Vorige week werd bekend dat de Europese Commissie de toetredingsonderhandelingen opent met Bosnië-Herzegovina, een land dat kampt met veel corruptie en armoede. Bijna een vijfde van alle inwoners leeft in absolute armoede, en ongeveer de helft van alle Bosniërs is kwetsbaar om in armoede te belanden. Dit komt grotendeels doordat het land een groot tekort heeft aan onderwijs, economische kansen en herstel na de Joegoslavische oorlog, aldus The Borgen Project.

Ook kampt Bosnië met vergaande corruptie. Volgens de corruptie-index CPI stond het land vorig jaar onder Algerije, Zambia en Brazilië, en op gelijke hoogte met Sierra Leone, Egypte en Nepal. Daarmee is Bosnië één van de corruptste landen van Europa, samen met Rusland en Oekraïne. 

Desondanks ziet de Europese Commissie genoeg aanleiding om de toetredingsonderhandelingen te openen met het land. Volgens EU-chef Von der Leyen boekt Bosnië voldoende vooruitgang, en is het land klaar voor een volgende stap. "Dit is de reden waarom we vandaag zullen besluiten de Raad aan te bevelen toetredingsonderhandelingen met Bosnië en Herzegovina te openen", vertelde ze vorige week in het Europees Parlement

"Bosnia and Herzegovina is showing that it can deliver on its membership criteria, and on its citizens' aspiration to be part of our family.

This is the reason why today, we will decide to recommend to the Council to open accession negotiations with Bosnia and Herzegovina."

—… pic.twitter.com/AO9heTd46w

— European Commission (@EU_Commission) March 12, 2024

Kritische motie
In de Tweede Kamer is er kritiek op de opening van de toetredingsonderhandelingen. Daarom diende NSC-Kamerlid Isa Kahraman dinsdag een motie in om dit uit te stellen.

Hij wees erop dat de Europese Commissie zelf al in december concludeerde dat Bosnië nog niet aan alle voorwaarden voldoet. Daarom stelde Kahraman voor dat Nederland bij de Europese Raad zou pleiten om de gesprekken met zes maanden uit te stellen, zodat Bosnië voldoende tijd heeft om ook aan de acht aanvullende voorwaarden te voldoen.

Rutte weigert alvast
Maar al vooraf aan de motie maakte Rutte duidelijk dat hij de motie niet zou inwilligen, mocht deze worden aangenomen. "Ik zeg er ook wel bij dat mocht de motie worden aangenomen, dan denk ik toch echt dat ik donderdag wel gewoon stem voor het Commissie-standpunt. Dan weet u dat", zei hij dinsdag in de Tweede Kamer.

Iets later dan jullie van mij gewend zijn, is hier de bijdrage van @isakahraman in het debat ‘Europese top van 21 en 22 maart’ #EuropeseTop #NSC #TweedeKamer pic.twitter.com/EPi3LIAjDv

— Susanne (@suusonline) March 19, 2024

Volgens de demissionaire premier zou Nederland zichzelf "enorme schade" berokkenen met een veto in deze zaak. Op andere dossiers zou dit dan als een boemerang kunnen terugkomen, voorspelde Rutte: "Alsjeblieft, trekt die motie in. Doe het niet."

Ook D66 en GroenLinks-PvdA deden met een klem een beroep op Kahraman om de motie in te trekken. "We zouden ons isoleren", benadrukte fractievoorzitter Jan Paternotte. Dit besloot Kahraman echter niet te doen, waardoor er alsnog werd gestemd over de motie. Uiteindelijk werd er net geen meerderheid behaald, met drie zetels tekort. Onder meer VVD en BBB stemden tegen.  

Woedende reacties
Ruttes reactie zat Kahraman "niet lekker", vertelde hij in de Kamer. "Je maakt duidelijke afspraken met elkaar en dan kom je die afspraken ook na", benadrukte hij tegenover ook de demissionaire premier. Maar ook op sociale media regent het al gauw woedende reacties.

Ook met Oekraïne en Moldavië heeft de EU onlangs de onderhandelingen geopend voor mogelijke toetreding. Ook deze landen voldoen nog lang niet aan alle aanvullende criteria, maar hier wordt evenmin uitstel verleend.