In de Landsberger Allee, een drukke verkeersader in Lichtenberg, zijn drie kolossale woontorens omgebouwd tot asielopvang. Dit project, dat oorspronkelijk pas in 2025 van start zou gaan, is versneld doorgevoerd: de eerste asielzoekers zijn in november 2024 al ingetrokken. Het plan is dat de locatie vanaf juli 2025 volledig operationeel is, meldt het nieuwsmedium NIUS.

Volgens de overeenkomst ontvangt Aroundtown, de eigenaar van het complex, 143 miljoen euro aan huur over tien jaar. Daarbovenop betaalt de stad Berlijn ook voor de renovatiekosten, die in de huurprijs zijn verwerkt. Voor de stad is dit een dure noodoplossing in een situatie waarin de vraag naar opvangplaatsen blijft toenemen.

Kritiek van buurtbewoners
De aankondiging van de nieuwe asielopvang leidde tot een storm van protest tijdens een recente bewonersbijeenkomst. Omwonenden spraken hun zorgen uit over het gebrek aan communicatie en het ontbreken van een duidelijk veiligheidsplan, meldt NIUS. Een bewoner vatte het gevoel samen: “Wij worden voor voldongen feiten gesteld. Niemand luistert naar ons.” Een oudere vrouw voegde daaraan toe: “Lichtenberg zit vol. Wij kunnen dit niet meer aan.”

Buurtbewoners klagen ook over toenemende criminaliteit, die zij linken aan een nabijgelegen asielopvang. Ze vrezen dat de nieuwe locatie deze problemen alleen maar zal verergeren.

Miljoenenwinsten voor vastgoedreus
De eigenaar van het complex, Aroundtown, is een van de grootste vastgoedbedrijven in Europa, met een hoofdvestiging in Luxemburg. Het bedrijf bezit honderden panden in meerdere landen, waaronder Nederland en Groot-Brittannië. Hoewel Aroundtown stelt dat het verhuren van panden als asielopvang slechts een klein deel van hun activiteiten vormt, lijkt dit een winstgevend model te zijn.

Uit een analyse van het grondboek blijkt dat het complex in Lichtenberg in 2005 voor een relatief lage prijs is verkocht door de gemeente Berlijn. Nu wordt het pand voor een veelvoud daarvan verhuurd aan dezelfde overheid. Een recente taxatie waardeerde het complex op 23 miljoen euro, maar de huurprijs van 143 miljoen euro over tien jaar laat zien hoe de belastingbetaler diep in de buidel tast.

Asielopvang als lucratieve business
Aroundtown lijkt niet alleen in Berlijn, maar ook elders in Duitsland vergelijkbare contracten te sluiten. In Dortmund wordt bijvoorbeeld een voormalig hotel omgebouwd tot opvanglocatie voor 350 asielzoekers, terwijl de stad Sindelfingen vorig jaar zelfs een hotel van Aroundtown kocht voor een geschatte 20 miljoen euro.

De vastgoedgigant profiteert van de enorme vraag naar opvanglocaties in Duitsland, vooral sinds de toename van migranten na de coronapandemie. Waar andere bedrijven worstelen met stijgende bouwkosten en dalende vastgoedwaarden, blijkt Aroundtown een niche te hebben gevonden in asielopvang.

Kosten en gevolgen voor de belastingbetaler
De hoge huurprijs voor het complex in Lichtenberg is slechts een voorbeeld van de financiële impact die de opvangcrisis heeft op Berlijn. Veel van deze kosten worden afgewenteld op de belastingbetaler, terwijl buurtbewoners blijven worstelen met de gevolgen van deze veranderingen.

Ondertussen organiseert de stad bijeenkomsten om de sociale cohesie te bevorderen, zoals een evenement over “queerness en migratie” in de buurt van de opvanglocatie. Hoewel deze initiatieven worden gepresenteerd als pogingen om begrip te kweken, zien veel bewoners ze als symbolische gebaren die hun echte zorgen niet aanpakken, meldt NIUS.