Aantal 'soevereinen' explosief gestegen in Nederland; veiligheidsdienst vreest voor geweld

Nieuws 9 april 2024 2 minuten Redactie
Complotdenkers
ANP

Het aantal mensen dat zichzelf 'soevereinen' noemt in Nederland is de afgelopen jaren aanzienlijk toegenomen, met naar schatting "enkele tienduizenden", en deze trend lijkt zich voort te zetten. Een klein deel van hen is bereid om actief weerstand te bieden tegen de overheid en andere instellingen, zelfs met geweld indien nodig.

Dit blijkt uit een analyse van de soevereinenbeweging in Nederland, ook wel bekend als autonomen, die is opgesteld door de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD), de nationale politie en de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV). Volgens de analyse zijn bij verschillende aanhangers van deze beweging vuurwapens aangetroffen. Er vinden regelmatig kleinere geweldsincidenten plaats, zoals reacties op verkeerscontroles, arrestaties of huisuitzettingen.

Volgens de AIVD gaat het om een groep die niet altijd eenduidig is: 'Mensen die zich soeverein verklaren, geloven in meer of minder mate in ‘een ‘kwaadaardige elite’. Deze elite zou zich niet alleen in de wetgevende, rechterlijke en uitvoerende macht bevinden, maar ook binnen de media en de wetenschap. De fenomeenanalyse onderscheidt drie categorieën gedragingen binnen de beweging van soevereinen. De grootste groep wil zo onafhankelijk mogelijk leven maar meent dat zich niet volledig los te kunnen maken van de samenleving. Een tweede categorie beschouwt de Nederlandse wet- en regelgeving als ongeldig. Zij weigeren bijvoorbeeld te voldoen aan financiële verplichtingen, zoals het betalen van belastingen en boetes. Een kleine groep wil zich in het uiterste geval met geweld verzetten tegen het huidige systeem. De omvang van de soevereinenbeweging is niet zo groot dat het een existentiële bedreiging vormt voor de democratische rechtsorde, maar er zijn wel zorgen over de aanhoudende groei van de beweging en de bestaande voedingsbodem voor het gedachtegoed.'

In het verleden was de beweging altijd geweldloos, maar het laatste jaar deden er zich steeds vaker incidenten voor, zo meldt de inlichtingendienst. 'Hoewel mensen die zich soeverein verklaren in Nederland hoofdzakelijk een geweldloos verleden kennen, is er de afgelopen tijd vaker sprake van intimidatie en bedreiging van onder meer lokale politici, ambtenaren, rechters, journalisten en wetenschappers. Ook zijn er enkele kleine gewelddadige confrontaties geweest met politie en deurwaarders. Doordat sommige mensen die zich soeverein verklaren steeds verder in de problemen dreigen te komen omdat zij bijvoorbeeld hun rekeningen niet meer betalen, is de verwachting dat het aantal gewelddadige incidenten zal toenemen. Door de verspreiding van een vijandbeeld van een kwaadaardige elite die uit is op onderdrukking, slavernij en zelfs moord, kunnen sommige mensen die zich soeverein verklaren de conclusie trekken dat gewelddadig verzet noodzakelijk is.'

nieuwrechts.nl/series/democratienieuwrechts.nl/series/boerennieuwrechts.nl/series/economienieuwrechts.nl/series/migratienieuwrechts.nl/series/eu

Beluister onze podcast

Dreigt Nederland zijn belangrijkste fundament te verliezen?
Of beluister op:

Meerartikelen

Van Weel
Nieuws

Minister loog over politie-iftars: er werden wél aparte budgetten vrijgemaakt

De politie in Utrecht reserveerde in 2025 per basisteam 3.500 euro voor een iftar of een andere geloofsbijeenkomst. Dat blijkt uit interne documenten die via de Wet open overheid zijn vrijgegeven. Drie maanden later schreef toenmalig minister van...

Ongehoord
Nieuws

Ongehoord Nederland kan eind november van de buis verdwijnen als D66-minister doorzet

Ongehoord Nederland kan mogelijk al eind november verdwijnen van de publieke omroep. De omroep mag op 11 november mondeling reageren op het voornemen van minister Rianne Letschert (D66) om de erkenning in te trekken. Kort daarna kan het definitieve...

Halsema en Van der Plas
Nieuws

Politie wilde ingrijpen bij pro-Hamas-uitingen, Halsema gaf geen toestemming: BBB wil ontslag

De Amsterdamse politie wilde volgens 50PLUS-Kamerlid Jan Struijs ingrijpen bij een pro-Palestijnse demonstratie waar sterke pro-Hamas-uitingen te zien waren, maar kreeg daarvoor geen groen licht van burgemeester Femke Halsema. Agenten wilden optreden...

Jetten Heinen
Nieuws

Kabinet schrapt verplichte externe controleurs bij ministeries ondanks bezwaar Rekenkamer

Minister van Financiën Eelco Heinen (VVD) versoepelt vanaf volgend jaar de regels voor de interne financiële controle bij ministeries. Waar ieder departement nu nog minimaal twee onafhankelijke externe leden in zijn auditcommittee moet hebben,...

Constantijn van Oranje
Nieuws

Prins Constantijn raadt ondernemers aan Nederland te verlaten: 'Zoek je geluk elders'

Prins Constantijn van Oranje vindt dat Nederlandse ondernemers naar het buitenland moeten vertrekken als zij hier onvoldoende kunnen groeien. Volgens de broer van koning Willem-Alexander worden bedrijven afgeremd door bureaucratie, trage...

Jetten
Nieuws

Jetten boos op Trump om deal met Rusland voor goedkopere diesel

De Amerikaanse president Donald Trump heeft een opvallende overeenkomst gesloten met Rusland. Moskou gaat 300.000 ton diesel leveren aan de Verenigde Staten. Terwijl Europa de economische druk op Rusland probeert op te voeren vanwege de oorlog in...

VVD
Nieuws

VVD-kiezers keren Yeşilgöz massaal de rug toe

De positie van VVD-leider Dilan Yeşilgöz staat steeds verder onder druk. Slechts een kwart van de VVD-kiezers wil dat zij bij de volgende Tweede Kamerverkiezingen opnieuw de lijst aanvoert. Nog maar 13 procent beschouwt haar als de meest geschikte...

Patat met frikandel
Nieuws

Gemeente Amsterdam wil fastfoodzaken weren en opent daarom zelf ongezond restaurant

Amsterdam wil meer invloed op het aantal fastfoodzaken in de stad. Daarom wil de gemeente met een kennisinstelling zelf een ongezond restaurant opzetten en de vergunningaanvraag daarna weigeren. Vervolgens moet een rechter bepalen of een nieuwe...

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

politie iftar
Nieuws

Haagse politie bezocht iftars, maar kerken en hindoetempels zagen nooit agenten

De politie bezocht islamitische iftarbijeenkomsten, maar bij een rondgang langs christelijke kerken en hindoetempels in de regio Den Haag vond Omroep West geen vergelijkbare bezoeken. Kerken en hindoetempels zeggen zelfs nog nooit agenten bij hun...

Hermans Vliegenthart
Onderzoek

Artsen zetten late abortusproef door zonder besluit van de Tweede Kamer

Artsen zetten de uitbreiding van abortuszorg tussen 22 en 24 weken door, zonder dat de Tweede Kamer daar ooit een besluit over nam. De stap komt van twee beroepsverenigingen die zelf het initiatief namen, het protocol opstelden en met het...

Ilhan Omar
Nieuws

Inval bij woning Amerikaans congreslid wegens onderzoek immigratiefraude

Federale agenten hebben maandagochtend 12 oktober een inval gedaan in de woning van het van oorsprong Somalische Democratische congreslid Ilhan Omar in Washington D.C. De huiszoeking maakt deel uit van een lopend strafrechtelijk onderzoek dat volgens...

Abortus
Nieuws

Aantal abortussen bij meisjes onder de 15 schiet omhoog: van 65 naar 163 in één jaar

Het aantal abortussen bij meisjes jonger dan 15 jaar is in Nederland fors gestegen. In 2025 ondergingen 163 meisjes in deze leeftijdsgroep een abortus, tegenover 65 een jaar eerder. Dat is ruim tweeënhalf keer zoveel en het hoogste aantal in jaren....

Woning
Nieuws

Eén op de tien sociale huurwoningen in Soest naar statushouders

In de gemeente Soest ging vorig jaar ongeveer tien procent van alle vrijgekomen sociale huurwoningen naar statushouders. Van de ruim 300 beschikbare woningen werden er ongeveer dertig aan deze groep toegewezen. Dat gebeurt terwijl de vraag naar...

CDA
Nieuws

CDA-minister stuurt brief naar gemeenten om duizenden extra asielplekken te realiseren

De asielopvang in Nederland dreigt opnieuw volledig vast te lopen. In Ter Apel moesten afgelopen week weer asielzoekers buiten slapen. Asielminister Bart van den Brink (CDA) noemt de situatie inmiddels „onhoudbaar”. In een dringende brief aan alle...

Jetten
Nieuws

Jetten hint op nog meer geld voor slavernijverleden

Premier Rob Jetten (D66) zet de deur open naar een nieuw vervolg op het beleid rond het slavernijverleden. Na een gesprek met vertegenwoordigers van Zwart Manifest schreef hij maandag dat het kabinet wil bekijken hoe het „verder invulling” kan...

RvS
Achtergronden

Dubbele pet voor Raad van State bij Spreidingswet: wil de wet behouden én kan eindrechter worden

De Raad van State kreeg deze zomer een stevige politieke rol in het debat over de Spreidingswet. De Afdeling advisering raadde de Tweede Kamer aan een voorstel om de wet in te trekken niet verder te behandelen. Inmiddels liggen er ook rechtszaken...

Bruls
Nieuws

Nijmegen bouwt asieldorp zonder vergunning, rechter grijpt in

De gemeente Nijmegen is begonnen met de bouw van een noodopvang voor maximaal 430 asielzoekers terwijl de omgevingsvergunning nog niet rond was. Een rechter in Arnhem heeft bepaald dat de bouw voorlopig mag doorgaan, maar dat de opvang pas open mag...

Politie Gaza
Nieuws

Politie wees training tegen antisemitisme af: ‘Niet opportuun’

De Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding (NCAB) bood de politie 100.000 euro aan voor een speciale opleiding over antisemitisme. De politie ging daar niet op in. Intern werd de training „niet opportuun” genoemd. Enkele maanden later...

Tractor
Nieuws

Boeren slaan handen ineen tegen stikstofplannen: ‘Anders verdwijnt 35 procent van boeren’

Zes boerenorganisaties komen met een eigen stikstofplan en willen dat landbouwminister Jaimi van Essen (D66) het beleid ingrijpend verandert. Onder de naam Landbouwalliantie presenteren zij dinsdag in Den Haag hun voorstellen. Ze willen een hogere...

Wilders
Nieuws

Gesubsidieerd meldpunt wilde Wilders-bericht verwijderen: kreeg voorrangsstatus

Een door het ministerie van Justitie en Veiligheid gefinancierd meldpunt kreeg vorig jaar een bijzondere positie bij sociale media. Meld Online Discriminatie (MOD) mag als zogenoemde betrouwbare flagger meldingen doen die platforms met voorrang...