Spanje maakt ruk naar rechts bij verkiezingen

Nieuws 24 juli 2023 3 minuten Serre Verweij
Verkiezingen Spanje
ANP

Rechts wint de parlementsverkiezingen in Spanje. Het is echter geen eenduidige overwinning. De centrumrechtse partij Partido Popular (PP) wordt de grootste partij met 136 zetels, terwijl de socialistische partij (SPOE), die de afgelopen jaren de Spaanse regering leidde, tweede wordt met 122 zetels. Op de derde plaats volgt de ultrarechtse partij Vox, met een daling van 52 naar 33 zetels, terwijl de ultralinkse partij Sumar vierde is geworden met een daling van 36 naar 31 zetels. 

De Tweede Kamer in Spanje heeft 350 leden, dus 176 zetels zijn nodig voor het vormen van een meerderheidsregering. Noch de twee linkse, noch de twee rechtse partijen winnen een absolute meerderheid. Een mogelijkheid is dat PP en Vox samen een minderheidsregering gaan vormen. Dit zou dan de meest rechtse regering in Spanje worden sinds 1978. Ook wordt er gesproken over mogelijke nieuwe verkiezingen in het najaar. 

Tegelijk met de Tweede Kamerverkiezingen zijn ook de Eerste Kamerverkiezingen gehouden in Spanje. Hierbij wint PP ook aanzienlijk. De verkiezingen zijn vervroegd gehouden nadat de regeringspartijen grote verliezen leden tijdens de regionale verkiezingen.

De huidige linkse minderheidsregering bestaat uit de socialistische partij en een groep kleinere radicaal-linkse partijen, waaronder de communisten. De ultralinkse partijen hadden zich eerst verenigd onder de naam Podemos. Eerder dit jaar werd Podemos omgedoopt tot Sumar.

PP-leider Alberto Núñez Feijóo heeft veel winst geboekt tijdens de lokale verkiezingen in Spanje met kritiek op de socialistische premier Pedro Sánchez, vanwege de steun die Sánchez zocht bij separatistische partijen. Feijóo bekritiseerde Sánchez opnieuw tijdens het verkiezingsdebat en verwees ook naar de radicale coalitiepartners van de socialisten. 

Alhoewel PP niet officieel heeft gezegd met Vox te zullen regeren, wordt dit door de meeste analisten wel verwacht. PP en Vox hebben in meerdere provincies al coalities gevormd. Vox staat bekend als nationaal-conservatief, ultranationalistisch, rechts-populistisch, anti-islam en EU-sceptisch. 

Het vormen van een minderheidsregering kan problematisch blijken. Kleine splinterpartijen als Esquerra Republicana de Catalunya (ERC) en Junts krijgen een belangrijke rol. De linkse partij ECR, die strijdt voor Catalaanse onafhankelijkheid en steun geeft aan de regering van Sánchez, is gezakt van 13 naar 7 zetels. Nieuwe verkiezingen in zo'n situatie zijn niet ongewoon in Spanje. Toen de parlementsverkiezingen in april 2019 geen meerderheidsregering opleverde voor Spanje werden nieuwe verkiezingen uitgeschreven.

Een mogelijke nieuwe regering zal waarschijnlijk te maken krijgen met conflicten over Catalaans separatisme, een langzaam herstellende economie en een verlamd rechtssysteem. De Raad voor de Rechtspraak had in 2018 vernieuwd moet worden, maar dit is nog steeds niet gebeurd. De rechtse oppositiepartijen weigerden namelijk de regering te steunen bij de benoeming van een meer linkse raad, terwijl voorstellen van hun kant om de Raad voor de Rechtspraak onafhankelijk te maken van de politiek door de regering werden afgewezen. In 2021 verbood de regering, middels een nieuwe wet, aan de oude raad om nog rechters te benoemen bij het hooggerechtshof. Hierdoor zijn inmiddels bijna 30 procent van de posities bij het hooggerechtshof niet bezet en is het rechtssysteem lamgelegd. De EU heeft meermaals kritiek geuit op Spanje vanwege de problemen met de rechtsstaat. Vertrouwen in de onafhankelijkheid van het rechtssysteem is laag onder de bevolking.

De socialistische regering is ook hevig bekritiseerd voor het invoeren van de 'democratische herinneringswet'. De wet is pas na meerdere jaren in afgezwakte vorm doorgevoerd. Met deze wet wordt het regime van Francisco Franco officieel veroordeeld, terwijl de linkse republikeinse regering, geleid door socialisten en communisten, juist wordt verheerlijkt. De regering wil ook de wet gebruiken om organisaties die positief zijn over het regime van Franco verbieden. Dit zorgt voor de beschuldiging dat de regering de vrijheid van meningsuiting aantast. PP en Vox verwijten de socialisten het openrijten van oude wonden en hebben beloofd de wet in te trekken wanneer ze aan de macht komen. 

Ultrarechtse partijen groeien sinds 2022 in rap tempo in meerdere Europese landen. In Italië is een ultrarechtse meerderheidsregering aan de macht gekomen onder premier Georgia Meloni, in Zweden werd vorig jaar een rechtse coalitie gevormd met steun van de uiterst-rechtse Zweedse Democraten en in Finland is begin dit jaar een regering gevormd met deelname van de uiterst-rechtse partij De Finnen (verwant aan de PVV). Daarnaast zijn in Duitsland en Oostenrijk de ultrarechtse partijen Alternative für Deutschland (AfD) en Freiheitliche Partei Österreich (FPÖ) afgelopen maanden enorm gestegen in de peilingen. 

Aan de Vrije Universiteit in Amsterdam is de studentenpolitiek de afgelopen jaren hard gepolariseerd. Wat ooit een rustige en vrij voorspelbare studentenraad was, veranderde na 7 oktober 2023 in een fel ideologisch strijdtoneel. Vooral de rechts-conservatieve Vrijmoedige Studentenpartij en haar voorzitter Marlon Uljee kwamen daarbij zwaar onder vuur te liggen. De VSP brak in 2024 door bij de studentenraadsverkiezingen. De partij zette academische vrijheid centraal en keerde zich tegen diversiteits- en dekolonisatiebeleid. Dat gebeurde op een campus waar pro-Palestijnse activisten steeds zichtbaarder werden en waar de SRVU zich uitsprak voor steun aan de BDS-beweging. De doorbraak van de VSP kwam hard aan bij de gevestigde studentenpolitiek. ChangeVU werd de grootste partij, maar ook de VSP behaalde zetels. De spanning op de campus nam daarna snel toe. In gesprek met NieuwRechts blikt Marlon Uljee terug op alles. 
In de aanloop naar de verkiezingen van 2025 werd de sfeer grimmiger. Posters van de VSP werden volgens de partij overplakt of vernield. Flyers verdwenen uit rekken. Stickers werden weggehaald.

Ook in campusblad Ad Valvas verschenen meerdere stukken over de VSP. Volgens de partij werd zij daarin neergezet als een onveilige en destabiliserende factor. Veel verhalen zouden zwaar hebben geleund op anonieme bronnen.

Een rapport dat rondging over vermeend grensoverschrijdend gedrag door de VSP werd later door een onafhankelijke mediator inhoudelijk ondeugdelijk genoemd. Het zou bestaan uit onbewezen beweringen van één partij en niet voldoen aan basale eisen van hoor en wederhoor. In november 2025 raakten SRVU-bestuurslid Omar El Habibi en VSP-voorzitter Marlon Uljee slaags bij de VU-campus. El Habibi deed aangifte. In de omgeving van de SRVU werd het incident al snel neergezet als een ‘haatmisdrijf’.

Volgens een reconstructie lag de situatie minder simpel. El Habibi zou zelf de confrontatie hebben opgezocht om Uljee aan te spreken. Daarna liep het uit de hand. Kort daarop volgde een walk-out op de campus. Die werd gepresenteerd als actie voor sociale veiligheid. Tijdens de bijeenkomst riepen sprekers echter op om ‘de campus terug te pakken van rechts’.

De zaak kreeg daarna landelijke media-aandacht. Het Parool publiceerde meerdere stukken over het conflict. De VSP werd daarin opnieuw centraal gezet als probleempartij.
Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Heksenjacht op rechtse studentenleider: hoe Marlon Uljee het mikpunt werd

Beluister onze podcast

Heksenjacht op rechtse studentenleider: hoe Marlon Uljee het mikpunt werd
Of beluister op:

Meerartikelen

zweepslagen
Nieuws

Vrouw valt flauw na honderd zweepslagen onder shariawet in Indonesië

Een vrouw is in de Indonesische provincie Atjeh flauwgevallen nadat zij en haar partner ieder honderd zweepslagen kregen. De straf werd opgelegd omdat zij seks buiten het huwelijk zouden hebben gehad. Atjeh is de enige provincie in Indonesië waar de

Emma Reynolds
Nieuws

Britse regering overweegt werkverbod bij hitte als onderdeel van klimaatbeleid

De Britse linkse Labour-regering overweegt om werken bij extreme hitte illegaal te maken. Dat zou passen binnen het bredere klimaatbeleid om de CO2-uitstoot naar nul te brengen. Aanleiding is een advies van de invloedrijke Climate Change Committee. D

regenboogvlag
Nieuws

EU-adviesorgaan wil strengere handhaving van LHBTI-beleid: denktank luidt noodklok

Het Europees Economisch en Sociaal Comité wil dat de Europese Commissie harder gaat inzetten op de handhaving van LHBTI-rechten. Het adviesorgaan voor maatschappelijke organisaties wil dat de volgende EU-strategie voor 2026 tot 2030 verder gaat dan g

Saskia Kluit
Nieuws

Linkse voorzitter reizigersorganisatie deelt oproep voor XR-blokkade op treinspoor

Saskia Kluit heeft via BlueSky een oproep van Extinction Rebellion gedeeld om alle sporen op Utrecht Centraal te blokkeren. Dat is opmerkelijk, omdat Kluit niet alleen senator is voor Progressief Nederland (PRO), het voormalige GroenLinks-PvdA, maar

gevangenis
Nieuws

Meer transgevangenen in Britse vrouwengevangenis ondanks uitspraak Hooggerechtshof

In de Britse vrouwengevangenis HMP Downview is het aantal gevangenen op de speciale vleugel voor 'transvrouwen' gestegen, terwijl het Hooggerechtshof juist heeft geoordeeld dat het begrip vrouw in de Equality Act op biologisch geslacht moet worden ge

Merz en Ahmed Hussein al-Sharaa
Nieuws

Syrië blokkeert Duitse uitzettingen door weigering reisdocumenten

Duitsland krijgt nauwelijks nog Syrische burgers uitgezet, ondanks eerdere politieke beloften uit Berlijn. De belangrijkste oorzaak is dat Damascus geen vervangende reisdocumenten meer afgeeft aan Syriërs die moeten vertrekken. Daardoor lopen gedwong

Merz en Zelensky
Nieuws

Merz wil Oekraïne onder EU-verdedigingsclausule brengen met speciale status

De Duitse bondskanselier Friedrich Merz wil Oekraïne een speciale status geven binnen de Europese Unie. Het gaat niet om volledig lidmaatschap, maar om een soort tussenmodel. Daarmee zou Kyiv dichter bij de EU komen en tegelijk versneld onder een Eur

azc
Nieuws

Henk Vermeer slaat alarm: politie houdt incidenten rond azc Harderwijk in het duister

BBB-leider Henk Vermeer wil meer openheid over incidenten rond het azc in Harderwijk. In een fragment bij Pauw & De Wit zegt hij dat politie en gemeente niet duidelijk maken hoeveel incidenten daadwerkelijk aan het azc zijn verbonden. Volgens Vermeer

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Corona-enquête
Achtergronden

Corona-enquête jarenlang tegengewerkt: kritische stemmen verdwenen één voor één

Deze week beginnen de openbare verhoren van de parlementaire enquêtecommissie Corona — het moment waarop Mark Rutte, Hugo de Jonge en Jaap van Dissel eindelijk onder ede kunnen worden bevraagd over het Nederlandse coronabeleid. Maar de commissie die

azc
Nieuws

Rechter laat noodopvang in Loosdrecht doorgaan: 'Belang asielopvang weegt zwaarder dan belang omwonenden'

De gemeente Wijdemeren hoeft de noodopvang van asielzoekers in het gemeentehuis van Loosdrecht niet te sluiten. Dat heeft de voorzieningenrechter van de rechtbank Midden-Nederland bepaald. Omwonenden hadden gevraagd om de opvang stop te zetten, maar

Marlon Uljee
Achtergronden

Heksenjacht op rechtse studentenleider: hoe Marlon Uljee het mikpunt werd

Aan de Vrije Universiteit in Amsterdam is de studentenpolitiek de afgelopen jaren hard gepolariseerd. Wat ooit een rustige en vrij voorspelbare studentenraad was, veranderde na 7 oktober 2023 in een fel ideologisch strijdtoneel. Vooral de rechts-cons

OV
Nieuws

Duizenden boetes voor zwartrijdende asielzoekers ongeldig verklaard

Duizenden boetes die dit jaar zijn uitgedeeld aan asielzoekers op de treinlijn tussen Emmen en Zwolle kunnen worden weggegooid. De boetes blijken niet geldig te zijn, omdat de betrokkenen zich identificeerden met een COA-pas. Dat meldt RTV Oost. Volg

PvdA
Nieuws

Voormalig PvdA-burgemeester die vastzit voor kinderporno nu ook verdacht van ontucht

De voormalige PvdA-burgemeester van Hendrik-Ido-Ambacht, Herman Jonker, wordt nu ook verdacht van ontucht. De oud-bestuurder van de PvdA zat al vast op verdenking van het bezit van kinderporno. Volgens nieuwe informatie richt het onderzoek zich inmid

XR
Nieuws

Alle XR-activisten weer vrij na blokkade van spoor op Utrecht Centraal

De 27 actievoerders van Extinction Rebellion die gisteren werden aangehouden op station Utrecht Centraal zijn weer op vrije voeten. Dat bevestigt een woordvoerster van de politie aan RTV Utrecht. Volgens haar zit niemand meer vast. De actievoerders w

Bontenbal
Nieuws

Bontenbal baalt van komst eerste PVV-wethouder: 'Geen goed idee'

Voor het eerst in de Nederlandse geschiedenis levert de PVV een wethouder. Dat gebeurt in de Brabantse gemeente Rucphen. Daar gaat de partij samenwerken met het CDA en de Rucphense Volkspartij. Woensdagavond werd PVV’er Wesley Tack beëdigd als wethou

EU
Nieuws

Brussel houdt deur open voor nieuwe gezamenlijke EU-schulden

De Europese Commissie sluit nieuwe gezamenlijke EU-leningen niet uit als zich ‘dringende kwesties’ voordoen. Dat zei Eurocommissaris Valdis Dombrovskis na overleg van de EU-ministers van Financiën in Nicosia. De EU zoekt naar manieren om grote invest

FVD
Nieuws

FVD-raadsleden verrichten burgerarrest op Soedanees die sportwinkel vernielt

In Oisterwijk is donderdagavond een man aangehouden nadat de ruiten van een sportwinkel waren vernield. Volgens de aangeleverde informatie gebeurde dat met een putdeksel. De verdachte werd staande gehouden door twee lokale raadsleden van Forum voor D

CDA
Nieuws

Bontenbal laat ware aard zien: sluit dwang tegen gemeenten niet uit bij asielopvang

CDA-leider Henri Bontenbal sluit niet uit dat het kabinet uiteindelijk dwang moet inzetten tegen gemeenten die weigeren asielzoekers op te vangen. Dat zei hij in Café Kockelmann. Volgens Bontenbal moet de Spreidingswet worden uitgevoerd zoals die is

De Mos
Nieuws

Coalitiegesprekken Hart voor Den Haag en D66 geklapt op asielbeleid

De onderhandelingen tussen Hart voor Den Haag en D66 zijn definitief mislukt. De partijen kwamen er niet uit op het dossier asiel. Vooral de opvangplannen rond de Sportlaan bleken een te groot struikelblok. Daarmee is een coalitie tussen Hart voor De

Jetten
De kritische blik

De werkende Nederlander betaalt voor zijn eigen onderdrukking

Rob Jetten heeft deze week in nette regeringstaal een oorlogsverklaring aan de eigen bevolking afgegeven. Terwijl de asielonrust door het land trekt, komt er geen rem op de instroom, geen pas op de plaats en geen eerlijk gesprek over de oorzaak. De s