Spanje maakt ruk naar rechts bij verkiezingen

Nieuws 24 juli 2023 3 minuten Serre Verweij
Verkiezingen Spanje
ANP

Rechts wint de parlementsverkiezingen in Spanje. Het is echter geen eenduidige overwinning. De centrumrechtse partij Partido Popular (PP) wordt de grootste partij met 136 zetels, terwijl de socialistische partij (SPOE), die de afgelopen jaren de Spaanse regering leidde, tweede wordt met 122 zetels. Op de derde plaats volgt de ultrarechtse partij Vox, met een daling van 52 naar 33 zetels, terwijl de ultralinkse partij Sumar vierde is geworden met een daling van 36 naar 31 zetels. 

De Tweede Kamer in Spanje heeft 350 leden, dus 176 zetels zijn nodig voor het vormen van een meerderheidsregering. Noch de twee linkse, noch de twee rechtse partijen winnen een absolute meerderheid. Een mogelijkheid is dat PP en Vox samen een minderheidsregering gaan vormen. Dit zou dan de meest rechtse regering in Spanje worden sinds 1978. Ook wordt er gesproken over mogelijke nieuwe verkiezingen in het najaar. 

Tegelijk met de Tweede Kamerverkiezingen zijn ook de Eerste Kamerverkiezingen gehouden in Spanje. Hierbij wint PP ook aanzienlijk. De verkiezingen zijn vervroegd gehouden nadat de regeringspartijen grote verliezen leden tijdens de regionale verkiezingen.

De huidige linkse minderheidsregering bestaat uit de socialistische partij en een groep kleinere radicaal-linkse partijen, waaronder de communisten. De ultralinkse partijen hadden zich eerst verenigd onder de naam Podemos. Eerder dit jaar werd Podemos omgedoopt tot Sumar.

PP-leider Alberto Núñez Feijóo heeft veel winst geboekt tijdens de lokale verkiezingen in Spanje met kritiek op de socialistische premier Pedro Sánchez, vanwege de steun die Sánchez zocht bij separatistische partijen. Feijóo bekritiseerde Sánchez opnieuw tijdens het verkiezingsdebat en verwees ook naar de radicale coalitiepartners van de socialisten. 

Alhoewel PP niet officieel heeft gezegd met Vox te zullen regeren, wordt dit door de meeste analisten wel verwacht. PP en Vox hebben in meerdere provincies al coalities gevormd. Vox staat bekend als nationaal-conservatief, ultranationalistisch, rechts-populistisch, anti-islam en EU-sceptisch. 

Het vormen van een minderheidsregering kan problematisch blijken. Kleine splinterpartijen als Esquerra Republicana de Catalunya (ERC) en Junts krijgen een belangrijke rol. De linkse partij ECR, die strijdt voor Catalaanse onafhankelijkheid en steun geeft aan de regering van Sánchez, is gezakt van 13 naar 7 zetels. Nieuwe verkiezingen in zo'n situatie zijn niet ongewoon in Spanje. Toen de parlementsverkiezingen in april 2019 geen meerderheidsregering opleverde voor Spanje werden nieuwe verkiezingen uitgeschreven.

Een mogelijke nieuwe regering zal waarschijnlijk te maken krijgen met conflicten over Catalaans separatisme, een langzaam herstellende economie en een verlamd rechtssysteem. De Raad voor de Rechtspraak had in 2018 vernieuwd moet worden, maar dit is nog steeds niet gebeurd. De rechtse oppositiepartijen weigerden namelijk de regering te steunen bij de benoeming van een meer linkse raad, terwijl voorstellen van hun kant om de Raad voor de Rechtspraak onafhankelijk te maken van de politiek door de regering werden afgewezen. In 2021 verbood de regering, middels een nieuwe wet, aan de oude raad om nog rechters te benoemen bij het hooggerechtshof. Hierdoor zijn inmiddels bijna 30 procent van de posities bij het hooggerechtshof niet bezet en is het rechtssysteem lamgelegd. De EU heeft meermaals kritiek geuit op Spanje vanwege de problemen met de rechtsstaat. Vertrouwen in de onafhankelijkheid van het rechtssysteem is laag onder de bevolking.

De socialistische regering is ook hevig bekritiseerd voor het invoeren van de 'democratische herinneringswet'. De wet is pas na meerdere jaren in afgezwakte vorm doorgevoerd. Met deze wet wordt het regime van Francisco Franco officieel veroordeeld, terwijl de linkse republikeinse regering, geleid door socialisten en communisten, juist wordt verheerlijkt. De regering wil ook de wet gebruiken om organisaties die positief zijn over het regime van Franco verbieden. Dit zorgt voor de beschuldiging dat de regering de vrijheid van meningsuiting aantast. PP en Vox verwijten de socialisten het openrijten van oude wonden en hebben beloofd de wet in te trekken wanneer ze aan de macht komen. 

Ultrarechtse partijen groeien sinds 2022 in rap tempo in meerdere Europese landen. In Italië is een ultrarechtse meerderheidsregering aan de macht gekomen onder premier Georgia Meloni, in Zweden werd vorig jaar een rechtse coalitie gevormd met steun van de uiterst-rechtse Zweedse Democraten en in Finland is begin dit jaar een regering gevormd met deelname van de uiterst-rechtse partij De Finnen (verwant aan de PVV). Daarnaast zijn in Duitsland en Oostenrijk de ultrarechtse partijen Alternative für Deutschland (AfD) en Freiheitliche Partei Österreich (FPÖ) afgelopen maanden enorm gestegen in de peilingen. 

In deze aflevering van NieuwRechts spreken we met Ranjith Clemminck van JA21. Het gesprek gaat over de toekomst van gaswinning in Groningen en waarom dit onderwerp ondanks kritiek van zowel de linkse als rechtse politiek volgens hem niet volledig van tafel kan. Volgens Clemminck moet er, met het belang van de Groningers in het achterhoofd, gekeken worden naar het grotere belang van Nederland.
Ook komt zijn persoonlijke verhaal aan bod. Clemminck vertelt hoe hij als uitgesproken rechtse homoseksueel wordt benaderd binnen de LHBTI-gemeenschap en spreekt over kritiek, uitsluiting en intimidatie vanuit soms wel heel onverwachte hoeken. Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Gaswinning terug in Groningen? JA21’er Ranjith Clemminck doorbreekt het taboe

Beluister onze podcast

Gaswinning terug in Groningen? JA21’er Ranjith Clemminck doorbreekt het taboe
Of beluister op:

Meerartikelen

Wilders
Nieuws

PVV wijst naar kabinet na mislukken asielwet: 'Jetten heeft gefaald'

De spanningen rond het asielbeleid in Den Haag zijn verder opgelopen. De asielnoodmaatregelenwet haalde het niet in de Eerste Kamer na een opvallende koerswijziging van de PVV. De partij stemde tegen een aanpassing van de wet, waardoor cruciale steun

gezin
Nieuws

Meer dan helft jongeren wil geen kinderen of twijfelt: bevolking halveert in 75 jaar

In Nederland neemt de kinderwens snel af. Uit onderzoek van RTL blijkt dat 53 procent van de jongeren tussen 18 en 35 jaar geen kinderen wil of daar nog over twijfelt. Dat hangt vaak samen met zorgen over geld en het tekort aan woningen. Ook andere f

Meloni
Nieuws

Italië wil advocaten betalen voor remigratie: circa 615 euro per migrant

De regering van Giorgia Meloni komt met een opvallend plan om migratie terug te dringen. Advocaten kunnen een bonus krijgen als zij hun buitenlandse cliënten overtuigen om vrijwillig terug te keren. De maatregel maakt deel uit van een nieuwe veilighe

Sociale media
Achtergronden

‘Kinderslot’ op sociale media in stroomversnelling: wordt digitale ID de toegangseis?

De invoering van digitale leeftijdscontrole voor sociale media raakt in een stroomversnelling. Wat oorspronkelijk werd gepresenteerd als een maatregel om kinderen te beschermen, dreigt volgens critici uit te groeien tot een veel breder systeem van ve

COA
Nieuws

56 statushouders naar hotel Tilburg: brief lekt uit, inwoners niet geïnformeerd

In Tilburg is onrust ontstaan na het uitlekken van een interne brief. Daaruit blijkt dat het COA 56 statushouders wil onderbrengen in een hotel in het centrum. De brief was alleen bedoeld voor medewerkers van het hotel, maar verspreidde zich snel via

Jetten
Achtergronden

‘Klimaatdrammer’ Jetten vliegt erop los als premier: CO2-uitstoot loopt snel op

Premier Rob Jetten is nog geen twee maanden in functie, maar zijn buitenlandse reizen stapelen zich al op. De D66-leider, die eerder pleitte voor hogere belastingen op vliegen en streng klimaatbeleid, heeft in korte tijd tienduizenden vliegkilometers

Karskens
Nieuws

Ongehoord moet schadevergoeding betalen aan ontslagen Arnold Karskens

Het ontslag van Arnold Karskens bij Ongehoord Nederland blijft in stand. Dat heeft het gerechtshof in Den Haag dinsdag bepaald. Wel moet de omroep een schadevergoeding van 100.000 euro betalen aan de oprichter en oud-voorzitter. De uitspraak volgt op

Zelensky
Nieuws

WSJ-journalist: “Zelensky stemde in met Nord Stream-sabotage”

Nieuwe uitspraken van een journalist van The Wall Street Journal zorgen voor hernieuwde discussie over de sabotage van de Nord Stream-gaspijpleidingen in 2022. In Duitsland wordt de mogelijke rol van Oekraïne inmiddels openlijk besproken. Daarbij kom

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

demonstratie Loosdrecht
Nieuws

Massaal protest tegen azc in Loosdrecht eindigt met ingrijpen ME: 'Azc weg ermee'

In Loosdrecht zijn maandagavond meer dan duizend mensen de straat op gegaan om te protesteren tegen de komst van een noodopvang voor asielzoekers. De demonstratie vond plaats bij het gemeentehuis en begon rustig. Later op de avond sloeg de sfeer om e

Rutte
Nieuws

VVD-senator erkent: 'Rutte dreigde om gewenste uitkomst te krijgen'

Oud-premier Mark Rutte zou actief druk hebben uitgeoefend op politici om politieke doelen te bereiken. Dit suggereerde VVD-senator Koen Petersen in een radio-interview, waarin hij de werkwijze van Rutte typeerde als intensief en dwingend. De uitsprak

Michel Leyen
Nieuws

Interne kritiek op Von der Leyen: ‘Autoritair leiderschap ondermijnt samenwerking’

De voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, ligt onder vuur na scherpe kritiek van oud-topbestuurder Charles Michel. In een interview spreekt hij van een steeds centralere en meer gesloten machtsstijl binnen de Europese Unie. Von d

Musk
Nieuws

Frankrijk roept Elon Musk op voor verhoor over X: onderzoek naar inmenging

De Franse autoriteiten hebben Elon Musk uitgenodigd om uitleg te geven over zijn socialemediaplatform X. De uitnodiging is maandag verstuurd en maakt deel uit van een breder onderzoek dat al langere tijd loopt. In februari deden Franse onderzoekers n

fatbike jongeren
Nieuws

Bewoners Delfzijl klaar met fatbike-overlast: dreigen met gewapende ‘wijkoorlog’

In de wijk Bornholm in Delfzijl-Noord is de spanning flink opgelopen. Bewoners zeggen in een brief tegenover RTV Noord dat ze zich inmiddels hebben bewapend en bereid zijn zelf in te grijpen als dat nodig is. Aanleiding is aanhoudende overlast van jo

Van Essen
Nieuws

‘Brevet van onvermogen’: kritiek op stikstofaanpak groeit

Het nieuwe legalisatieprogramma voor PAS-melders ligt onder vuur. Boerenorganisatie Agractie noemt het voorstel van het kabinet onvoldoende en spreekt van een “brevet van onvermogen” om de stikstofproblemen echt op te lossen. Volgens de organisatie v

NS
Nieuws

NS start met bodycams voor conducteurs om geweldsprobleem te tackelen

De Nederlandse Spoorwegen beginnen met het inzetten van bodycams bij hoofdconducteurs. Vanaf dinsdag draagt een eerste groep medewerkers de camera’s tijdens hun werk. Het is de bedoeling dat aan het eind van het jaar alle hoofdconducteurs ermee zijn

Kip
Nieuws

EU-toetreding Oekraïne zet Europese pluimveesector onder druk: ‘Een Mercosur in het kwadraat’

De mogelijke toetreding van Oekraïne tot de Europese Unie roept groeiende zorgen op binnen de Europese pluimveesector. Terwijl er brede steun bestaat voor het land in oorlog, waarschuwen deskundigen en sectorvertegenwoordigers voor grote economische

Volt
Nieuws

Joodse leden stappen op bij Volt na antisemitische berichten: 'Jacht op joden'

De Europese tak van de partij Volt kampt met een groeiende interne crisis rond antisemitisme. Aanleiding zijn onder meer gelekte chatberichten waarin werd gesproken over het ‘jagen’ op joodse partijleden. Ook discussies over Israël en de Holocaust zo

Boko Haram
Nieuws

Jihadistische groep dreigt 400 vrouwen en kinderen te doden bij uitblijven losgeld

De jihadistische groepering Boko Haram heeft gedreigd meer dan vierhonderd vrouwen en kinderen te doden. De groep stelt een ultimatum van 72 uur aan de Nigeriaanse overheid. Als er niet wordt betaald, zouden de gijzelaars worden geëxecuteerd, meldt T

Technische Universiteit Eindhoven
Nieuws

Nederlandse studenten steeds vaker verdrongen door buitenlandse instroom

Hoogleraar Boudewijn van Dongen waarschuwt dat het numerus fixus-systeem aan de Technische Universiteit Eindhoven nadelig uitpakt voor studenten met de Nederlandse nationaliteit. Volgens hem komen relatief weinig Nederlandse kandidaten door de select

Jetten
Nieuws

D66 stemt toch tegen asielwetten in Eerste Kamer en brengt plannen in gevaar

De stemming over nieuwe asielwetten in de Eerste Kamer lijkt uit te draaien op een politiek krachtenspel. D66 heeft aangekondigd tegen zowel de wetten als de bijbehorende aanpassing, de zogeheten novelle, te stemmen. Senator Paul van Meenen bevestigd