Voor het eerst zijn ook kleine verhuurders meegenomen in het onderzoek, zoals gepensioneerden en ondernemers met één extra woning. Zij verkochten vorig jaar samen per saldo 18.000 woningen. De rest kwam van grotere particuliere verhuurders en bedrijfsmatige investeerders.

Beleggers verkopen meer dan ze kopen
Sinds 2021 verkopen beleggers structureel meer woningen dan ze aankopen. Het Kadaster noemt meerdere oorzaken: de verhoogde overdrachtsbelasting, veranderde rente, nieuwe box 3-regels, de invoering van de opkoopbescherming en de Wet betaalbare huur.

Door deze verkoopgolf krimpt de huurmarkt terwijl de bevolking groeit. Vorig jaar was bijna één op de vijf gekochte woningen een voormalige huurwoning. Hoogleraar huisvestingssystemen Peter Boelhouwer waarschuwt: 'Het zijn heel grote aantallen die uit de huursector rollen. Dit loopt langzaamaan uit de hand.'

In totaal verkochten verhuurders 53.275 huurwoningen, maar sommige daarvan werden opnieuw verhuurd. Dit betekent dat niet alle verkopen direct invloed hadden op het huuraanbod.

Minister Keijzer bezorgd
Minister Keijzer noemt de cijfers zorgelijk: 'In tijden van woningnood moet het aanbod van betaalbare huurwoningen groeien. Door de verkopen is de totale voorraad private huurwoningen licht gedaald. Ik wil voorkomen dat deze trend doorzet. Betaalbaar verhuren moet rendabel zijn voor particuliere verhuurders.'

Eind maart verwacht de minister de Tweede Kamer te informeren over mogelijke maatregelen.

Voor starters met voldoende inkomen en spaargeld is er echter goed nieuws. Zij hebben nu meer keuzemogelijkheden. In het vierde kwartaal werden ex-huurwoningen gemiddeld verkocht voor 383.000 euro. Starters betaalden gemiddeld 344.000 euro. Om daarvoor een hypotheek te krijgen, moet een alleenstaande minstens 71.800 euro per jaar verdienen. Voor een stel ligt de grens op 74.000 euro, volgens berekeningen van Van Bruggen Adviesgroep.

Versnelling in uitverkoop huurwoningen
De verkoop van huurwoningen, ook wel 'uitponden' genoemd, was al in volle gang voordat toenmalig minister Hugo de Jonge zijn middenhuurwet door het parlement probeerde te loodsen. In 2023 verdwenen al per saldo 22.800 huurwoningen. Dit terwijl De Jonge tot op het laatst volhield 'dat op dit moment geen sprake is van een uitpondgolf'.

Boelhouwer trekt een duidelijke conclusie: 'Het verhaal van minister De Jonge was dat er wel huurwoningen verkocht zouden worden, maar dat we dat goed zouden maken door nieuwbouw. Dat is dus niet zo.'

In het laatste kwartaal versnelde de verkoopgolf verder. Per saldo verdwenen er 12.725 huurwoningen. Makelaars melden dat zowel sociale huurwoningen als dure vrije sectorwoningen te koop worden gezet zodra huurders vertrekken.

Uit cijfers van het Kadaster blijkt dat particuliere beleggers begin dit jaar nog 3,6 procent van de Nederlandse woningvoorraad bezaten. Een jaar eerder was dat nog 3,9 procent. Bedrijfsmatige beleggers zagen hun aandeel licht groeien, van 5,5 procent naar 5,6 procent.

Particuliere beleggers bezitten ongeveer 900.000 huurwoningen, terwijl institutionele beleggers zoals pensioenfondsen en verzekeraars samen zo’n 200.000 huurwoningen in hun portefeuille hebben.