Stoffer hekelt 'verstikkende overheidsbemoeienis' en 'goedkope beloftes' van kabinet

Opinie 21 september 2023 10 minuten Chris Stoffer
Stoffer
ANP

In zijn toespraak bij de Algemene Beschouwingen geeft de kersverse SGP-leider Chris Stoffer zijn visie op Nederland. Hij constateert dat er "veel wantrouwen" is in de overheid. Dat is volgens hem niet voor niets: boeren worden onvoldoende geholpen, het asielbeleid loopt uit de hand en er is een "verstikkende overheidsbemoeienis". Keer op keer houdt de regering niet zijn woord. "De optelsom van onrealistische verwachtingen en goedkope beloftes is teleurstelling die zich vertaalt in slopend wantrouwen", vertelt Stoffer. Lees hier de volledige ABP-toespraak van Chris Stoffer.

"Mijn bijdrage begint in mijn dorp Elspeet, maar ik denk dat eigenlijk iedereen hier wel zo'n soort verhaal zou kunnen vertellen over hoe het ging en hoe het vroeger was, wat we daarvan hebben geleerd en hoe we die lessen ook in de praktijk brengen. De vragen waar veel mensen van nu mee worstelen, zijn: hoe gaat het en hoe gaat het worden? Ik denk dat dat ook onze vragen moeten zijn bij iedere wet, bij iedere maatregel, bij ieder voorstel en bij ieder plan die hier in deze Kamer langskomen, want wij zijn de vertegenwoordigers van het Nederlandse volk.

Die werkplaats van mijn opa is helaas niet meer in bedrijf, maar een aantal mensen die er kwamen of hun kinderen kom ik nog vrijwel dagelijks tegen in de supermarkt, op de straat of zondags in de kerk. Ik wil een paar van die mensen langslopen. Om te beginnen de schoolmeester van de basisschool in Elspeet. Bijna 40 jaar leert hij zijn leerlingen rekenen en schrijven, vertelt hij het verhaal van onze geschiedenis en ook de wereldgeschiedenis en laat hij zien hoe mooi de planten- en dierenwereld is die God geschapen heeft. Maar hij maakt zich wel zorgen of zijn jongere collega's dat op diezelfde manier kunnen blijven doen, nu christelijke scholen steeds meer in een seculiere mal worden geperst. Die vrijheid staat onder druk.

En dan de eenverdiener. In mijn jeugd hadden we nog kostwinners; nu noemen we ze "eenverdieners". Ze zijn er nog volop, in iedere achterban en in iedere partij. Het blijft voor hen onverteerbaar dat zij zwaarder door de fiscus worden aangeslagen dan tweeverdieners. Uit de begrotingsstukken blijkt dat deze kloof opnieuw groter wordt. Zij ervaren dat als oneerlijk. Dat is het ook gewoon. Sommigen worden onvrijwillig tweeverdieners, maar hun keuzevrijheid staat onder grote druk.

Dan de boer. Veel boeren zijn er niet meer, maar de boeren die er nog zijn, zitten door maatregelen uit Den Haag en Brussel al jaren in grote onzekerheid. De meesten willen echt wel vooruit, maar wat hebben we hun te bieden om te blijven zorgen voor ons dagelijks brood? Datzelfde geldt voor de visserman, al moet ik zeggen dat die op de Veluwe wat minder dik gezaaid zijn. Ik werd onlangs nog gebeld door mevrouw Ria Schouten. Ik noem haar voornaam erbij, anders denkt de minister dat zij het was, maar wij hebben elkaar de laatste weken niet gebeld. Mevrouw Ria Schouten is getrouwd met een kalvermester en schapenboer. Zij vertelde dat ze heel slecht slaapt, want geregeld worden er schapen en pony's doodgebeten door rondstruinende wolven. Dat kan en dat moet gewoon anders.

Dan de jonge stelletjes. Ik had ook heel vaak jonge stelletjes aan de benzinepomp. Nu kom ik ze ook dikwijls tegen, en ze willen gaan trouwen. Een dak boven hun hoofd zit er niet in, want dat is onbetaalbaar. Ondertussen zien ze wel dat statushouders met voorrang in de schaarse huurwoningen trekken. Chris, zeggen ze dan, wij begrijpen best dat er ruimte moet zijn voor vluchtelingen, maar begrijp je dat wij soms het gevoel hebben dat we achtergesteld worden? Nou, ik begrijp dat.

Dan de militair. Van oudsher herbergt de Veluwe militaire oefenterreinen. Door wat er in Oekraïne gebeurt, is er gelukkig weer aandacht voor een adequate Defensie. Een majoor die laatst langskwam, ziet de toekomst iets rooskleuriger in. Hij bedankte mij voor de initiatiefwet die ik samen met CDA, VVD en Volt heb ingediend. Hij zei: denk je dat Timmermans die initiatiefwet ook gaat steunen? Ik heb iets gehoord, maar ik geleid deze vraag graag door aan de heer Klaver en mevrouw Kuiken.

Dan de politieman. Agenten kom ik in Elspeet nog maar zelden tegen. De prioriteit ligt daar niet. Wellicht komt dat door de brave burgers, maar het is niet voor de lol dat een eigen dorpswacht nu de gaten opvult. Dat is op zich natuurlijk een mooi initiatief, maar meer politiemannen en -vrouwen zijn hard nodig en dat is echt niet alleen in mijn dorp Elspeet.

Voorzitter. Dan de ondernemer. Ondernemers zijn mannen en vrouwen die hard werken en hun energie en denkkracht omzetten in werk en inkomen. Ze kunnen maar niet begrijpen dat er nog altijd niets gedaan wordt aan die papierwinkel waar ze hun kostbare tijd in moeten steken en aan de stapels onwerkbare regels en regeltjes. Het wil er bij werknemers ook niet in dat er van je inspanning minder overblijft en meer naar de Staat vloeit als je extra werkt om wat bij te verdienen. Ik zou zo nog een poosje kunnen doorgaan, maar daar heb ik de tijd niet voor. Ik zou daarom de volgende vraag bij de minister-president neer willen leggen: herkent u de zorgen van die leraar, die eenverdiener, die boer, het jonge stelletje, die militair of die agent, die ik zojuist langsliep? Wat wil het kabinet daaraan doen? Ik weet natuurlijk dat u als demissionair premier beperkt bent in wat nog kan. Maar het kan zomaar zijn dat u nog maanden, misschien wel een jaar aan de knoppen kunt draaien. Wat zou u, voor u de politieke arena verlaat, nog willen realiseren?

Over de kabinetsformatie gesproken: de vorige was een dieptepunt. Dat kunnen we wel stellen. Een van de hoofdconclusies in het evaluatierapport is dat de verkenner die de aftrap van de formatie verricht iemand moet zijn op afstand van het politieke slagveld naar de verkiezingen. Mijn voorstel is daarom om de formatie weer te starten met diegene die al van kind af aan geleerd heeft boven de partijen te staan: ons staatshoofd, de koning. Als hij, net zoals zijn moeder deed, eerst de adviezen inwint van de fractievoorzitters en op basis daarvan een verkenner aanwijst, dan winnen we tijd en voorkomen we afspraken tussen partijen in achterkamertjes. Ik overweeg daarover in tweede termijn een motie in te dienen.

Voorzitter. Er is veel wantrouwen in dit land. Ik denk dan aan de slachtoffers van de toeslagenaffaire, aan de inwoners van Groningen en aan de boeren en de vissers wier bestaan bedreigd wordt. Maar ik denk ook aan de ouderen, zieken en gezinnen waar stille armoede geleden wordt, omdat ze iedere maand geld tekortkomen voor de meest basale dingen als wonen, eten, energie en kleding.

Voorzitter. Ik noem ook migratie. Laten we eerlijk zijn: dat gaat gewoon niet goed. Het kabinet is er zelfs over gestruikeld. Het staat voor de SGP buiten kijf dat we barmhartig dienen te zijn voor mensen die vervolgd worden vanwege hun levensovertuiging of geloof, maar er zijn wel grenzen. Ik ken mensen die asielzoekers in hun huis opvangen, maar als dat huis vol is dan houdt het gewoon op. Dat is wat er nu speelt. Er is te weinig capaciteit bij de IND, te weinig opvang en er zijn te weinig woningen. Door het ontbreken van de moed om de toestroom echt in te dammen en betere opvang voor vluchtelingen dichtbij hun oorspronkelijke huis te realiseren, moeten we constateren dat het steeds erger wordt.

Voorzitter. Ik wil nog even terug naar de werkplaats van mijn opa. Ik heb nog twee onderdelen. Die werkplaats van mijn opa was zes dagen per week open, van maandagochtend vroeg tot zaterdagavond laat. Maar op zondag heerste er rust. Dan waren wij, zogezegd, in de werkplaats van een Ander, met een hoofdletter. Dan stroomde de oude, grote, hervormde dorpskerk iedere zondag twee keer vol. Ook in die kerk werd iets aangeboden. Daar werd genodigd tot het heil, zoals wij dat zeggen in Elspeet. Ik wil de tekst die mij vaak getroffen heeft, maar even voorlezen. Die komt uit Jesaja 55: "O alle gij dorstigen komt tot de wateren, en gij, die geen geld hebt, komt, koopt en eet, ja komt, koopt zonder geld, en zonder prijs, wijn en melk!".

En als mensen dan dachten "hoe moet dat toch, en hoe kan dat dan toch?", dan kregen zij ook een hart onder de riem gestoken, uit Lucas 4, want daarin zegt Jezus zelf over God de Vader: "Hij heeft Mij, zijn zoon, gezonden, om den armen het Evangelie te verkondigen, om te genezen, die gebroken zijn van hart." Dat heeft mij altijd veel troost gegeven, en dat doet het nog steeds.

Voorzitter. In die kerk werd ook gezongen, bijvoorbeeld uit psalm 139, waarin het gaat over het leven van mensen, dat al begint in de moederschoot. Dat is wonderbaarlijk gemaakt, zoals dat in die psalm staat, als een borduursel. Het raakt mij dat het ongeboren leven nog nooit zo weinig bescherming genoot als nu. En ik hoop vurig dat er een eind komt aan de abortuspraktijk in Nederland. Wie abortus zelfs tot een mensenrecht wil verheffen, miskent het niet te loochenen feit dat ook een ongeboren kind een levend mensenkind is.

Voorzitter. Nog een laatste ding over die werkplaats van mijn opa. Dat was eigenlijk ook al een kringloopwinkel voordat die bestonden. Er stond een oude werkbank van hout — u kunt dat zien op die foto op mijn socials — en daarnaast hingen weet-ik-hoeveel oude koplampen en fietsbellen. Op de bank stonden dozen vol oude schroefjes, moertjes en ventielen. Ik had af en toe gewoon bijna geen ruimte om daar nog op te werken. Maar mijn opa recyclede al voordat dat zo genoemd werd. Dat deed hij niet omdat de overheid hem daartoe dwong, maar vanuit zichzelf. Materiaal had gewoon waarde. En alleen zo kon hij, de vakman, samen met mijn oma, de zakenvrouw, een zaak overdragen aan twee van zijn kinderen, die ook weer nieuwe dingen konden oppakken. Van die mentaliteit moeten wij het hebben in ons land, ook en juist nu.

Ik weet zeker dat wij, kabinet en Kamer samen, in de voorbije jaren hebben geprobeerd om die problemen op te lossen. Aan goede wil ontbrak het niet, maar het feit is dat onze wil stukliep op de weerbarstige werkelijkheid. De realiteit is niet, of maar in zeer beperkte mate, maakbaar. Ik denk dat de vertrouwenscrisis van nu daar alles mee te maken heeft. Het ligt in onze menselijke aard om ons leven naar onze hand te zetten. Ook de overheid wil dat. Gevolg was en is een steeds meer verstikkende overheidsbemoeienis en steeds meer knellende regels. Zo moest de Staat zich wel vertillen en ontstond er ook kortsluiting tussen kiezers en gekozenen. De optelsom van onrealistische verwachtingen en goedkope beloftes is teleurstelling die zich vertaalt in slopend wantrouwen.

Tegen de tijdsgeest in gaat de SGP de verkiezingen in met het motto: woord houden. Dat motto zegt iets over de omgang van mensen met elkaar. Woord houden als man en vrouw, in het gezin, op straat, in het verkeer en in de samenleving. En ja, dat geldt ook voor de politieke omgangsvormen, want het maakt een groot verschil of je de ander benadert vanuit wantrouwen of vanuit welwillendheid. Wees eerlijk, dus doe geen onmogelijke beloftes, want anders wordt het woordbreuk.

Voorzitter. Afgelopen zomer waren wij als gezin in Israël. Dat was een lang gekoesterde wens. We hebben daar drie heerlijke weken gehad. Wij bezochten daar heel veel Bijbelse plaatsen. Telkens na die bezoeken las ik daar iets over in de Bijbel. Zo las ik na een bezoek aan de Hizkiatunnel bij Jeruzalem over de geschiedenis van Hizkia en andere koningen van Israël, en ook over koningen van Juda. Het viel me op dat wanneer de koning God diende, het met het Joodse volk goed ging en ook andersom. Het is mijn vaste overtuiging dat datzelfde ook geldt voor Nederland. Alleen een terugkeer naar God en Zijn woord, kan ons vooruithelpen. Natuurlijk zijn dan niet alle praktische en politieke problemen direct opgelost, maar in de Bijbel lees ik dat als een volk zich wendt naar God en in Zijn wegen wandelt, er hoop gloort.

Tot slot, voorzitter. Weet u wie er ook geregeld in die werkplaats van mijn opa kwam? Dat was Bas van der Vlies, de voorganger van mijn voorganger. Voor enkele jaren was hij iedere zomer vaste klant in Elspeet, waar hij logeerde bij zijn moeder en familie. Hij is nu op een plaats waar hij het veel beter heeft. Twee weken geleden werd ik de opvolger van zijn opvolger, Kees van der Staaij. Ik hoop de kracht en de tijd te krijgen om mijn ambt in te vullen in lijn met hun tomeloze inzet en weldadige wijsheid."

nieuwrechts.nl/series/democratienieuwrechts.nl/series/boerennieuwrechts.nl/series/eunieuwrechts.nl/series/economienieuwrechts.nl/series/migratie
Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Is Rob Jetten de slechtste premier ooit? Volgens Geert Wilders wel

Beluister onze podcast

Na de onrust in Loosdrecht door azc wil nieuwe partij Dorp voor Dorp de macht terug naar de inwoners bij verkiezingen
Of beluister op:

Meerartikelen

KOZP
Nieuws

KOZP haalt fel uit naar blanke Nederlanders: 'Het smaakt vast racistisch zuur'

Kick Out Zwarte Piet (KOZP) heeft op Instagram een reeks berichten gedeeld waarin blanke Nederlanders ervan langs krijgen. Mensen die de afgelopen vijftien jaar niet tegen Zwarte Piet hebben gedemonstreerd, worden aangesproken op hun gebrek aan...

azc
Nieuws

COA wil azc Kamp van Zeist langer openhouden, Soest zegt nee

Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) wil het azc Kamp van Zeist langer openhouden dan afgesproken. Volgens de afspraken moet de opvang voor 400 asielzoekers uiterlijk 30 april 2028 dicht. Het COA vraagt de gemeenteraden van Zeist en Soest in...

DENK
Nieuws

Ook VVD probeerde deal te sluiten met DENK, terwijl Yesilgöz D66 en CDA daarvoor aanviel

De VVD heeft D66 en CDA de afgelopen dagen hard aangevallen omdat die zaken deden met links, “inclusief DENK en Partij voor de Dieren”. Nu blijkt dat de VVD zelf ook geprobeerd heeft een akkoord te sluiten met DENK, meldt NRC. Volgens de krant...

COA
Nieuws

Alkmaar na dodelijke steekpartij in azc: ‘Onvoldoende vertrouwen’ in COA

De gemeente Alkmaar vertrouwt het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) niet meer. Na de evaluatie van een dodelijke steekpartij in het azc aan de Robonsbosweg zegt het college “onvoldoende vertrouwen” te hebben “dat de opvangorganisatie de...

FVD
Nieuws

Linkse partijen weigeren motie met FVD in te dienen in Arnhemse raad

PRO en de Partij voor de Dieren hebben in Arnhem hun naam van een motie laten verwijderen zodra Forum voor Democratie zich bij het voorstel aansloot. Opmerkelijk genoeg stemden beide partijen vervolgens gewoon vóór diezelfde motie. PRO bevestigt...

Onderwijs
Nieuws

Islamitisch middelbaar onderwijs groeit met 74 procent sinds 2021

Het aantal leerlingen in het islamitisch middelbaar onderwijs is in vier jaar met 74 procent gegroeid. Dat blijkt uit een optelling door NieuwRechts van de cijfers van de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). In 2021 zaten 1.502 leerlingen op een...

Van den Brink
Nieuws

Opvang ‘onhoudbaar’, toch haalt kabinet 1.400 vluchtelingen hierheen

Minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie) laat in 2026 en 2027 samen 1.400 vluchtelingen naar Nederland overkomen, terwijl hij de asielopvang zelf „onhoudbaar” noemt. Dat blijkt uit een Kamerbrief van 10 november. De vluchtelingen krijgen bij...

Van Essen
Nieuws

D66-minister rekt hulp aan PAS-melders op, maar pas 19 hebben vergunning

D66-minister Jaimi van Essen (Landbouw) wil de geldregeling waarmee provincies PAS-melders helpen drie jaar langer laten doorlopen, tot eind 2029. Dat staat in een brief aan de Tweede Kamer. Ruim zeven jaar nadat hun vergunningen onderuitgingen,...

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Leyen
Nieuws

Brussel wil Syrië toegang geven tot EU-markt via oud akkoord met Assad

De Europese Unie wil binnenkort een associatieakkoord met Syrië ondertekenen op basis van een besluit uit 2009. Dat Syrië-akkoord bevat ook afspraken over terugkeer en vrije toegang tot de Europese markt. Uit een ambtelijke beslisnota van...

Oranjes
Nieuws

Kritiek op hoge legerrang Máxima: 'Dit is gewoon waanzin'

Koningin Máxima heeft na haar militaire opleiding de rang van luitenant-kolonel gekregen. Maar die benoeming valt niet bij iedereen in goede aarde. Politiek verslaggever Frits Wester noemt het bij RTL een klap in het gezicht van militairen die...

Canarische eilanden
Nieuws

Recordaantal migranten bereikt Canarische Eilanden: 1.580 op één dag, opvang El Hierro onder druk

De Canarische Eilanden hebben een nieuw migratierecord gevestigd. Op zaterdag 14 november bereikten 1.580 migranten de Spaanse eilandengroep. Nog nooit werden er op één dag zoveel mensen opgevangen sinds het ontstaan van de Atlantische migratieroute,...

azc
Nieuws

Hellendoorn krijgt ultimatum van Den Haag: voor 18 december moeten er 196 asielzoekers komen

De gemeente Hellendoorn heeft nog ruim een maand om asielminister Bart van den Brink te laten zien hoe ze 196 asielzoekers gaat opvangen. Ligt er op 18 december geen uitgewerkt plan, dan neemt het Rijk het over, meldt het AD. Den Haag noemt...

Rubio
Nieuws

Amerikaanse minister rekent af met open grenzen: ‘Onze steden worden omgevormd tot vluchtelingenkampen voor de hele planeet’

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio heeft hard uitgehaald naar iedereen die volgens hem het eigen land ondergeschikt maakt aan internationale regels. Volgens Rubio willen zij Amerika laten opgeven wat het sterk maakt: zijn...

Jetten
Nieuws

Weekend van crisisberaad levert niets op: coalitie praat verder op Catshuis

Een heel weekend praten heeft de kabinetscrisis niet opgelost. De kopstukken van D66, VVD en CDA zaten zaterdag en zondag urenlang bij elkaar op landgoed De Zwaluwenberg in Hilversum. Maandag gaan ze verder op het Catshuis in Den Haag. Wat er...

De Hond
Achtergronden

Maurice de Hond: ‘Het systeem is compleet vastgelopen’

Volgens opiniepeiler Maurice de Hond lossen een nieuw kabinet of nieuwe verkiezingen de politieke crisis niet op. Het probleem zit volgens hem dieper: het politieke stelsel zelf werkt niet meer. “Een ander systeem, ook zonder grondwetsherziening,...

Thom de Graaf
Nieuws

D66'er Thom de Graaf wil geen nieuwe verkiezingen na kabinetsval: 'Wat levert dat op?'

Zelfs als het kabinet-Jetten valt, moeten Nederlanders volgens D66-prominent Thom de Graaf niet opnieuw naar de stembus. De voormalige vicepresident van de Raad van State wil dat politieke partijen eerst proberen een nieuwe regering te vormen met...

Vijlbrief
Nieuws

D66-minister belooft einde aan migratiesluiproute, maar ambtenaren waarschuwen voor Brussel

D66-minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken) beloofde op 6 november een einde aan de sluiproute voor goedkope arbeidsmigranten van buiten de Europese Unie. Zijn eigen ambtenaren waarschuwden in een interne nota dat het kabinet daarmee „scherp aan de...

Hamas
Nieuws

Activisten achter Hamas-spandoeken bekend: 'Aanval van 7 oktober moeten we vieren'

De activisten die bij pro-Palestijnse demonstraties in Amsterdam openlijk steun betuigen aan Hamas, blijken bewust de terroristische aanval van 7 oktober 2023 te verheerlijken. Een van hen is Laleh Almarjani (29), student aan de Hogeschool voor de...

Moskee
Nieuws

Gemeenten gaven moskeeën tien keer grond zonder concurrentie

Nederlandse gemeenten hebben sinds januari 2025 minstens tien keer grond, een pand of ruimte zonder openbare selectie aan een moskee of islamitische organisatie gegund. Telkens heette de koper de ‘enige serieuze gegadigde’, blijkt uit de...

Malawi
Nieuws

Malawi eert koloniaal verleden: 'Britten waren bevrijders van Arabische slavernij'

Terwijl Europese landen onder druk staan om excuses en herstelbetalingen aan te bieden voor hun koloniale verleden, laat het Afrikaanse Malawi een ander geluid horen. Het land wil juist aandacht besteden aan de Britse strijd tegen de Arabische...