Onderzoek Arib rammelt aan alle kanten: recherchebureau schendt eigen regels

Nieuws28 juli 2023 4 minuten Serre Verweij
Khadija Arib
ANP

Het recherchebureau Hoffmann volgt niet haar eigen regels terwijl het onderzoek doet naar voormalig Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib (PvdA). FollowTheMoney (FTM) zegt dat uit onderzoek blijkt dat Hoffmann haar eigen onderzoeksprotocol voor ongewenst gedrag op de werkvloer en de gedragscode voor particuliere onderzoeksbureaus negeert. De ex-Kamervoorzitter wordt onderzocht vanwege anonieme beschuldigingen van (ex)ambtenaren over intimiderend gedrag. FTM had eerder al onthuld dat het onderzoek niet daadwerkelijk onafhankelijk en zelfs onzorgvuldig was. Meerdere experts bekritiseren het onderzoek.

Het onderzoek naar Arib werd eind september 2022 door het Presidium van de Tweede Kamer goedgekeurd onder de nieuwe Kamervoorzitter Vera Bergkamp (D66). Er was vooraf niet gesproken met Arib door het bestuur van de Kamer. Arib werd pas bekend met het onderzoek door de media. Arib sprak van een 'politieke afrekening' door Bergkamp. 

Omdat Hoffmann vaker onderzoek doet naar ongewenst gedrag op de werkvloer heeft het bureau het ‘Onderzoeksprotocol voor onderzoeken naar ongewenst gedrag op de werkvloer’ ontwikkeld. FollowTheMoney wist dit in bezit te krijgen. Beklaagden horen ook het protocol te krijgen. 

Het recht op hoor en wederhoor van Arib blijkt te worden geschonden. Arib kreeg maandenlang geen inzage in de anonieme klachten die hadden geleid tot het onderzoek en ze ontving niet eens het onderzoeksprotocol terwijl ze hier dus wel recht op had. Pas nadat haar advocaat ingreep was het bureau bereid om Arib inzage in de documenten te geven. Dit moest echter strikt vertrouwelijk zijn. FTM zegt dat ze het protocol niet van Arib hebben gekregen en dat ze niet zeker kunnen weten of deze versie daadwerkelijk gebruikt wordt bij het onderzoek naar Arib. 

Het protocol benadrukt specifiek de rechten van de beklaagde:

'Volgens het hoor wederhoorprincipe krijgt de beklaagde de gelegenheid om de bevindingen van de onderzoeker over de onderzoeksvragen te weerspreken, corrigeren of ontkrachten op een wijze die de onderzoeker kan betrekken bij de opbrengsten van het onderzoek en de rapportage daarover. De beklaagde moet daarvoor kennis kunnen nemen van alle gegevens (verklaringen, documenten, andere gegevens) die aan die bevindingen ten grondslag liggen. De onderzoeker moet hiertoe uit de gegevens en de informatie die hij vergaart de voor wederhoor van de beklaagde relevante delen selecteren en die laten inzien.’

FTM zegt echter dat de drie hoogleraren die als ‘gedelegeerd opdrachtgevers’ voor de communicatie met Hoffmann zijn aangesteld een tijd lang geweigerd hebben Arib inzage te geven in de anonieme brieven waarin ze beschuldigd wordt. De penvoerder,  hoogleraar bestuurskunde Mirko Noordegraaf (Universiteit Utrecht) en Hoffmann zouden pas na vijf maanden Arib degelijk geïnformeerd hebben over het onderzoek. Ze werd er daarvoor louter mondeling over verteld. De landsadvocaat had voor het begin van het onderzoek benadrukt dat Arib degelijk geïnformeerd moest worden.

De offerte van Hoffmann van 19 oktober werd door druk van de Tweede Kamer eind vorig jaar openbaar gemaakt. Deze zei dat het onderzoek 'enkele maanden' zou duren. In de offerte wordt het volgende beschreven over het informeren van Arib:

'Zoals met u [de opdrachtgever, red.] besproken, betekent dit onder andere dat wij de verplichting hebben onderzochte personen binnen een redelijke termijn te informeren dat wij hun persoonsgegevens hebben verwerkt, in opdracht van wie, en met welk doel. [..] 

Desalniettemin stellen wij voor dat Hoffmann, direct na gunning van de opdracht [19 oktober 2022, red.], betrokkene hier schriftelijk over informeert, waarin tevens in dit schrijven kan worden aangegeven dat Hoffmann de persoonsgegevens van betrokkenen verwerkt. Hiermee voldoet Hoffmann direct aan de eerdergenoemde verplichting de onderzochte persoon te informeren.’

De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) ter bescherming van de privacy vormt de basis voor deze verplichting. Verder dienen particuliere recherchebureau de ‘Gedragscode sector particuliere onderzoeksbureaus’ na te volgen, die door de minister van Justitie bindend voor de sector is verklaard vanaf februari 2022. In de gedragscode staat onder andere dat een recherchebureau verplicht is ‘uiterlijk binnen één maand na de verkrijging van de persoonsgegevens’ de betrokkene hierover te informeren. Hoffmann heeft echter pas vijf maanden na de start van het onderzoek zich voor het eerst gemeld.

In de gedragscode staat ook dat het onderzoeksbureau voorafgaand aan het onderzoek de beklaagde moet informeren wat bij Arib dus maandenlang niet gebeurd is:

‘De onderzochte persoon wordt dan in algemene bewoordingen medegedeeld wat de aard van het onderzoek is waaraan hij is onderworpen, wat daarvan de reden is en wie als opdrachtgever fungeert.’ 

Hoffmann weigert op vragen van FTM in te gaan. Hoffmann zegt wel dat de stelling van FTM dat het haar eigen regels niet volgt onjuist is, maar legt niet uit waarom. 

Door het onderzoek en vanwege gebrek aan steun uit haar partij nam Arib eind vorig jaar ontslag uit de Tweede Kamer. Arib werd kort voor het onderzoek benoemd tot voorzitter van de Tijdelijke commissie Corona, maar nadat het onderzoek bekend werd legde ze die functie neer. De Tijdelijke commissie moest de corona-enquête voorbereiden. De enquête is recent echter gestaakt

Meerartikelen

Hamad
Nieuws

Hamas-leider weet niet hoeveel Hamas-terroristen er zijn gedood in Gaza

Hamas-leider Ghazi Hamad heeft geen idee hoeveel Hamas-terroristen er zijn gedood in Gaza. Dit geeft hij toe bij het Nigeriaanse radioprogramma Let's Talk. Naar eigen zeggen heeft hij alleen duidelijkheid over de burgerdoden. Volgens de Palestijnse G

Mercedes
Nieuws

Mercedes schrapt plannen om vanaf 2030 alleen nog maar elektrische auto's te verkopen

Mercedes-Benz schrapt zijn plannen om vanaf 2030 alleen nog maar elektrische voertuigen te verkopen, aangezien de vraag van consumenten naar EV's lager blijft dan wat autofabrikanten hadden geprojecteerd. Volgens The Verge laat het rapport een opmerk

Wilders
Peiling

Peiling: PVV nadert een derde van de zetels, Omtzigt maakt vrije val

In een nieuwe peiling van Ipsos wordt de PVV gepeild op maar liefst 31 procent van de stemmen. NSC, de partij van Pieter Omtzigt, zakt van 12 procent naar zeven procent. De BBB groeit met een procent.  De opmars van de PVV blijft zich voortzetten, oo

bij1
Nieuws

BIJ1-raadslid dat slechts 20% van de tijd aanwezig was, stopt ermee

Rotterdams raadslid Michantely de Jong van BIJ1 heeft besloten haar functie neer te leggen. Haar vertrek komt na een periode waarin ze slechts bij 5 van de laatste 25 raadsvergaderingen aanwezig was. BIJ1 behaalde in 2022 twee zetels in de Rotterdams

Yesilgoz
Onderzoek

Meerderheid VVD-kiezers staat open voor kabinetsdeelname met de PVV

Uit onderzoek van het RTL Nieuwspanel blijkt dat hoewel VVD-leider Dilan Yeşilgöz voorlopig terughoudend lijkt, de meerderheid van de VVD-kiezers wel voorstander is van deelname aan een kabinet dat wordt gedoogd door NSC. Deze bevinding komt naar vor

Trudeau
Nieuws

Trudeau bezorgd om opmars 'autoritaire bewegingen': 'Sloot hij niet de rekeningen van kritische mensen?'

Tijdens een persconferentie heeft de Canadese premier Justin Trudeau zijn zorgen geuit om het Westen. Volgens hem zijn autoritaire populisten bezig met een flinke opmars. Een criticus van Trudeau vindt het opmerkelijk dat Trudeau het woord autoritair

Fico
Achtergronden

Slowaakse premier waarschuwt voor Derde Wereldoorlog als Oekraïne NAVO-lid wordt

De Slowaakse premier, Robert Fico, wil absoluut niet dat Oekraïne toetreedt tot de NAVO. Volgens hem dreigt er dan een enorme escalatie, met een Derde Wereldoorlog tot gevolg. Daarom roept hij de Europese Unie op om zo snel mogelijk aan te sturen op

Milei
Nieuws

Milei sluit anti-discriminatie-organisatie: 'Het dient geen doel'

De Argentijnse regering van Javier Milei heeft besloten het Nationaal Instituut tegen Discriminatie, Xenofobie en Racisme (Instituto Nacional contra la Discriminación, la Xenofobia y el Racismo - Inadi) te sluiten, zo kondigde de woordvoerder van de

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Politie
Nieuws

Eritrese relschopper krijgt jarenlange celstraf in Duitsland

Een man van Eritrese afkomst is in Duitsland veroordeeld tot een gevangenisstraf van 3 jaar en 9 maanden vanwege zijn betrokkenheid bij de rellen in Stuttgart, die plaatsvonden in september vorig jaar. Tijdens deze onrust werden aanhangers van het Er

Orban
Achtergronden

Orbán: "Ik heb slecht nieuws over massa-immigratie: het is een broeinest voor antisemitisme"

De Hongaarse premier Viktor Orbán heeft tijdens een toespraak enkele kritische noten gekraakt over het Europese migratiebeleid. Volgen Orbán is het niet heel verrassend dat Jodenhaat terug is in Europa, volgens hem is dit een gevolg van de massa-immi

Regenboog
Nieuws

Friesland stemt tegen actief regenboogbeleid

Met een nipte meerderheid hebben de Provinciale Staten van Friesland tegen de actieve invoering van regenboogbeleid gestemd, zoals voorgesteld door het college van Gedeputeerde Staten (GS). Ondanks dat niet alle coalitiepartijen het eens waren met he

VVD
Nieuws

Van der Burg: Nederland mag niet eerder strengere asielregels invoeren

Demissionair staatssecretaris Eric van der Burg (Asiel) heeft tijdens een debat met de Tweede Kamer verklaard dat Nederland gebonden is aan de afgesproken termijnen voor de invoering van onderdelen van Europese asielafspraken. Dit betekent dat deze m

Ter Apel
Achtergronden

Nemen de problemen in Ter Apel ooit af? 'Toch mooi zo'n COA-centrum in je dorp'

De problemen in Ter Apel en omgeving lijken de laatste weken toe te nemen: naast gebruikelijke problematiek als geweld, intimidatie en inbraken is er sinds kort een nieuw probleem bijgekomen. Steeds vaker kampt het dorp Ter Apel met zogeheten buitens

EU
Nieuws

Dit is de erfenis van Von der Leyen: "De Brusselse brokkenpiloot"

Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, heeft recent bekend gemaakt voor een nieuw termijn te willen gaan als voorzitter. De uitslag van de aanstaande Europese Parlementsverkiezingen kunnen echter roet gooien in haar plannen. Wat

Wilders
Nieuws

Wilders vreest komst links kabinet, doet oproep aan VVD en NSC: 'Kom in actie'

Op X, voorheen Twitter, heeft PVV-leider Geert Wilders een dringende oproep gedaan aan de VVD en NSC om een rechts kabinet mogelijk te maken, waarbij de PVV en BBB betrokken zijn. Wilders benadrukt dat de PVV bereid is geweest tot grote concessies: '

Baudet
Achtergronden

Baudet hekelt obsessie 'kartelpolitici' met 'verkeerde interpretatie gezondheid': "Vrije leven wordt ingeperkt"

‘Waarom is er eigenlijk nog individuele vrijheid?’, vraagt Thierry Baudet, leider van Forum voor Democratie, zich af tijdens een gezondheidsdebat in de Tweede Kamer. De FVD-voorman maakt zich zorgen om de 'obsessie' van politici met gezondheid. Polit

Van der Wal
Nieuws

PVV, BBB en NSC gooien Stikstofminister voor de bus: twijfelen aan betrouwbaarheid Van der Wal

De betrouwbaarheid van VVD-minister Van der Wal wordt openlijk in twijfel getrokken door de PVV, NSC en BBB. Deze drie politieke partijen uiten hun woede en kritiek op de minister voor Natuur en Stikstof, vanwege fouten die zouden zijn gemaakt bij he

Dalai Lama
Achtergronden

Dalai Lama waarschuwt: Europa kan 'islamitisch of Afrikaans' worden door massa-immigratie

De Dalai Lama waarschuwt dat Europa 'islamitisch of Afrikaans' kan worden wanneer de massa-immigratie blijft voortduren. Volgens de Tibetaanse boeddhist heeft elk land zijn eigen cultuur, en moeten vluchtelingen daarom worden teruggestuurd zodra de s

politie
Nieuws

Politie op zoek naar dader verkeersmishandeling

De politie is naarstig op zoek naar een jongeman die een Nederlander mishandelde. Het incident vond plaats in de omgeving van Herten. Tips aan de politie kunt u hier doorgeven. 'Bij het Total tankstation aan de Rijksweg in Herten vond op maandag 27 m

Schiphol
Nieuws

Burger gaat rekening klimaatbeleid betalen: vliegtickets worden tientallen euro's duurder

Stedentriptickets binnen Europa zullen de komende jaren ongetwijfeld duurder worden. Dit komt doordat luchtvaartmaatschappijen steeds meer investeren in uitstootrechten. Recent onderzoek van RTL Nieuws wijst uit dat dit zal resulteren in een aanzienl