Het Duitse ministerie van Sociale Zaken maakt bekend dat de bijstandsbedragen voor asielzoekers vanaf 2025 met 13 tot 19 euro per maand verlaagd zullen worden. De exacte verlaging hangt af van de leeftijd, gezinssituatie en het profiel van de asielzoeker. Dit besluit volgt op eerdere verhogingen vanwege de jaarlijkse aanpassing van de bijstandsbedragen, die was gebaseerd op stijgende prijzen en lonen.

In de afgelopen maanden voerden de federale en lokale overheden overleg over de bijstandsbetalingen aan migranten. Waar vluchtelingen eerder hun volledige uitkering contant ontvingen, schakelen sommige gemeenten nu over naar een betalingssysteem met een pinpas. Met deze pas kunnen lokale aankopen worden gedaan, maar zijn geldopnames en overschrijvingen niet mogelijk. Dit systeem moet misbruik van bijstandsuitkeringen tegengaan.

In enkele gemeenten wordt overwogen om asielzoekers een lichte vorm van gemeenschapsdienst te laten uitvoeren in ruil voor een extra betaling. Het plan zou onder meer betekenen dat asielzoekers enkele uren per dag moeten werken en dat niet-nakoming van deze afspraak kan leiden tot een korting op hun uitkering. Door deze regeling hopen gemeenten de integratie van migranten te bevorderen en meer betrokkenheid bij de samenleving te creëren.

Politieke druk en publieke opinie
De nieuwe koers van de Duitse regering volgt op recente successen van de rechts-populistische partij Alternative für Deutschland (AfD) in de Duitse deelstaatverkiezingen. Het toont een verschuiving in de Duitse publieke opinie, die steeds vaker een strenger immigratiebeleid eist. Door de toenemende populariteit van AfD lijkt Scholz’ regering zich genoodzaakt te voelen om nieuwe maatregelen te nemen tegen de instroom van migranten en de financiële steun die hen wordt verleend. En niet onbelangrijk: volgend jaar vinden de landelijke parlementsverkiezingen plaats in Duitsland.

Minister van Binnenlandse Zaken Nancy Faeser liet weten dat het kabinet ook kijkt naar mogelijkheden om asielaanvragen buiten de grenzen van de EU af te handelen, naar voorbeeld van het Italiaanse model. Faeser noemde het model “interessant” en benadrukte dat Duitsland het proces van de EU-asielhervorming, gepland voor 2025, wil versnellen om tot een gezamenlijke aanpak te komen.

Met deze veranderingen lijkt Duitsland zich voor te bereiden op een herziening van het asielbeleid. Naast lagere uitkeringen en de invoering van de betaalkaart, wil de Duitse regering de procedures voor migranten eenvoudiger en efficiënter maken. Het debat over immigratie en bijstandsuitkeringen speelt al langer in Duitsland en heeft, mede door de migratiestromen van de afgelopen jaren, geleid tot een sterkere roep om hervorming.