Spanje maakt ruk naar rechts bij verkiezingen

Nieuws 24 juli 2023 3 minuten Serre Verweij
Verkiezingen Spanje
ANP

Rechts wint de parlementsverkiezingen in Spanje. Het is echter geen eenduidige overwinning. De centrumrechtse partij Partido Popular (PP) wordt de grootste partij met 136 zetels, terwijl de socialistische partij (SPOE), die de afgelopen jaren de Spaanse regering leidde, tweede wordt met 122 zetels. Op de derde plaats volgt de ultrarechtse partij Vox, met een daling van 52 naar 33 zetels, terwijl de ultralinkse partij Sumar vierde is geworden met een daling van 36 naar 31 zetels. 

De Tweede Kamer in Spanje heeft 350 leden, dus 176 zetels zijn nodig voor het vormen van een meerderheidsregering. Noch de twee linkse, noch de twee rechtse partijen winnen een absolute meerderheid. Een mogelijkheid is dat PP en Vox samen een minderheidsregering gaan vormen. Dit zou dan de meest rechtse regering in Spanje worden sinds 1978. Ook wordt er gesproken over mogelijke nieuwe verkiezingen in het najaar. 

Tegelijk met de Tweede Kamerverkiezingen zijn ook de Eerste Kamerverkiezingen gehouden in Spanje. Hierbij wint PP ook aanzienlijk. De verkiezingen zijn vervroegd gehouden nadat de regeringspartijen grote verliezen leden tijdens de regionale verkiezingen.

De huidige linkse minderheidsregering bestaat uit de socialistische partij en een groep kleinere radicaal-linkse partijen, waaronder de communisten. De ultralinkse partijen hadden zich eerst verenigd onder de naam Podemos. Eerder dit jaar werd Podemos omgedoopt tot Sumar.

PP-leider Alberto Núñez Feijóo heeft veel winst geboekt tijdens de lokale verkiezingen in Spanje met kritiek op de socialistische premier Pedro Sánchez, vanwege de steun die Sánchez zocht bij separatistische partijen. Feijóo bekritiseerde Sánchez opnieuw tijdens het verkiezingsdebat en verwees ook naar de radicale coalitiepartners van de socialisten. 

Alhoewel PP niet officieel heeft gezegd met Vox te zullen regeren, wordt dit door de meeste analisten wel verwacht. PP en Vox hebben in meerdere provincies al coalities gevormd. Vox staat bekend als nationaal-conservatief, ultranationalistisch, rechts-populistisch, anti-islam en EU-sceptisch. 

Het vormen van een minderheidsregering kan problematisch blijken. Kleine splinterpartijen als Esquerra Republicana de Catalunya (ERC) en Junts krijgen een belangrijke rol. De linkse partij ECR, die strijdt voor Catalaanse onafhankelijkheid en steun geeft aan de regering van Sánchez, is gezakt van 13 naar 7 zetels. Nieuwe verkiezingen in zo'n situatie zijn niet ongewoon in Spanje. Toen de parlementsverkiezingen in april 2019 geen meerderheidsregering opleverde voor Spanje werden nieuwe verkiezingen uitgeschreven.

Een mogelijke nieuwe regering zal waarschijnlijk te maken krijgen met conflicten over Catalaans separatisme, een langzaam herstellende economie en een verlamd rechtssysteem. De Raad voor de Rechtspraak had in 2018 vernieuwd moet worden, maar dit is nog steeds niet gebeurd. De rechtse oppositiepartijen weigerden namelijk de regering te steunen bij de benoeming van een meer linkse raad, terwijl voorstellen van hun kant om de Raad voor de Rechtspraak onafhankelijk te maken van de politiek door de regering werden afgewezen. In 2021 verbood de regering, middels een nieuwe wet, aan de oude raad om nog rechters te benoemen bij het hooggerechtshof. Hierdoor zijn inmiddels bijna 30 procent van de posities bij het hooggerechtshof niet bezet en is het rechtssysteem lamgelegd. De EU heeft meermaals kritiek geuit op Spanje vanwege de problemen met de rechtsstaat. Vertrouwen in de onafhankelijkheid van het rechtssysteem is laag onder de bevolking.

De socialistische regering is ook hevig bekritiseerd voor het invoeren van de 'democratische herinneringswet'. De wet is pas na meerdere jaren in afgezwakte vorm doorgevoerd. Met deze wet wordt het regime van Francisco Franco officieel veroordeeld, terwijl de linkse republikeinse regering, geleid door socialisten en communisten, juist wordt verheerlijkt. De regering wil ook de wet gebruiken om organisaties die positief zijn over het regime van Franco verbieden. Dit zorgt voor de beschuldiging dat de regering de vrijheid van meningsuiting aantast. PP en Vox verwijten de socialisten het openrijten van oude wonden en hebben beloofd de wet in te trekken wanneer ze aan de macht komen. 

Ultrarechtse partijen groeien sinds 2022 in rap tempo in meerdere Europese landen. In Italië is een ultrarechtse meerderheidsregering aan de macht gekomen onder premier Georgia Meloni, in Zweden werd vorig jaar een rechtse coalitie gevormd met steun van de uiterst-rechtse Zweedse Democraten en in Finland is begin dit jaar een regering gevormd met deelname van de uiterst-rechtse partij De Finnen (verwant aan de PVV). Daarnaast zijn in Duitsland en Oostenrijk de ultrarechtse partijen Alternative für Deutschland (AfD) en Freiheitliche Partei Österreich (FPÖ) afgelopen maanden enorm gestegen in de peilingen. 

Aan de Vrije Universiteit in Amsterdam is de studentenpolitiek de afgelopen jaren hard gepolariseerd. Wat ooit een rustige en vrij voorspelbare studentenraad was, veranderde na 7 oktober 2023 in een fel ideologisch strijdtoneel. Vooral de rechts-conservatieve Vrijmoedige Studentenpartij en haar voorzitter Marlon Uljee kwamen daarbij zwaar onder vuur te liggen. De VSP brak in 2024 door bij de studentenraadsverkiezingen. De partij zette academische vrijheid centraal en keerde zich tegen diversiteits- en dekolonisatiebeleid. Dat gebeurde op een campus waar pro-Palestijnse activisten steeds zichtbaarder werden en waar de SRVU zich uitsprak voor steun aan de BDS-beweging. De doorbraak van de VSP kwam hard aan bij de gevestigde studentenpolitiek. ChangeVU werd de grootste partij, maar ook de VSP behaalde zetels. De spanning op de campus nam daarna snel toe. In gesprek met NieuwRechts blikt Marlon Uljee terug op alles. 
In de aanloop naar de verkiezingen van 2025 werd de sfeer grimmiger. Posters van de VSP werden volgens de partij overplakt of vernield. Flyers verdwenen uit rekken. Stickers werden weggehaald.

Ook in campusblad Ad Valvas verschenen meerdere stukken over de VSP. Volgens de partij werd zij daarin neergezet als een onveilige en destabiliserende factor. Veel verhalen zouden zwaar hebben geleund op anonieme bronnen.

Een rapport dat rondging over vermeend grensoverschrijdend gedrag door de VSP werd later door een onafhankelijke mediator inhoudelijk ondeugdelijk genoemd. Het zou bestaan uit onbewezen beweringen van één partij en niet voldoen aan basale eisen van hoor en wederhoor. In november 2025 raakten SRVU-bestuurslid Omar El Habibi en VSP-voorzitter Marlon Uljee slaags bij de VU-campus. El Habibi deed aangifte. In de omgeving van de SRVU werd het incident al snel neergezet als een ‘haatmisdrijf’.

Volgens een reconstructie lag de situatie minder simpel. El Habibi zou zelf de confrontatie hebben opgezocht om Uljee aan te spreken. Daarna liep het uit de hand. Kort daarop volgde een walk-out op de campus. Die werd gepresenteerd als actie voor sociale veiligheid. Tijdens de bijeenkomst riepen sprekers echter op om ‘de campus terug te pakken van rechts’.

De zaak kreeg daarna landelijke media-aandacht. Het Parool publiceerde meerdere stukken over het conflict. De VSP werd daarin opnieuw centraal gezet als probleempartij.
Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Heksenjacht op rechtse studentenleider: hoe Marlon Uljee het mikpunt werd

Beluister onze podcast

Diederik Boomsma ontrafelt juridisch moeras: ‘Massamigratie moet stoppen, mensen willen dit niet'
Of beluister op:

Meerartikelen

azc
Nieuws

Rechter laat noodopvang in Loosdrecht doorgaan: 'Belang asielopvang weegt zwaarder dan belang omwonenden'

De gemeente Wijdemeren hoeft de noodopvang van asielzoekers in het gemeentehuis van Loosdrecht niet te sluiten. Dat heeft de voorzieningenrechter van de rechtbank Midden-Nederland bepaald. Omwonenden hadden gevraagd om de opvang stop te zetten, maar

Marlon Uljee
Achtergronden

Heksenjacht op rechtse studentenleider: hoe Marlon Uljee het mikpunt werd

Aan de Vrije Universiteit in Amsterdam is de studentenpolitiek de afgelopen jaren hard gepolariseerd. Wat ooit een rustige en vrij voorspelbare studentenraad was, veranderde na 7 oktober 2023 in een fel ideologisch strijdtoneel. Vooral de rechts-cons

OV
Nieuws

Duizenden boetes voor zwartrijdende asielzoekers ongeldig verklaard

Duizenden boetes die dit jaar zijn uitgedeeld aan asielzoekers op de treinlijn tussen Emmen en Zwolle kunnen worden weggegooid. De boetes blijken niet geldig te zijn, omdat de betrokkenen zich identificeerden met een COA-pas. Dat meldt RTV Oost. Volg

PvdA
Nieuws

Voormalig PvdA-burgemeester die vastzit voor kinderporno nu ook verdacht van ontucht

De voormalige PvdA-burgemeester van Hendrik-Ido-Ambacht, Herman Jonker, wordt nu ook verdacht van ontucht. De oud-bestuurder van de PvdA zat al vast op verdenking van het bezit van kinderporno. Volgens nieuwe informatie richt het onderzoek zich inmid

XR
Nieuws

Alle XR-activisten weer vrij na blokkade van spoor op Utrecht Centraal

De 27 actievoerders van Extinction Rebellion die gisteren werden aangehouden op station Utrecht Centraal zijn weer op vrije voeten. Dat bevestigt een woordvoerster van de politie aan RTV Utrecht. Volgens haar zit niemand meer vast. De actievoerders w

Bontenbal
Nieuws

Bontenbal baalt van komst eerste PVV-wethouder: 'Geen goed idee'

Voor het eerst in de Nederlandse geschiedenis levert de PVV een wethouder. Dat gebeurt in de Brabantse gemeente Rucphen. Daar gaat de partij samenwerken met het CDA en de Rucphense Volkspartij. Woensdagavond werd PVV’er Wesley Tack beëdigd als wethou

EU
Nieuws

Brussel houdt deur open voor nieuwe gezamenlijke EU-schulden

De Europese Commissie sluit nieuwe gezamenlijke EU-leningen niet uit als zich ‘dringende kwesties’ voordoen. Dat zei Eurocommissaris Valdis Dombrovskis na overleg van de EU-ministers van Financiën in Nicosia. De EU zoekt naar manieren om grote invest

FVD
Nieuws

FVD-raadsleden verrichten burgerarrest op Soedanees die sportwinkel vernielt

In Oisterwijk is donderdagavond een man aangehouden nadat de ruiten van een sportwinkel waren vernield. Volgens de aangeleverde informatie gebeurde dat met een putdeksel. De verdachte werd staande gehouden door twee lokale raadsleden van Forum voor D

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

CDA
Nieuws

Bontenbal laat ware aard zien: sluit dwang tegen gemeenten niet uit bij asielopvang

CDA-leider Henri Bontenbal sluit niet uit dat het kabinet uiteindelijk dwang moet inzetten tegen gemeenten die weigeren asielzoekers op te vangen. Dat zei hij in Café Kockelmann. Volgens Bontenbal moet de Spreidingswet worden uitgevoerd zoals die is

De Mos
Nieuws

Coalitiegesprekken Hart voor Den Haag en D66 geklapt op asielbeleid

De onderhandelingen tussen Hart voor Den Haag en D66 zijn definitief mislukt. De partijen kwamen er niet uit op het dossier asiel. Vooral de opvangplannen rond de Sportlaan bleken een te groot struikelblok. Daarmee is een coalitie tussen Hart voor De

Trump
Nieuws

VS wil duizenden extra Afrikaners opnemen: 'Door overheid gesteunde rassendiscriminatie’

De Verenigde Staten willen dit jaar duizenden extra blanke Zuid-Afrikanen, de zogeheten Afrikaners, opnemen als vluchteling. Zij hebben vaak een Nederlandse of andere Europese afkomst. Volgens de regering van president Donald Trump is er in Zuid-Afri

terroristische aanslag VK
Nieuws

Terreuroverlevenden waarschuwen voor islamitisch extremisme bij Britse goede doelen

Overlevenden van islamistische terreuraanslagen in het Verenigd Koninkrijk waarschuwen dat liefdadigheidsorganisaties kunnen worden misbruikt voor islamitisch extremisme. Zij vinden dat de Charity Commission, de Britse toezichthouder op goede doelen,

Tusk
Nieuws

Meer migratie naar Polen: Tusk-regering wil snellere toelating van buitenlandse werknemers

Polen krijgt steeds meer het karakter van een immigratieland. De regering van premier Donald Tusk werkt aan een plan waardoor buitenlandse werknemers sneller een verblijfsvergunning kunnen krijgen. Als de overheid niet binnen 60 dagen reageert op een

Q Manivannan
Nieuws

Schotse transgender parlementariërs willen herstelbetalingen voor Palestina

Een nieuw gekozen Schots transgender parlementslid van de Groene Partij wil dat Schotse belastingbetalers meebetalen aan herstelbetalingen voor Palestijnen. Q Manivannan, gekozen voor de Scottish Greens in de regio Edinburgh & Lothians East, steunde

Natuur
Nieuws

Natuurplan Bodegraven kan boeren raken in vergunningen

Zeventien boeren uit Zuid-Holland roepen de provincie op om voorlopig niet verder te gaan met de ontwikkeling van nieuwe natuur in Bodegraven-Noord. Zij willen eerst duidelijkheid over de gevolgen voor landbouwbedrijven, bewoners, waterbeheer en de t

koeien
Onderzoek

Nieuwe studie: klimaatangst over methaan van koeien is sterk overdreven

Een nieuwe studie van de CO2 Coalition stelt dat de angst voor methaanuitstoot door vee sterk overdreven is. Volgens de studie zou zelfs het doden van alle 1,6 miljard koeien op aarde slechts 0,04 graden Celsius aan opwarming voorkomen. Bij alle 1,3

migranten
Nieuws

Duitsland vreest nieuwe grote migratiegolf na Spaans pardon voor illegalen

Duitsland maakt zich zorgen over een nieuwe migratiegolf vanuit Spanje. De Spaanse premier Pedro Sánchez wil grote aantallen illegale migranten legaliseren met verblijfs- en werkvergunningen. Oorspronkelijk ging het om ongeveer 500.000 migranten, maa

Iers ontbijt
Nieuws

Varkensworst geserveerd op Ierse deportatievlucht naar Pakistan: 'Ongepast'

Op de eerste Ierse chartervlucht voor deportaties naar Pakistan zijn tot grote onvrede van de uitgezette migranten varkensworsten geserveerd als onderdeel van een ‘volledig Iers ontbijt’. Dat is opvallend, omdat Pakistan een land is met een moslimmee

Europees Parlement
Nieuws

Europees Parlement wil grip op vakantiekeuzes krijgen

Het Europees Parlement wil dat toeristen in Europa meer worden verspreid over minder bekende gebieden. Europarlementariërs stemden voor voorstellen voor een nieuw model voor ‘evenwichtig toerismebeheer’. Daarmee wil Brussel drukte op populaire plekke

regenboogvlag
Nieuws

Ondanks verbod blijven privéklinieken hormonen voorschrijven aan 'transkinderen'

Een Britse moeder zegt dat haar dochter al op 15-jarige leeftijd testosteron kreeg via een privékliniek. Dat gebeurde volgens haar ondanks haar bezwaren. De zaak zorgt voor discussie, omdat de NHS, de Britse publieke gezondheidsdienst, het gebruik va