Keijzer erkent slechts één uitzondering. Enschede beschikt volgens haar als enige over een geldige toezegging van een eerdere bewindspersoon. Daarom hoeft die gemeente minder asielzoekers op te vangen dan aanvankelijk was vastgesteld. De asielverdeling in Twente sleept zich al geruime tijd voort. Na langdurig overleg kwamen de gemeenten in november 2024 met een eigen regionale verdeling. Almelo was toen een van de weinige gemeenten die al voldeed aan de Spreidingswet.

Die regionale afspraak werd later van tafel geveegd door toenmalig asielminister Marjolein Faber (PVV). Daarna volgden informele gesprekken en hoorzittingen, maar zonder resultaat. In een brief laat Keijzer nu weten dat alleen haar besluit doorslaggevend is en dat de regionale afspraken geen rechtskracht hebben. De minister stelt dat zij de aantallen moest aanpassen omdat er meer asielzoekers zijn dan beschikbare opvangplekken. Dat effect werd versterkt doordat Enschede minder mensen hoeft op te vangen. Die stad stond aanvankelijk op 638 asielzoekers, maar dat aantal is teruggebracht naar 550.

Die verlaging is gebaseerd op een eerdere toezegging van toenmalig staatssecretaris Eric van der Burg (VVD). Aan die belofte wil Keijzer zich houden. Het gevolg is dat andere gemeenten extra mensen moeten opvangen. Voor Oldenzaal en Hof van Twente werden de aantallen wel iets verlaagd. Oldenzaal gaat van 175 naar 158 asielzoekers. Hof van Twente van 209 naar 189. Toch dienden ook deze gemeenten bezwaar in. Almelo wordt juist zwaarder belast. De stad moet nu 468 asielzoekers opvangen, terwijl eerder werd uitgegaan van 323.

In Almelo zorgt dat voor groot onbegrip. De stad vangt al jaren relatief veel asielzoekers op. Er is een groot asielzoekerscentrum en een tijdelijke noodopvang. Met 398 permanente opvangplekken stond Almelo lange tijd ruim boven de norm. Dat voordeel is nu verdwenen.

Wethouder Eugène van Mierlo uit stevige kritiek. „Wij werkten altijd vrijwillig mee met tijdelijke noodopvang. Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers vroeg meerdere keren om hulp, het zat erg omhoog. Nu zitten we daar aan vast. Je wordt gestraft voor dat stapje extra.”

Volgens de minister kan Almelo de extra opvang zonder problemen aan. Juist omdat de stad eerder vrijwillig meer asielzoekers opving, acht zij het onwenselijk om deze mensen opnieuw over andere gemeenten te verdelen. Dat zou volgens haar afbreuk doen aan de ‘onderlinge solidariteit’.

Van Mierlo ziet dat precies andersom. Volgens hem ondermijnt dit beleid juist de bereidheid van gemeenten om in de toekomst mee te werken. „Zo ontneem je gemeenten de wil om in het vervolg een stap extra te zetten. Dat kan niet het geval zijn.” Almelo wil het besluit daarom juridisch aanvechten. Deze week volgt overleg met het ministerie. Als dat niets oplevert, stapt de gemeente naar de rechter. De inzet is onder meer dat de tijdelijke opvang van 70 asielzoekers niet permanent wordt. Het pand waarin zij verblijven, wordt volgend jaar gesloopt.