Dit weekend namen de partijleiders Dilan Yeşilgöz-Zegerius (VVD), Pieter Omtzigt (NSC), Frans Timmerman (GL/PvdA) en Caroline van der Plas (BBB) het tegen elkaar op in het eerste grote verkiezingsdebat op televisie, College Tour. Hier werd een aantal opvallende uitspraken gedaan, vooral door Timmermans over kernenergie. Zo zei hij fel hierop tegen te zijn, omdat het niet "nodig, haalbaar of betaalbaar" zou zijn. De officieuze klimaatpaus zet liever in op hernieuwbare energie als windmolens en zonnepanelen.

Maar na afloop krijgt Timmermans flink de wind van voren. Eén voor één ontrafelen experts namelijk dat zijn beweringen over kernenergie helemaal niet kloppen. Op welke leugens is de linkse partijleider betrapt? RIVM-medewerker Lars Roobol weerlegt ze stuk voor stuk op X.

Allereerst is de noodzaak van een betere energiemix al breed uitgemeten. Eerder dit jaar trok TenneT namelijk aan de bel. De netbeheerder vreest dat er vanaf 2030 stroomtekorten zullen ontstaan, omdat Nederland steeds afhankelijker wordt van windmolens en zonnepanelen. Maar deze groene oplossingen zijn bepaald niet ideaal. In hun energievoorzienig zijn wind- en zonneparken namelijk erg wisselvallig vanwege de weersomstandigheden, merkt TenneT op. Als het niet genoeg waait of zonnig is, wordt er geen stroom opgewekt. Daarom vreest TenneT in de toekomst niet meer altijd te kunnen voldoen aan de vraag naar elektriciteit.

1. Kernenergie is niet betaalbaar
De eerste bewering van Timmermans is dat kernenergie niet betaalbaar zou zijn. Maar hiermee is RIVM-medewerker Lars Roobol het oneens. Hernieuwbare energie is volgens hem namelijk nog veel duurder.

Alleen al vorige week werd bekend dat de geschatte aansluitkosten van windparken op zee in totaal 40 miljard euro hoger zullen uitvallen. Vorig jaar werden de verwachte kosten van 2032 tot 2057 nog berekend op 2 miljard euro per jaar. Maar volgens de nieuwe schatting valt dit bijna twee keer zo hoog uit: 3,6 miljard euro. In totaal zullen hierdoor de kosten zo'n 40 miljard euro hoger liggen.

Stroom zal hierdoor mogelijk 'flink' duurder worden, liet demissionair Klimaatminister Rob Jetten (D66) vorige week weten in een Kamerbrief. De hogere kosten worden namelijk verhaald op de nettarieven, dus de stroomprijzen voor Nederlandse klanten. Dit is afgesproken in het Klimaatakkoord.

40 miljard euro is een hoog bedrag. Europarlementariër Rob Roos berekende dat je hiermee 17 kleine kerncentrales (SMR's) kunt kopen, die 60 procent van de huidige Nederlandse elektriciteitsbehoefte levert. Daarom legt Roobol uit: kernenergie is wellicht niet goedkoop, maar hernieuwbare energie is nog veel duurder.

2. Bedrijven willen niet instappen
In het debat beweert Timmermans ook dat bedrijven niet zouden willen instappen met kernenergie. Maar ook dit is volgens Roobol onwaar. Hij wijst op een recente Kamerbrief van minister Jetten. Hierin staat dat maar liefst drie bedrijven in gesprek zijn met het kabinet over de bouw van de twee geplande kerncentrales.

Het gaat om het Amerikaanse Westinghouse, het Franse EDF en het Koreaanse Kepco. Deze bedrijven willen wel degelijk instappen als leveranciers in de Nederlandse kernenergiemarkt, legt Roobol uit. En dus is deze bewering van Timmermans makkelijk weerlegd.

3. Het moet met publiek geld gebeuren
In het debat zegt Timmermans ook dat kerncentrales volledig gefinancierd moeten worden met publiek geld. Maar ook dit blijkt onwaar, stelt Roobol. 'Volgens mij moet hij zich eens verdiepen in de financiering van kleine modulaire reactoren (SMR’s). Volgens mij is financiering door de staat niet aan de orde, wellicht zelfs een nadeel', schrijft hij op X.

4. De bouw van kerncentrales duurt te lang
Timmermans vindt de bouw van kerncentrales onrendabel, omdat het te lang zou duren voordat ze in werking kunnen. Maar hiermee is Roobol het niet eens. Voor grote kerncentrales geldt deze bewering weliswaar, maar niet voor kleine kerncentrales (SMR's), stelt hij. Deze kunnen namelijk al binnen acht jaar operationeel zijn, vertelt topman Carlo Wolters van kerncentrale-exploitant EPZ deze maand in een interview met PZC.

"Je kunt heel goed binnen budget en tijd bouwen, als je het project maar heel goed aanpakt en niet te ingewikkeld maakt", licht Wolters toe. "Daar zijn voorbeelden genoeg van te vinden in de wereld. Ik krijg heel veel vragen of het wel mogelijk is, maar ik ben er absoluut van overtuigd dat het kan."

5. Er is geen plek voor kerncentrales
Ook beweert Timmermans dat er geen plek is voor kerncentrales in het kleine en dichtbevolkte Nederland. Maar ook dit is onwaar, stelt Roobol. Zo wijst hij erop dat het Finse Olkiluoto 3 slechts 19 hectare in beslag neemt, maar wel jaarlijks 12 miljard kilowattuur oplevert. Dit blijkt uit een recent TVO-rapport.

Dit is een wereld van verschil met het windmolenpark dat zal komen in IJmuiden, vervolgt Roobol. 'IJmuiden moet op 400 vierkante kilometer (40.000 hectare!!!) een windpark van 4000 megawatt leveren. Ik doe genereus en gun het park dat het gemiddeld 65 procent van hun maximale vermogen haalt: 23 miljard kWh per jaar. Dus dat hele windpark, op 40.000 hectare, zo evenveel stroom leveren in een jaar als 2 grote kerncentrales, op 40 hectare! En er zou geen plaats zijn? En de kerncentrales leveren stroom wanneer je wilt, en het windpark als het voldoende hard, maar niet té hard, waait', vertelt hij op X.

'Groene sprookjes'
In zijn slotoordeel is Roobol dan ook snoeihard. 'Meneer Timmermans, u spreekt uw talen, u hebt een goed stel hersens. En toch debiteert u deze onzin op nationale televisie. Wat het onderwerp kernenergie betreft bent u wat mij betreft af. U vertelt groene sprookjes.'

Niet iedereen gelooft in deze sprookjes van Timmermans. In Limburg is men dit jaar al begonnen met de start van een grootschalig onderzoek naar de bouw van SMR's. Het onderzoek moet uitwijzen op welke locaties de SMR's het beste kunnen worden gebouwd. Eén van de mogelijkheden is het industrieterrein Chemelot in Geleen.