheid en steun geeft aan de regering van Sánchez, is gezakt van 13 naar 7 zetels. Nieuwe verkiezingen in zo'n situatie zijn niet ongewoon in Spanje. Toen de parlementsverkiezingen in april 2019 geen meerderheidsregering opleverde voor Spanje werden nieuwe verkiezingen uitgeschreven.

Een mogelijke nieuwe regering zal waarschijnlijk te maken krijgen met conflicten over Catalaans separatisme, een langzaam herstellende economie en een verlamd rechtssysteem. De Raad voor de Rechtspraak had in 2018 vernieuwd moet worden, maar dit is nog steeds niet gebeurd. De rechtse oppositiepartijen weigerden namelijk de regering te steunen bij de benoeming van een meer linkse raad, terwijl voorstellen van hun kant om de Raad voor de Rechtspraak onafhankelijk te maken van de politiek door de regering werden afgewezen. In 2021 verbood de regering, middels een nieuwe wet, aan de oude raad om nog rechters te benoemen bij het hooggerechtshof. Hierdoor zijn inmiddels bijna 30 procent van de posities bij het hooggerechtshof niet bezet en is het rechtssysteem lamgelegd. De EU heeft meermaals kritiek geuit op Spanje vanwege de problemen met de rechtsstaat. Vertrouwen in de onafhankelijkheid van het rechtssysteem is laag onder de bevolking.

De socialistische regering is ook hevig bekritiseerd voor het invoeren van de 'democratische herinneringswet'. De wet is pas na meerdere jaren in afgezwakte vorm doorgevoerd. Met deze wet wordt het regime van Francisco Franco officieel veroordeeld, terwijl de linkse republikeinse regering, geleid door socialisten en communisten, juist wordt verheerlijkt. De regering wil ook de wet gebruiken om organisaties die positief zijn over het regime van Franco verbieden. Dit zorgt voor de beschuldiging dat de regering de vrijheid van meningsuiting aantast. PP en Vox verwijten de socialisten het openrijten van oude wonden en hebben beloofd de wet in te trekken wanneer ze aan de macht komen. 

Ultrarechtse partijen groeien sinds 2022 in rap tempo in meerdere Europese landen. In Italië is een ultrarechtse meerderheidsregering aan de macht gekomen onder premier Georgia Meloni, in Zweden werd vorig jaar een rechtse coalitie gevormd met steun van de uiterst-rechtse Zweedse Democraten en in Finland is begin dit jaar een regering gevormd met deelname van de uiterst-rechtse partij De Finnen (verwant aan de PVV). Daarnaast zijn in Duitsland en Oostenrijk de ultrarechtse partijen Alternative für Deutschland (AfD) en Freiheitliche Partei Österreich (FPÖ) afgelopen maanden enorm gestegen in de peilingen. 

Nederlanders spreken zich al jaren uit voor minder migratie. Toch blijkt het in de praktijk bijzonder moeilijk om de migratie structureel terug te dringen. Hoe kan dat? En wat zegt dit over de verhouding tussen democratische besluitvorming en de rechtsstaat? In NieuwRechts in dialoog zoeken we in een discussie van botsende meningen naar antwoorden op deze belangrijke vragen.
Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Wie bepaalt het migratiebeleid: de kiezer of de rechtsstaat? Een debat op rechts

Beluister onze podcast

Wie bepaalt het migratiebeleid: de kiezer of de rechtsstaat? Een debat op rechts
Of beluister op:

Meerartikelen

Begroting
Nieuws

Kabinet draait miljardenbezuinigingen sociale zekerheid grotendeels terug en verhoogt belastingen

Het kabinet schrapt een groot deel van de geplande miljardenbezuinigingen op de sociale zekerheid. Ook de verhoging van het eigen risico in de zorg wordt een jaar uitgesteld. Daarnaast komt er 1,5 miljard euro beschikbaar om de koopkracht te reparere

AfD
Achtergronden

Duitse politiebond-topman wilde politie voorbereiden op AfD-winst; stapt op na controverse

Een hoogopgelopen conflict over de rol van de Duitse politie bij een mogelijke verkiezingsoverwinning van de AfD krijgt een juridisch vervolg. Sven Hüber, tot voor kort vicevoorzitter van de Duitse politievakbond Gewerkschaft der Polizei (GdP), wil d

Van Weel
Nieuws

NCTV stuurt geen journalisten aan, stelt het kabinet

De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) gebruikt geen journalisten om heimelijk invloed uit te oefenen op Nederlandse media. De organisatie mag journalisten ook niet als agent inzetten en heeft geen juridische basis om bui

Onderwijs
Achtergronden

Afkomst leerlingen bepaalt mee of leraren extra salaris krijgen in Nederland

In het speciaal onderwijs bepaalt de culturele achtergrond van leerlingen rechtstreeks mee of het personeel een toeslag op het salaris krijgt. Scholen met relatief veel leerlingen met een niet-Nederlandse culturele achtergrond komen daar eerder in aa

kabinet
Nieuws

Hoogleraar waarschuwt kabinet: 12 november kan einde oefening zijn

De moeizame begrotingsonderhandelingen tussen D66, VVD en CDA hoeven nog niet direct fataal te zijn voor het minderheidskabinet. De echte stresstest komt volgens hoogleraar staats- en bestuursrecht Wim Voermans pas later dit najaar. Hij wijst naar 12

De Jonge
Achtergronden

VWS liet ‘eigen verhaal’ over corona schrijven terwijl kritiek opliep

Terwijl journalisten en burgers tijdens de coronaperiode moesten wachten op interne stukken, gaf het ministerie van Volksgezondheid duizenden pagina’s overheidsinformatie aan een extern onderzoeksbureau. Dat bureau kreeg voor ongeveer 700.000 euro de

Bontenbal
Nieuws

Bontenbal haalt uit naar FVD en waarschuwt voor opmars radicaal-rechts in Europa

CDA-leider Henri Bontenbal heeft maandagavond tijdens de HJ Schoo-lezing hard uitgehaald naar radicaal-rechtse partijen. Daarbij noemde hij Forum voor Democratie expliciet. Volgens Bontenbal groeit in heel Europa de bereidheid van kiezers om op radic

Zweden
Nieuws

Arabischtalige kiezers stemmen massaal op linkse partijen in Zweden

Arabischtalige kiezers in Zweden lijken sterk naar links te neigen. In een peiling onder ruim 1.500 lezers van de Arabischtalige nieuwssite Al Kompis zegt 94 procent bij de komende verkiezingen op de rood-groene oppositie te willen stemmen. Slechts 4

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

ON!
Nieuws

Joost Niemöller vertrekt per direct als hoofdredacteur van Ongehoord Nederland

Ongehoord Nederland en hoofdredacteur Joost Niemöller beëindigen per direct hun samenwerking. Dat heeft ON!-directeur Peter Vlemmix bekendgemaakt in een verklaring op de website van de omroep. Volgens Vlemmix is er sprake van een verschil van inzicht

Verheijen
Nieuws

Burgemeester Loosdrecht hekelt burgerwacht: ‘Expres zwarte mensen intimideren’

Waarnemend burgemeester Mark Verheijen van Wijdemeren haalt hard uit naar de burgerwacht die na de komst van een noodopvang in Loosdrecht ontstond. Volgens de VVD-bestuurder gingen deelnemers ’s avonds bewust op zoek naar zwarte mensen en werden ook

Regenboog
Nieuws

Moslim pleegt aanslag op gaybar in Arizona: twee doden

Een 44-jarige man heeft in het Amerikaanse Tucson twee mannen doodgeschoten bij een gaybar. De politie onderzoekt de schietpartij als een mogelijk haatmisdrijf. Bij de schutter werd namelijk ook een lijst gevonden met meerdere lhbt-locaties. Volgens

Boekholt
Nieuws

Kabinet wijst vijf nieuwe bouwgebieden aan; wil vergunningen sneller geven

Het kabinet heeft vijf extra gebieden aangewezen waar de bouw van in totaal 30.000 woningen de komende jaren moet worden versneld. Het gaat om locaties in Deventer, Haarlem, Leeuwarden, Maastricht en Weert. De gebieden krijgen de status van nationaal

Jetten
Nieuws

Minderheidskabinet sluit begrotingsakkoord, maar meerderheid ontbreekt nog altijd

De minderheidscoalitie van D66, VVD en CDA heeft maandag alsnog overeenstemming bereikt over de begroting voor volgend jaar. Daarmee komt voorlopig een einde aan een moeizaam en rommelig onderhandelingsproces binnen de coalitie. Het kabinet heeft maa

Meloni
Nieuws

Spanje en Italië verlengen grenscontroles na migratie-invasie via Ceuta

Spanje en Italië houden de tijdelijke grenscontroles tussen beide landen langer in stand. De Spaanse regering heeft besloten de controles voor reizigers uit Italië met vijftien dagen te verlengen. Kort daarvoor maakte ook Rome bekend dat de extra con

VVD
Nieuws

VVD-Kamerlid stapt op bij belangenclub na vragen over belangenverstrengeling

VVD-Kamerlid Renate den Hollander heeft per direct een bestuursfunctie bij een belangenvereniging voor dierenartsen neergelegd. Ze nam dat besluit nadat de NOS vragen stelde over mogelijke belangenverstrengeling. Aanleiding zijn opvallende overeenkom

Henna Virkkunen
Nieuws

EU plaatst ChatGPT, Reddit en Roblox onder strenger toezicht

ChatGPT, Reddit en Roblox krijgen in de Europese Unie te maken met een zwaarder toezichtregime. De Europese Commissie heeft de drie diensten officieel aangewezen als zeer grote onlineplatforms of zoekmachines onder de Digital Services Act (DSA). Ze b

ING
Nieuws

ING wil snelle invoering van Europese digitale ID-wallet

ING wil dat Nederland haast maakt met de invoering van de Europese digitale identiteitswallet. De bank roept de Tweede Kamer op om de implementatie te versnellen en waarschuwt dat Nederland anders achterop raakt. Tegelijk bestaan er zorgen over de vr

Wilders
Nieuws

Wilders trekt conclusies na moeizaam begrotingsakkoord D66: 'Totale afgang, hup aftreden!'

PVV-leider Geert Wilders reageert vernietigend op het begrotingsakkoord dat de minderheidscoalitie van D66, VVD en CDA maandag heeft bereikt. Volgens Wilders toont het moeizame onderhandelingsproces aan dat het kabinet van premier Rob Jetten nu al is

ON!
Nieuws

Ongehoord Nederland haalt programma offline na rel

Ongehoord Nederland heeft het onlineprogramma Let’s Twist Again van zijn kanalen verwijderd. De publieke omroep neemt die stap na dagen van politieke ophef over een aflevering waarin Adolf Hitler ter sprake kwam. Volgens ON! voldoet de serie uiteinde

Farage
Nieuws

Reform UK wil stemrecht aanscherpen: spreek je geen Engels, dan mag je niet meer stemmen

Reform UK wil het Britse kiesstelsel ingrijpend veranderen. De partij van Nigel Farage heeft een eigen ‘Election Integrity Bill’ gepresenteerd. Daarmee wil Reform onder meer het stemrecht van Commonwealth-burgers beëindigen, anderstalig verkiezingsma