"Je moet geen gouden bergen beloven en molshopen produceren", waarschuwde Van Zutphen. Hij doelt op het patroon waarbij politici groots uitpakken met plannen, maar deze vervolgens niet uitvoeren. Juist op cruciale dossiers zoals stikstof, de toeslagenaffaire en de woningversterking in Groningen, ziet hij nauwelijks vooruitgang.

"Alle hoop was gevestigd op ‘nu gaat het gebeuren’, maar er is nog minder gebeurd dan onder vorige kabinetten", aldus Van Zutphen. Hij wijst onder meer op een jonge boer in Brabant die al drie jaar wacht op een vergunning en daardoor zijn familiebedrijf niet kan overnemen. De bank trekt zich terug, de overheid zwijgt.

Van Zutphen, die inmiddels tien jaar ombudsman is, benadrukt het belang van daadwerkelijk contact met burgers. "De politiek praat over mensen, maar komt zelden bij ze thuis." Hij zelf bezoekt dorpen, loopt gewoon over straat en praat met inwoners. “Zo hoor je pas wat er echt speelt.” In Groningen werd hij onlangs nog door bewoners aangesproken op het trage tempo van aardbevingsherstel. Eén man wacht al zeven jaar op reparatie van zijn woning. “Formele werkbezoeken helpen niet. Je moet durven luisteren.”

Ook de afhandeling van de toeslagenaffaire noemt Van Zutphen pijnlijk traag. "Iedere keer wordt er weer iets nieuws verzonnen, in plaats van oplossingen te bieden. Mensen worden van het kastje naar de muur gestuurd." Volgens hem werkt de overheid in steeds meer gevallen via rechtszaken, boetes en dwangsommen. “Een tragisch patroon”, noemt hij het. “Je ziet het bij de IND, Ter Apel, de toeslagen, bezwaarprocedures. Alles wordt juridisch.”