Een recente ontdekking in de Verenigde Staten versterkt de zorgen van Koopmans. Voor het eerst is daar vogelgriep aangetroffen bij koeien. Dit is uitzonderlijk, omdat het virus normaal gesproken alleen onder vogels circuleert. “Het voorbeeld van die koeien is echt niet eerder vertoond,” benadrukt ze. Volgens Koopmans kan een enkele mutatie van het virus al voldoende zijn om op mensen over te slaan. “We zien zoveel voorbeelden van nieuwe uitbraken.”

De herinnering aan de coronapandemie, die Nederland ruim twee jaar lang in zijn greep hield, ligt nog vers in het geheugen. Hoewel er sinds de eerste uitbraak in 2020 verbeteringen zijn doorgevoerd, blijft de viroloog kritisch over de huidige paraatheid.

Hoewel er verbeteringen zijn geboekt, zoals betere inkoop van medische hulpmiddelen en nieuwe methodes om uitbraken sneller te signaleren, bijvoorbeeld via rioolwateronderzoek, is Nederland volgens Koopmans nog altijd onvoldoende voorbereid. Ze wijst op de kwetsbaarheden in de internationale aanvoerketens die tijdens de coronacrisis pijnlijk duidelijk werden.

“Eén van de essentiële ingrediënten voor de testen werd in Wuhan geproduceerd. De bekende wattenstaafjes kwamen uit Noord-Italië, dat ook op slot ging. Toen bleek hoe kwetsbaar onze aanvoerketen was en dat die als een kaartenhuis in elkaar stortte,” zegt Koopmans. Koopmans roept de overheid op om fors in te zetten op een sterkere aanpak van infectieziekten. Ze vergelijkt de huidige situatie met de Watersnoodramp van de jaren ’50. “Toen is gezegd: ‘Dit kan niet meer, we moeten zorgen dat we dit beter doen.’ We hebben nu een soortgelijk deltaplan nodig voor infectieziekten.”

De viroloog is fel gekant tegen de voorgestelde bezuinigingen van minister Fleur Agema. De minister wil 300 miljoen euro korten op pandemische paraatheid. Koopmans noemt dit onverstandig en benadrukt dat het cruciaal is om de aandacht niet te verslappen. “Het risico op een nieuwe pandemie is groot, en we kunnen ons niet veroorloven om achterover te leunen.”