Onderzoek Arib rammelt aan alle kanten: recherchebureau schendt eigen regels

Nieuws28 juli 2023 4 minuten Serre Verweij
Khadija Arib
ANP

Het recherchebureau Hoffmann volgt niet haar eigen regels terwijl het onderzoek doet naar voormalig Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib (PvdA). FollowTheMoney (FTM) zegt dat uit onderzoek blijkt dat Hoffmann haar eigen onderzoeksprotocol voor ongewenst gedrag op de werkvloer en de gedragscode voor particuliere onderzoeksbureaus negeert. De ex-Kamervoorzitter wordt onderzocht vanwege anonieme beschuldigingen van (ex)ambtenaren over intimiderend gedrag. FTM had eerder al onthuld dat het onderzoek niet daadwerkelijk onafhankelijk en zelfs onzorgvuldig was. Meerdere experts bekritiseren het onderzoek.

Het onderzoek naar Arib werd eind september 2022 door het Presidium van de Tweede Kamer goedgekeurd onder de nieuwe Kamervoorzitter Vera Bergkamp (D66). Er was vooraf niet gesproken met Arib door het bestuur van de Kamer. Arib werd pas bekend met het onderzoek door de media. Arib sprak van een 'politieke afrekening' door Bergkamp. 

Omdat Hoffmann vaker onderzoek doet naar ongewenst gedrag op de werkvloer heeft het bureau het ‘Onderzoeksprotocol voor onderzoeken naar ongewenst gedrag op de werkvloer’ ontwikkeld. FollowTheMoney wist dit in bezit te krijgen. Beklaagden horen ook het protocol te krijgen. 

Het recht op hoor en wederhoor van Arib blijkt te worden geschonden. Arib kreeg maandenlang geen inzage in de anonieme klachten die hadden geleid tot het onderzoek en ze ontving niet eens het onderzoeksprotocol terwijl ze hier dus wel recht op had. Pas nadat haar advocaat ingreep was het bureau bereid om Arib inzage in de documenten te geven. Dit moest echter strikt vertrouwelijk zijn. FTM zegt dat ze het protocol niet van Arib hebben gekregen en dat ze niet zeker kunnen weten of deze versie daadwerkelijk gebruikt wordt bij het onderzoek naar Arib. 

Het protocol benadrukt specifiek de rechten van de beklaagde:

'Volgens het hoor wederhoorprincipe krijgt de beklaagde de gelegenheid om de bevindingen van de onderzoeker over de onderzoeksvragen te weerspreken, corrigeren of ontkrachten op een wijze die de onderzoeker kan betrekken bij de opbrengsten van het onderzoek en de rapportage daarover. De beklaagde moet daarvoor kennis kunnen nemen van alle gegevens (verklaringen, documenten, andere gegevens) die aan die bevindingen ten grondslag liggen. De onderzoeker moet hiertoe uit de gegevens en de informatie die hij vergaart de voor wederhoor van de beklaagde relevante delen selecteren en die laten inzien.’

FTM zegt echter dat de drie hoogleraren die als ‘gedelegeerd opdrachtgevers’ voor de communicatie met Hoffmann zijn aangesteld een tijd lang geweigerd hebben Arib inzage te geven in de anonieme brieven waarin ze beschuldigd wordt. De penvoerder,  hoogleraar bestuurskunde Mirko Noordegraaf (Universiteit Utrecht) en Hoffmann zouden pas na vijf maanden Arib degelijk geïnformeerd hebben over het onderzoek. Ze werd er daarvoor louter mondeling over verteld. De landsadvocaat had voor het begin van het onderzoek benadrukt dat Arib degelijk geïnformeerd moest worden.

De offerte van Hoffmann van 19 oktober werd door druk van de Tweede Kamer eind vorig jaar openbaar gemaakt. Deze zei dat het onderzoek 'enkele maanden' zou duren. In de offerte wordt het volgende beschreven over het informeren van Arib:

'Zoals met u [de opdrachtgever, red.] besproken, betekent dit onder andere dat wij de verplichting hebben onderzochte personen binnen een redelijke termijn te informeren dat wij hun persoonsgegevens hebben verwerkt, in opdracht van wie, en met welk doel. [..] 

Desalniettemin stellen wij voor dat Hoffmann, direct na gunning van de opdracht [19 oktober 2022, red.], betrokkene hier schriftelijk over informeert, waarin tevens in dit schrijven kan worden aangegeven dat Hoffmann de persoonsgegevens van betrokkenen verwerkt. Hiermee voldoet Hoffmann direct aan de eerdergenoemde verplichting de onderzochte persoon te informeren.’

De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) ter bescherming van de privacy vormt de basis voor deze verplichting. Verder dienen particuliere recherchebureau de ‘Gedragscode sector particuliere onderzoeksbureaus’ na te volgen, die door de minister van Justitie bindend voor de sector is verklaard vanaf februari 2022. In de gedragscode staat onder andere dat een recherchebureau verplicht is ‘uiterlijk binnen één maand na de verkrijging van de persoonsgegevens’ de betrokkene hierover te informeren. Hoffmann heeft echter pas vijf maanden na de start van het onderzoek zich voor het eerst gemeld.

In de gedragscode staat ook dat het onderzoeksbureau voorafgaand aan het onderzoek de beklaagde moet informeren wat bij Arib dus maandenlang niet gebeurd is:

‘De onderzochte persoon wordt dan in algemene bewoordingen medegedeeld wat de aard van het onderzoek is waaraan hij is onderworpen, wat daarvan de reden is en wie als opdrachtgever fungeert.’ 

Hoffmann weigert op vragen van FTM in te gaan. Hoffmann zegt wel dat de stelling van FTM dat het haar eigen regels niet volgt onjuist is, maar legt niet uit waarom. 

Door het onderzoek en vanwege gebrek aan steun uit haar partij nam Arib eind vorig jaar ontslag uit de Tweede Kamer. Arib werd kort voor het onderzoek benoemd tot voorzitter van de Tijdelijke commissie Corona, maar nadat het onderzoek bekend werd legde ze die functie neer. De Tijdelijke commissie moest de corona-enquête voorbereiden. De enquête is recent echter gestaakt

Meerartikelen

Harris
Nieuws

Financiële fraude bij campagne Kamala Harris? Team Trump dient klacht in

Het campagneteam van Donald Trump heeft een klacht ingediend bij de federale verkiezingscommissie van de Verenigde Staten (FEC). Ze beweren dat de overdracht van de campagnekas van Joe Biden aan Kamala Harris in strijd is met de wet. David Warrington

Ter Apel
Onderzoek

De échte asielkosten in Nederland: 400 miljard euro

In Nederland is er volop aandacht voor de asielproblematiek, maar wat zijn de échte asielkosten? Een Nederlandse studie, 'Grenzeloze Verzorgingsstaat', laat zijn licht hierover schijnen. Wat blijkt: de Nederlandse belastingbetaler was maar liefst 400

Pegida
Nieuws

Pegida-voorman verscheurt Koran bij rechtszaak

Pegida-voorman Edwin Wagensveld verscheurde woensdag opnieuw een Koran bij de rechtbank in Den Haag. Dit deed hij als protest tegen zijn eerdere veroordeling voor groepsbelediging en om aandacht te vragen voor wat hij beschouwt als de onderdrukking v

Six Dijkstra
Nieuws

Kamerleden eisen actie na wereldwijde computerstoring

Kamerleden van GroenLinks-PvdA en NSC hebben het kabinet opgeroepen tot actie na een wereldwijde computerstoring. 'Operaties en vakanties gecanceld door één foute update. Dit kabinet moet meer investeren in plannen voor als de IT er compleet uit ligt

Politie
Nieuws

Man (46) ernstig mishandeld in Delft; verdachte gearresteerd

De politie heeft een 17-jarige jongen uit Delft aangehouden in verband met de mishandeling van een 46-jarige man. De politie maakte dit woensdag via X bekend. De gewelddadige aanval vond plaats op 17 juli aan de Schubertlaan in Delft, waarbij het sla

Eritrea Festival
Nieuws

Politie treft forse maatregelen voor Eritrese festival

De Zweedse politie bereidt zich voor op mogelijke geweldsuitbarstingen tijdens het Eritrese festival in Järvafältet door een tijdelijke gevangenis met draadkooien te bouwen. Het festival, dat op donderdag 25 juli begint, eindigde vorig jaar in chaos

Beyond Meat
Nieuws

Beurskoers Beyond Meat stort compleet in

De beurskoers van de Amerikaanse vleesvervangerfabrikant Beyond Meat, ooit gewaardeerd op 13 miljard euro, is opnieuw ingestort. Na een kort herstel kelderde de koers eind vorige week bijna tot een nieuw dieptepunt. De zwakke vraag naar plantaardige

Oekraïners
Onderzoek

Steeds meer Oekraïners zijn bereid land op te geven voor vrede met Rusland

Uit recente onderzoeken blijkt dat steeds meer Oekraïners bereid zijn om land op te geven in ruil voor vrede met Rusland. Tegelijkertijd neemt het percentage Oekraïners dat bereid is te vechten om het hele land van Russische invloed te bevrijden, dra

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Kennedy
Nieuws

'Robert F. Kennedy kan rol krijgen in regering Trump'

Naar verluidt hebben presidentskandidaten Donald Trump en Robert F. Kennedy Jr. nauw contact met elkaar. Sterker nog: volgens ABC News kan Kennedy Jr. zelfs een rol krijgen in de regering van Trump, mocht hij de verkiezingen winnen. ABC News meldt da

Dragqueen
Video

Dragqueen draagt olympische fakkel in Parijs

De Olympische Spelen zijn nog niet begonnen, maar er is nu al online kritiek. Woensdag werd de olympische fakkel namelijk rondgedragen door een dragqueen. 'We zijn er zo klaar mee dat deze ideologie ons overal wordt opgedrongen', klinkt een reactie.

Gaza-protest
Nieuws

'Hamas komt eraan': Gaza-protest ontspoort in Washington

Washington D.C. was woensdag het toneel van grootschalige protesten tegen het bezoek van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu. Duizenden Palestijnse sympathisanten verzamelden zich in de Amerikaanse hoofdstad, wat leidde tot een massale politie-

Vance
Nieuws

Duitse uitgeverij stopt met uitgeven boek vicepresidentskandidaat Trump: 'Hij is demagogisch'

Het autobiografische boek "Hillbilly Elegy" van J.D. Vance, dat een literair succes was in Duitsland en de VS, wordt niet langer uitgegeven door Ullstein-Verlag. Volgens Spiegel is het boek inmiddels van de website van de uitgeverij verwijderd. Toen

EU NPO
Nieuws

EU-top wil dat Nederland NPO blijft steunen

De Europese Commissie roept Nederland op om de kwaliteit van de NPO te blijven ondersteunen en de voorwaarden voor publieke media te versterken. In haar jaarlijkse rapport over de rechtsstaat in de EU-landen uit de Commissie haar zorgen over de "voor

Orban
Achtergronden

EU opnieuw niet blij met rechtsstaat Hongarije. Orbán: 'Wij zijn hun ergste nachtmerrie'

Hongarije en Slowakije hebben geen vooruitgang geboekt op het gebied van rechterlijke vrijheid, onafhankelijke journalistiek en corruptiebestrijding. Dat blijkt uit een jaarlijks rapport van de Europese Commissie over de rechtsstaat in alle EU-lidsta

Netanyahu
Nieuws

Netanyanhu spreekt Congres VS toe: 'Homo's voor Gaza is net als kippen voor KFC'

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft in een toespraak voor het Amerikaanse Congres in Washington gezegd dat hij de oorlog in Gaza wil voortzetten totdat Israël een "totale overwinning" op Hamas heeft behaald. Hij deelde ook kort zijn visie

Omtzigt
Nieuws

Omtzigt wil rol Koningshuis inperken: 'Vooral ceremoniële taken'

Pieter Omtzigt wil dat leden van het Koninklijk Huis zich beperken tot hun hoofdzakelijk ceremoniële taken. Hij stelt dat de minister-president onmogelijk politieke verantwoordelijkheid kan dragen voor inhoudelijke werkzaamheden van de koninklijke fa

Politie
Nieuws

Asielzoeker terroriseert dorpje: politie moet 20 keer uitrukken in 15 maanden

In de Duitse deelstaat Baden-Württemberg heeft een asielzoekster binnen 15 maanden ongeveer 20 politie-ingrijpen veroorzaakt. De vrouw, die aan een alcoholverslaving lijdt, zorgt regelmatig voor overlast en gevaarlijke situaties. Ze zou dronken stene

Bloemetjes
De Bom

Zijn bloemetjes ook al racistisch?

Biologen gaan honderden plantennamen wijzigen omdat ze 'racistisch' zouden zijn. Dit is geen satire, maar een echt nieuwsbericht van deze week. De Bom vindt het totaal onbegrijpelijk. Hoe lang gaat deze linkse hervormingsdrift nog duren? Er wordt zel

wolf
Achtergronden

Verdoezelt overheid wolvenproblematiek? 'Moesten foto's wolf in Leusden offline halen'

De gemeente Leusden heeft besloten om landgoed Den Treek tot 15 augustus af te sluiten. Dit besluit volgt na een incident waarbij een kind vorige week door een wolf zou zijn gebeten. Het eerdere advies van de provincie Utrecht om het gebied te mijden

Marymore Grand Prix
Nieuws

Mannen domineren podium bij vrouwenwedstrijd wielrennen

Een opmerkelijke prestatie in de wielerwereld zorgde vorig weekend voor opschudding. Drie biologische mannen, die zich identificeren als vrouw, bezetten de eerste drie plaatsen op het podium bij een speciale vrouwenwedstrijd tijdens de Marymore Grand