Spanje maakt ruk naar rechts bij verkiezingen

Nieuws 24 juli 2023 3 minuten Serre Verweij
Verkiezingen Spanje
ANP

Rechts wint de parlementsverkiezingen in Spanje. Het is echter geen eenduidige overwinning. De centrumrechtse partij Partido Popular (PP) wordt de grootste partij met 136 zetels, terwijl de socialistische partij (SPOE), die de afgelopen jaren de Spaanse regering leidde, tweede wordt met 122 zetels. Op de derde plaats volgt de ultrarechtse partij Vox, met een daling van 52 naar 33 zetels, terwijl de ultralinkse partij Sumar vierde is geworden met een daling van 36 naar 31 zetels. 

De Tweede Kamer in Spanje heeft 350 leden, dus 176 zetels zijn nodig voor het vormen van een meerderheidsregering. Noch de twee linkse, noch de twee rechtse partijen winnen een absolute meerderheid. Een mogelijkheid is dat PP en Vox samen een minderheidsregering gaan vormen. Dit zou dan de meest rechtse regering in Spanje worden sinds 1978. Ook wordt er gesproken over mogelijke nieuwe verkiezingen in het najaar. 

Tegelijk met de Tweede Kamerverkiezingen zijn ook de Eerste Kamerverkiezingen gehouden in Spanje. Hierbij wint PP ook aanzienlijk. De verkiezingen zijn vervroegd gehouden nadat de regeringspartijen grote verliezen leden tijdens de regionale verkiezingen.

De huidige linkse minderheidsregering bestaat uit de socialistische partij en een groep kleinere radicaal-linkse partijen, waaronder de communisten. De ultralinkse partijen hadden zich eerst verenigd onder de naam Podemos. Eerder dit jaar werd Podemos omgedoopt tot Sumar.

PP-leider Alberto Núñez Feijóo heeft veel winst geboekt tijdens de lokale verkiezingen in Spanje met kritiek op de socialistische premier Pedro Sánchez, vanwege de steun die Sánchez zocht bij separatistische partijen. Feijóo bekritiseerde Sánchez opnieuw tijdens het verkiezingsdebat en verwees ook naar de radicale coalitiepartners van de socialisten. 

Alhoewel PP niet officieel heeft gezegd met Vox te zullen regeren, wordt dit door de meeste analisten wel verwacht. PP en Vox hebben in meerdere provincies al coalities gevormd. Vox staat bekend als nationaal-conservatief, ultranationalistisch, rechts-populistisch, anti-islam en EU-sceptisch. 

Het vormen van een minderheidsregering kan problematisch blijken. Kleine splinterpartijen als Esquerra Republicana de Catalunya (ERC) en Junts krijgen een belangrijke rol. De linkse partij ECR, die strijdt voor Catalaanse onafhankelijkheid en steun geeft aan de regering van Sánchez, is gezakt van 13 naar 7 zetels. Nieuwe verkiezingen in zo'n situatie zijn niet ongewoon in Spanje. Toen de parlementsverkiezingen in april 2019 geen meerderheidsregering opleverde voor Spanje werden nieuwe verkiezingen uitgeschreven.

Een mogelijke nieuwe regering zal waarschijnlijk te maken krijgen met conflicten over Catalaans separatisme, een langzaam herstellende economie en een verlamd rechtssysteem. De Raad voor de Rechtspraak had in 2018 vernieuwd moet worden, maar dit is nog steeds niet gebeurd. De rechtse oppositiepartijen weigerden namelijk de regering te steunen bij de benoeming van een meer linkse raad, terwijl voorstellen van hun kant om de Raad voor de Rechtspraak onafhankelijk te maken van de politiek door de regering werden afgewezen. In 2021 verbood de regering, middels een nieuwe wet, aan de oude raad om nog rechters te benoemen bij het hooggerechtshof. Hierdoor zijn inmiddels bijna 30 procent van de posities bij het hooggerechtshof niet bezet en is het rechtssysteem lamgelegd. De EU heeft meermaals kritiek geuit op Spanje vanwege de problemen met de rechtsstaat. Vertrouwen in de onafhankelijkheid van het rechtssysteem is laag onder de bevolking.

De socialistische regering is ook hevig bekritiseerd voor het invoeren van de 'democratische herinneringswet'. De wet is pas na meerdere jaren in afgezwakte vorm doorgevoerd. Met deze wet wordt het regime van Francisco Franco officieel veroordeeld, terwijl de linkse republikeinse regering, geleid door socialisten en communisten, juist wordt verheerlijkt. De regering wil ook de wet gebruiken om organisaties die positief zijn over het regime van Franco verbieden. Dit zorgt voor de beschuldiging dat de regering de vrijheid van meningsuiting aantast. PP en Vox verwijten de socialisten het openrijten van oude wonden en hebben beloofd de wet in te trekken wanneer ze aan de macht komen. 

Ultrarechtse partijen groeien sinds 2022 in rap tempo in meerdere Europese landen. In Italië is een ultrarechtse meerderheidsregering aan de macht gekomen onder premier Georgia Meloni, in Zweden werd vorig jaar een rechtse coalitie gevormd met steun van de uiterst-rechtse Zweedse Democraten en in Finland is begin dit jaar een regering gevormd met deelname van de uiterst-rechtse partij De Finnen (verwant aan de PVV). Daarnaast zijn in Duitsland en Oostenrijk de ultrarechtse partijen Alternative für Deutschland (AfD) en Freiheitliche Partei Österreich (FPÖ) afgelopen maanden enorm gestegen in de peilingen. 

Denemarken geldt in Nederland vaak als het land dat grip kreeg op migratie. Vooral aan de rechterkant klinkt het Deense beleid als voorbeeld: strenger, consequenter en minder bang voor scherpe keuzes. Mikkel Bjørn, parlementslid voor de rechtse Deense Volkspartij en voorzitter van de naturalisatiecommissie, schetst tegenover NieuwRechts een minder rooskleurig beeld. Volgens hem is het Deense model geen strak ontworpen blauwdruk, maar een reeks hersteloperaties na decennia van ruimhartig beleid: "Sindsdien hebben we geprobeerd de wond te dichten." Toch kunnen landen als Nederland volgens Bjørn veel leren van het Deense migratiemodel. Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Het Deense migratiemodel onder de loep: wat kan Nederland leren?

Beluister onze podcast

Boeren versus Den Haag: de strijd is nu echt begonnen
Of beluister op:

Meerartikelen

Democratie
Achtergronden

De uitholling van de Nederlandse democratie: 10 stille machthebbers waar de media nooit over schrijven

Nederlanders gaan trouw naar de stembus, kabinetten komen en vallen, maar het beleid beweegt nauwelijks mee. Dat is geen toeval. Naast de gekozen democratie is de afgelopen decennia een tweede bestuurslaag gegroeid: adviesorganen, topambtelijke gremi

boeken
Nieuws

Uitgeverij schrapt woorden als ‘homokroeg’ uit boek: schrijver hekelt ‘politieke correctheid’

Schrijver Arie Pos vertrekt bij de uitgeverij De Bezige Bij na een conflict over de redactie van zijn biografie over Gerrit Komrij. Woorden als ‘nicht’, ‘homokroeg’ en ‘homoschrijvers’ werden volgens hem problematisch gevonden of geschrapt. Pos noemt

Rajoy
Nieuws

Spaanse oud-premier: ‘Het Franse elftal heeft geen Fransen’

De voormalige Spaanse premier Mariano Rajoy heeft vlak voor de halve finale tussen Spanje en Frankrijk een politieke rel veroorzaakt. In een column schreef hij dat Frankrijk een ploeg “van het hoogste niveau” heeft, maar dat er “geen Fransen” in het

COA
Nieuws

Afgewezen Turkse asielzoeker in hongerstaking: vertrek voorlopig uitgesteld

Een 28-jarige Turkse asielzoeker in Winterswijk is al ruim een maand in hongerstaking. Baris Helvaci moet Nederland verlaten nadat zijn asielaanvraag is afgewezen. Door zijn medische toestand is zijn vertrek voorlopig opgeschort, terwijl zijn zaak la

Lahbib
Achtergronden

EU dreigt Israël met maatregelen, maar juridische basis wankelt

De Europese Commissie toont spierballen richting Israël. Brussel kijkt naar vergunningen, extra heffingen of zelfs een importverbod voor producten uit Israëlische nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Dat klinkt als harde actie, maar in de pr

Ergin
Nieuws

DENK-Kamerlid beticht van hypocrisie na Srebrenica-post: ‘Herdenk je ook Armenië?’

DENK-Kamerlid Doğukan Ergin wil met zijn Srebrenica-post waarschuwen dat genocides nooit mogen worden vergeten. Maar precies die boodschap komt als een boemerang terug. Onder zijn bericht krijgt hij massaal de vraag waarom DENK dan zo stil blijft ove

Eyup Sultan Moskee
Nieuws

Nijmegen krijgt megamoskee die ‘trekpleister’ moet worden voor de regio

De bouw van een nieuwe grote moskee in Nijmegen komt dichterbij. De Eyüp Sultan Moskee wil verhuizen van Bottendaal naar het Jonkerbosplein, vlak bij station Goffert. Daar moet een islamitisch cultureel centrum komen met plek voor ongeveer 1.200 tot

Europees Parlement
Nieuws

Europees Parlement blaast omstreden controle van privéberichten nieuw leven in

Het Europees Parlement heeft vlak voor het zomerreces afgelopen week ingestemd met de terugkeer van Chat Control 1.0. De tijdelijke regeling maakt het mogelijk dat grote technologiebedrijven privéberichten, e-mails en berichtenapps vrijwillig doorzoe

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Migratie
Nieuws

Oostenrijkse asielorganisatie ontving miljoenen overheidsgeld terwijl zij streed tegen migratiebeleid

De Oostenrijkse asielorganisatie Asylkoordination Österreich heeft tussen 2021 en 2025 ruim 5,1 miljoen euro aan subsidies ontvangen van het ministerie van Arbeid. Tegelijkertijd voerde de organisatie actief campagne tegen belangrijke onderdelen van

moskee
Nieuws

Imam op non-actief nadat hij man met aardappelmesje steekt bij moskee in Aalst

In Aalst is de imam van een moskee opgepakt na een steekincident bij het gebedshuis. De imam raakte vrijdagmiddag in gevecht met een andere persoon en greep naar een aardappelmesje om zich te verdedigen. De andere betrokkene raakte gewond en werd naa

Klaver
Nieuws

PRO weert journalisten bij oprichtingscongres jongerentak: ‘Momentje van kwetsbaarheid’

Progressief Nederland wil voorlopig geen journalisten over de vloer bij meerdere interne bijeenkomsten. De nieuwe fusiepartij van GroenLinks en PvdA schermt ledengesprekken, vergaderingen en congressen af. Dat blijkt uit een verslag van journalist Ch

Politie
Nieuws

Politie pakt geweldplegende asielzoeker op uit Ter Apel

De politie heeft zaterdagavond een 29-jarige man aangehouden bij het aanmeldcentrum in Ter Apel. Dat gebeurde na een melding van een vechtpartij op het voorterrein. De verdachte werd door beveiligers overgedragen aan de politie. Het was de eerste avo

FVD
Nieuws

FVD wil Tweede Kamer terugroepen van reces na escalatie in Ter Apel

Forum voor Democratie wil dat de Tweede Kamer terugkomt van het zomerreces voor een spoeddebat over de situatie in Ter Apel. Aanleiding is het besluit van het Rode Kruis en VluchtelingenWerk Nederland om hun medewerkers terug te trekken van het voort

Frank Candel
Nieuws

Vluchtelingenwerk ziet extra opvangplekken als oplossing geweld azc Ter Apel

Bestuursvoorzitter Frank Candel van Vluchtelingenwerk ziet na de onveiligheid in Ter Apel vooral één oplossing: andere gemeenten moeten extra asielzoekers opvangen. Bij EenVandaag zei hij dat vijftig tot tachtig opvangplekken buiten Ter Apel voldoend

azc Den Helder
Nieuws

Gewonde bij steekpartij in asielopvang Den Helder, verdachte aangehouden

Bij een steekpartij in een opvanglocatie voor asielzoekers in Den Helder is een persoon gewond geraakt. De politie heeft na het incident één verdachte aangehouden. Volgens een politiewoordvoerder gaat het om een incident ‘in de huiselijke sfeer’, maa

Hugo de Jonge
Nieuws

Wet van Hugo de Jonge faalt, middenhuur verdwijnt uit de markt: 'Puur populisme'

De Wet betaalbare huur van voormalig woonminister Hugo de Jonge heeft na twee jaar niet het gewenste resultaat opgeleverd. Het aantal vrijkomende huurwoningen is sinds de invoering met een derde gedaald. Vastgoedondernemers en projectontwikkelaars st

Schiedam
Nieuws

Vrouwenmars in Schiedam protesteert tegen komst van extra asielzoekers

In Schiedam hebben afgelopen week ongeveer veertig vrouwen en mannen gedemonstreerd tegen de komst van een asielzoekerscentrum (azc). De actievoerders wezen op problemen met veiligheid, armoede en jeugdcriminaliteit in de stad. Aan de overkant stond

Politie
Nieuws

Vechtpartijen bij aanmeldcentrum Ter Apel zodra hulporganisaties zich terugtrekken

De eerste avond zonder hulpverleners van het Rode Kruis en Vluchtelingenwerk bij de ingang van aanmeldcentrum Ter Apel is onrustig verlopen. Op het voorterrein ontstonden meerdere opstootjes en vechtpartijen. Beveiligers en agenten moesten ingrijpen.

Mes
Nieuws

Asielzoeker uit Ter Apel steekt vrouw zomaar neer in Amsterdam

Een vrouw is in de nacht van woensdag op donderdag uit het niets neergestoken in het centrum van Amsterdam. Zij stond rond 02.00 uur met twee andere vrouwen te wachten op een taxi op de Prinsengracht, ter hoogte van de Leidsegracht. Een onbekende man

Cruise
Nieuws

Lhbti-cruiseschip geweigerd door moslimlanden: eerst Turkije, nu Egypte

Een luxueus cruiseschip met vooral lhbti-passagiers is in korte tijd door twee landen geweigerd. De Scarlet Lady van Virgin Voyages mocht begin juli niet aanleggen in de Turkse havenstad Kusadasi. Kort daarna kreeg het schip ook geen toestemming om d