Spanje maakt ruk naar rechts bij verkiezingen

Nieuws 24 juli 2023 3 minuten Serre Verweij
Verkiezingen Spanje
ANP

Rechts wint de parlementsverkiezingen in Spanje. Het is echter geen eenduidige overwinning. De centrumrechtse partij Partido Popular (PP) wordt de grootste partij met 136 zetels, terwijl de socialistische partij (SPOE), die de afgelopen jaren de Spaanse regering leidde, tweede wordt met 122 zetels. Op de derde plaats volgt de ultrarechtse partij Vox, met een daling van 52 naar 33 zetels, terwijl de ultralinkse partij Sumar vierde is geworden met een daling van 36 naar 31 zetels. 

De Tweede Kamer in Spanje heeft 350 leden, dus 176 zetels zijn nodig voor het vormen van een meerderheidsregering. Noch de twee linkse, noch de twee rechtse partijen winnen een absolute meerderheid. Een mogelijkheid is dat PP en Vox samen een minderheidsregering gaan vormen. Dit zou dan de meest rechtse regering in Spanje worden sinds 1978. Ook wordt er gesproken over mogelijke nieuwe verkiezingen in het najaar. 

Tegelijk met de Tweede Kamerverkiezingen zijn ook de Eerste Kamerverkiezingen gehouden in Spanje. Hierbij wint PP ook aanzienlijk. De verkiezingen zijn vervroegd gehouden nadat de regeringspartijen grote verliezen leden tijdens de regionale verkiezingen.

De huidige linkse minderheidsregering bestaat uit de socialistische partij en een groep kleinere radicaal-linkse partijen, waaronder de communisten. De ultralinkse partijen hadden zich eerst verenigd onder de naam Podemos. Eerder dit jaar werd Podemos omgedoopt tot Sumar.

PP-leider Alberto Núñez Feijóo heeft veel winst geboekt tijdens de lokale verkiezingen in Spanje met kritiek op de socialistische premier Pedro Sánchez, vanwege de steun die Sánchez zocht bij separatistische partijen. Feijóo bekritiseerde Sánchez opnieuw tijdens het verkiezingsdebat en verwees ook naar de radicale coalitiepartners van de socialisten. 

Alhoewel PP niet officieel heeft gezegd met Vox te zullen regeren, wordt dit door de meeste analisten wel verwacht. PP en Vox hebben in meerdere provincies al coalities gevormd. Vox staat bekend als nationaal-conservatief, ultranationalistisch, rechts-populistisch, anti-islam en EU-sceptisch. 

Het vormen van een minderheidsregering kan problematisch blijken. Kleine splinterpartijen als Esquerra Republicana de Catalunya (ERC) en Junts krijgen een belangrijke rol. De linkse partij ECR, die strijdt voor Catalaanse onafhankelijkheid en steun geeft aan de regering van Sánchez, is gezakt van 13 naar 7 zetels. Nieuwe verkiezingen in zo'n situatie zijn niet ongewoon in Spanje. Toen de parlementsverkiezingen in april 2019 geen meerderheidsregering opleverde voor Spanje werden nieuwe verkiezingen uitgeschreven.

Een mogelijke nieuwe regering zal waarschijnlijk te maken krijgen met conflicten over Catalaans separatisme, een langzaam herstellende economie en een verlamd rechtssysteem. De Raad voor de Rechtspraak had in 2018 vernieuwd moet worden, maar dit is nog steeds niet gebeurd. De rechtse oppositiepartijen weigerden namelijk de regering te steunen bij de benoeming van een meer linkse raad, terwijl voorstellen van hun kant om de Raad voor de Rechtspraak onafhankelijk te maken van de politiek door de regering werden afgewezen. In 2021 verbood de regering, middels een nieuwe wet, aan de oude raad om nog rechters te benoemen bij het hooggerechtshof. Hierdoor zijn inmiddels bijna 30 procent van de posities bij het hooggerechtshof niet bezet en is het rechtssysteem lamgelegd. De EU heeft meermaals kritiek geuit op Spanje vanwege de problemen met de rechtsstaat. Vertrouwen in de onafhankelijkheid van het rechtssysteem is laag onder de bevolking.

De socialistische regering is ook hevig bekritiseerd voor het invoeren van de 'democratische herinneringswet'. De wet is pas na meerdere jaren in afgezwakte vorm doorgevoerd. Met deze wet wordt het regime van Francisco Franco officieel veroordeeld, terwijl de linkse republikeinse regering, geleid door socialisten en communisten, juist wordt verheerlijkt. De regering wil ook de wet gebruiken om organisaties die positief zijn over het regime van Franco verbieden. Dit zorgt voor de beschuldiging dat de regering de vrijheid van meningsuiting aantast. PP en Vox verwijten de socialisten het openrijten van oude wonden en hebben beloofd de wet in te trekken wanneer ze aan de macht komen. 

Ultrarechtse partijen groeien sinds 2022 in rap tempo in meerdere Europese landen. In Italië is een ultrarechtse meerderheidsregering aan de macht gekomen onder premier Georgia Meloni, in Zweden werd vorig jaar een rechtse coalitie gevormd met steun van de uiterst-rechtse Zweedse Democraten en in Finland is begin dit jaar een regering gevormd met deelname van de uiterst-rechtse partij De Finnen (verwant aan de PVV). Daarnaast zijn in Duitsland en Oostenrijk de ultrarechtse partijen Alternative für Deutschland (AfD) en Freiheitliche Partei Österreich (FPÖ) afgelopen maanden enorm gestegen in de peilingen. 

nieuwrechts.nl/series/democratienieuwrechts.nl/series/boerennieuwrechts.nl/series/eunieuwrechts.nl/series/migratienieuwrechts.nl/series/economie
Wil je ons steunen? Ga dan naar www.nieuwrechts.nl/registreren 
De Democraten wonnen de Amerikaanse midterms met grote overmacht. Toch moet niemand dat zien als het einde van het Trumpisme, zegt opiniemaker Victor Vlam. In gesprek met NieuwRechts noemt hij de uitslag vooral een persoonlijke afrekening met Trump. Hij heeft ook stevige kritiek op de Nederlandse media, die al maanden het einde van de Amerikaanse democratie voorspelden. Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Victor Vlam reflecteert op de midterms: ‘Afstraffing van Trump, niet van het Trumpisme’

Beluister onze podcast

Victor Vlam reflecteert op de midterms: ‘Afstraffing van Trump, niet van het Trumpisme’
Of beluister op:

Meerartikelen

Marokko TikTok
Onderzoek

Marokko zet influencers achter tralies wegens 'zedenschennis' en kritiek op autoriteiten

Marokkaanse rechters leggen influencers naast een celstraf steeds vaker een verbod op sociale media op, voor één tot tien jaar. Sinds eind 2025 kregen minstens negen makers zo’n verbod. De zaken gaan onder meer over schending van de openbare zeden,...

Rachid Nafi
Nieuws

Haagse moskee blijft prediker uitzenden ondanks uitroepen doodsfatwa

Het Haagse moskeeplatform al-Yaqeen heeft eind oktober een les van prediker Rachid Nafi live uitgezonden. Nafi werd deze zomer in Marokkaanse media beschuldigd van een doodsfatwa tegen de bekende voedingsdeskundige Mohamed El Faid. Zijn verdedigers...

Tegenmacht Media
Nieuws

Nieuw 'onafhankelijk' mediaplatform blijkt nauwe banden met PRO te hebben

Het nieuwe journalistieke platform Tegenmacht Media presenteert zich als onafhankelijke controleur van de macht. Toch blijken meerdere belangrijke medewerkers en bestuurders nauwe banden te hebben met PRO en het voormalige GroenLinks. Ook komt een...

Aartsen
Nieuws

Kabinet houdt EU-oordeel over kinderopvang geheim voor Kamer

Wat vinden ambtenaren van de Europese Commissie van het nieuwe kinderopvangstelsel van 9 miljard euro per jaar? De Tweede Kamer mag het niet weten. Minister Aartsen van Werk en Participatie tekende maandag een nota af die dat oordeel geheimhoudt....

Klimpieten
Nieuws

Bijenkorf schrapt na 63 jaar traditionele klimpieten: teddyberen nemen hun plek in

Warenhuisketen de Bijenkorf stopt na 63 jaar met de bekende klimpieten tijdens het sinterklaasfeest. De traditionele poppen maken dit jaar plaats voor teddyberen die langs touwen omhoogklimmen. Daarmee verdwijnt een vertrouwd onderdeel van de...

Migratie
Nieuws

Mensensmokkelaarsroute schuift op naar onze kust, maar Nederland zet geen extra mensen in

Mensensmokkelaars zoeken steeds vaker een vertrekpunt verder noordelijk langs de kust, richting België en Nederland. Dat zegt de gouverneur van West-Vlaanderen na een reeks nieuwe reddingsacties voor de Belgische kust, meldt de NOS. België zet...

ABP
Nieuws

Index van ABP bleef achter: naar schatting 2,3 miljard rendement gemist

De zelfgemaakte aandelenindex van pensioenfonds ABP bleef vorig jaar 1,7 procentpunt achter bij de brede markt. ABP noemt dat in zijn jaarverslag zelf „een teleurstellend resultaat”. De index sluit honderden bedrijven uit, onder wie Alphabet, Meta en...

Bosma
Nieuws

Bosma haalt hard uit naar D66: 'Het parlement wordt uitgeschakeld'

PVV-Kamerlid Martin Bosma heeft tijdens een cultuurdebat in de Tweede Kamer fel uitgehaald naar D66. Hij vreest dat een voorstel om de maximale subsidieperiode voor de cultuursector van vier naar acht jaar te verlengen de invloed van het parlement...

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Koeien
Nieuws

Utrechtse boeren zijn stikstofregels zat: dreigen samenwerking provincie te stoppen

Boeren in Utrecht dreigen hun medewerking aan een belangrijk deel van het provinciale stikstofbeleid stop te zetten. Zij willen dat de provincie wacht met nieuwe uitstootregels totdat de plannen van het kabinet wettelijk zijn vastgelegd....

Merz
Nieuws

Merz dreigt EU-begroting te blokkeren zonder extra miljarden voor Oekraïne: 'Zeer gevaarlijk'

De Duitse bondskanselier Friedrich Merz wil de nieuwe Europese meerjarenbegroting blokkeren als EU-landen geen afspraken maken over extra financiële steun aan Oekraïne. Het land kampt in 2027 met een begrotingstekort van ongeveer 70 miljard euro....

Gül
Nieuws

Verfilming boek Lale Gül ligt stil: 'Niemand wil meewerken uit angst voor bedreigingen'

De verfilming van Ik ga leven, de bestseller van Lale Gül, komt niet van de grond omdat bijna niemand eraan wil meewerken. Regisseurs, acteurs en scenaristen haken af uit angst voor bedreigingen, vertelde Gül vrijdag in het televisieprogramma...

Rusland-Afrika-top
Achtergronden

Rusland steunt Afrika in strijd om herstelbetalingen voor kolonialisme

Rusland wil Afrikaanse landen helpen het Westen een rekening te sturen voor het koloniale verleden. Op de Rusland-Afrika-top in Moskou spraken de landen eind oktober af juridische wegen te zoeken om koloniale schade te laten vergoeden. Russische...

Jetten
Achtergronden

Links of rechts: kabinet-Jetten moet vandaag kiezen voor Belastingplan

Het kabinet-Jetten heeft na twee lange debatavonden nog altijd geen zekere meerderheid voor het Belastingplan 2027. Vandaag om 14.00 uur moet duidelijk worden of er een deal is. Dat is ook de deadline voor wijzigingsvoorstellen. Links en rechts...

Jetten
Nieuws

Meerderheid Tweede Kamer: na kabinetsval niet meer automatisch naar de stembus

Valt het kabinet, dan krijgt de kiezer voortaan niet meer vanzelf het laatste woord. De Tweede Kamer nam dinsdag een motie aan van ChristenUnie-leider Mirjam Bikker. Na een kabinetsval moet de Kamer eerst zelf uitzoeken of er met de huidige zetels...

Van Weel Al Biyati
Nieuws

Wie bepaalt wat extreemrechts is? Kabinet blijft antwoord schuldig na 31 Kamervragen

In september stelden de AIVD en de NCTV dat rechts-extremisten zich verschuilen achter gematigde taal. Ook woorden als ‘remigratie’ kregen een waarschuwingslabel. FVD vroeg het kabinet waar de grens ligt tussen extremisme en gewoon politiek debat....

Milan Schenk
Nieuws

FVD-motie om wachtgeld oud-politici openbaar te maken haalt geen meerderheid: 'Wat hebben deze partijen te verbergen?'

Wie na zijn vertrek uit de politiek wachtgeld krijgt, en hoeveel, blijft voor de buitenwereld geheim. De Tweede Kamer heeft dinsdag een motie van FVD-Kamerlid Milan Schenk verworpen. Die vroeg om elk jaar de naam, het voormalige ambt en het...

Windmolens
Nieuws

Inwoners boos: gemeente haalt klimaatdoelen, maar wil toch extra windturbines bouwen

Inwoners van Everdingen zijn boos over de plannen voor nieuwe windturbines in de gemeente Vijfheerenlanden. De gemeente ligt al op koers om haar eigen klimaatdoelen te halen, maar wil toch extra windenergie opwekken. Daarmee moeten tekorten van...

Wolf
Nieuws

Wolf doodt 8 schapen bij Drentse boerenfamilie: gezin roept op tot ingrijpen

De Drentse boerenfamilie Alkema uit Hijken is opnieuw getroffen door een wolvenaanval. Acht schapen van Geke en Albert Alkema werden gedood. Het gezin vraagt om maatregelen tegen de wolf. Ook thuis groeit de angst: dochter Emma gaat liever niet...

Crypto
Nieuws

Box 3-plan zet crypto en goud op achterstand

Het nieuwe box 3-plan van minister Heinen (VVD) heeft de wind in de rug. Het kabinet lijkt met steun van JA21, SGP en BBB een meerderheid te hebben in de Tweede Kamer. In de Eerste Kamer ontbreekt nog één zetel. Voor de meeste beleggers is het plan...

Tilburg
Nieuws

Tilburg geeft 2,2 miljoen euro uit aan verbouwing klooster opvang 315 Oekraïners

De gemeente Tilburg wil 2,2 miljoen euro besteden aan de verbouwing van een voormalig klooster voor de opvang van maximaal 315 Oekraïense vluchtelingen. Het gaat om klooster Notre Dame aan de Bredaseweg 291. Daarnaast worden de jaarlijkse kosten voor...