Het fonds bestaat uit twee delen van elk 100 miljoen euro. De ene helft is bestemd voor overheidsprojecten, zoals onderwijs, onderzoek en musea. De andere helft gaat naar subsidies voor initiatieven vanuit de samenleving. Zo werd eerder een Afrikaanse dansgroep uitgenodigd om in Nederland een dans ter ere van koning Rwabugiri uit te voeren. Rwanda is echter nooit een Nederlandse kolonie geweest.

Topambtenaren: 'Heel fors en gering onderbouwd'
Uit interne documenten die vorig jaar opgevraagd zijn door RTL Nieuws, blijkt dat ambtenaren van Financiën grote moeite hadden met het bedrag. Ze schreven dat het fonds ‘heel fors’ is en dat ‘de onderbouwing mager’ is. Vergeleken met andere dossiers, zoals de Tweede Wereldoorlog of de onafhankelijkheidsstrijd in Indonesië, vonden zij het bedrag uitzonderlijk hoog.

De ambtenaren merkten ook op dat bedragen ‘lukraak zijn begroot’ en dat het onduidelijk is hoe het geld precies verdeeld wordt. Er is geen duidelijke berekening gemaakt van hoeveel geld nodig is per project.

Herstelbetalingen uitgesloten
De Tweede Kamer heeft eerder een motie van Eerdmans aangenomen waarin staat dat er geen herstelbetalingen komen. Toch blijft dat onderwerp terugkeren. Tijdens een rondetafelgesprek spraken sommige deelnemers zelfs over ‘miljoenen, miljarden, biljoenen, of zelfs triljoenen!’

Moderne slavernij krijgt amper aandacht
Terwijl Nederland miljoenen uittrekt voor bewustwording rond het eigen slavernijverleden, blijft de moderne slavernij grotendeels buiten beeld. In landen als China, India, Pakistan, Nepal, Afghanistan, Noord-Korea, Libië en Rusland worden dagelijks mensen slachtoffer van dwangarbeid, kinderarbeid, mensenhandel en seksuele uitbuiting. De Global Slavery Index schat dat wereldwijd meer dan 50 miljoen mensen in moderne slavernij leven. Toch richt het slavernijfonds van 200 miljoen euro zich volledig op herdenking, erfgoed en educatie over het koloniale verleden van Nederland.