Volgens het rapport is 48 procent van de Bürgergeld-ontvangers buitenlander, terwijl 15,5 procent bestaat uit mensen met een Duitse nationaliteit die eerder genaturaliseerd zijn. Het Bürgergeld, dat onder andere uitkeringen voor huur, stroom en verwarmingskosten omvat, kostte de Duitse belastingbetaler in 2023 ongeveer 42,6 miljard euro. Voor 2024 wordt een verdere stijging verwacht, mede door een verhoging van de uitkering met 12,2 procent per 1 januari van dit jaar. Deze aanpassing volgt op een eerdere verhoging van 11,8 procent in 2023.

Daarnaast ontvangen ontvangers sinds juli 2023 een bonus van 150 euro per maand als zij deelnemen aan een kwalificerende opleiding. Deze beleidsmaatregel, geïnitieerd door voormalig minister van Financiën Christian Lindner (FDP) en minister van Arbeid Hubertus Heil (SPD), is bedoeld om mensen te stimuleren om hun vaardigheden te verbeteren. Echter, de statistieken wijzen uit dat het aantal ontvangers nog steeds blijft stijgen.

Afhankelijker van sociale voorzieningen
In totaal steeg het aantal mensen dat van het Bürgergeld afhankelijk is van 5,2 miljoen in 2022 naar 5,52 miljoen in 2024. De stijging wordt vooral toegeschreven aan migranten en vluchtelingen, die een groeiend aandeel uitmaken van de ontvangers. Waar dit aandeel in 2021 nog 16,6 procent bedroeg, is dat inmiddels opgelopen tot 29,2 procent.

Bijzonder opvallend is de toename van Oekraïense vluchtelingen onder de ontvangers. Sinds 2022 kwamen ongeveer 1,3 miljoen Oekraïners naar Duitsland, die direct in aanmerking kwamen voor Bürgergeld. De uitkeringen voor deze groep alleen al bedragen 5,8 miljard euro. Andere grote groepen ontvangers zijn afkomstig uit Syrië (3,5 miljard euro aan uitkeringen) en Afghanistan (1,3 miljard euro).

Beleid en kritiek
Het Bürgergeld werd in 2023 ingevoerd als opvolger van de Hartz-IV-uitkering en moest een sociaal vangnet bieden met een focus op opleiding en werk. Echter, critici stellen dat de verhogingen van de uitkeringen en de introductie van bonussen niet hebben bijgedragen aan het terugdringen van het aantal ontvangers. In plaats daarvan lijkt het systeem meer mensen afhankelijk te maken van sociale voorzieningen.

Ook in Nederland gaat veel bijstandsgeld naar migranten. Uit recente CBS-data blijkt dat maar liefst tweederde van alle Nederlanders in de bijstand een migratieachtergrond heeft. Migratiedeskundige Jan van de Beek maakt zich zorgen om deze oververtegenwoordiging. Hij vreest namelijk dat zo'n scheve verhouding de 'wederzijdse identificatie' tussen Nederlanders onderling ondermijnt.