Koops beschrijft hoe zij, net als veel andere Nederlanders, in januari de kou ontvluchtte. Haar bestemming was Curaçao. Een vlucht van ongeveer tien uur over de Atlantische Oceaan. Dat besef zorgde bij haar voor ongemak. „Ik schaam me dat ik geen vliegschaamte heb,” schrijft zij.

Op Schiphol keek zij naar de vertrekborden en constateerde dat er dagelijks honderden vluchten vertrekken. Ze rekende uit wat haar reis betekende voor het klimaat. „Mijn vlucht bleek goed voor zo’n 1,6 tot 2,0 ton CO2 per persoon,” noteert zij. Volgens haar vergelijking staat dat gelijk aan „10.000 kilometer autorijden, anderhalf jaar stroomverbruik of negen maanden een gemiddeld huis verwarmen op aardgas”.

Compensatie in het hoofd
De cijfers leidden niet tot het afzeggen van de reis, maar tot een andere redenering. Koops zocht naar manieren om de uitstoot te relativeren. „In datzelfde lijstje stond namelijk ook: deze vlucht staat gelijk aan vier jaar vegetarisch eten,” schrijft zij. Omdat zij al achttien jaar geen vlees eet, trok zij daar haar eigen conclusie. „In mijn hoofd had ik ineens vliegtegoed opgebouwd. Tien jaar tofu = één retourtje tropen.”

Koops werkt bij BNNVARA en noemt zichzelf links en progressief. In haar column verwijst zij naar kritiek die zij regelmatig krijgt. „Ik word in de commentsectie regelmatig uitgemaakt voor ‘links woke gekkie’,” schrijft zij, iets wat zij „als een compliment” beschouwt.

Dat imago maakt haar vakantie volgens haar extra beladen. Ze vraagt zich af of zij een andere bestemming had moeten kiezen, of ze CO2-compensatie had moeten aanklikken en of haar reis „echt nodig” was. Daarbij stelt ze zichzelf de vraag of zij niet hypocriet is.

Schuld verschuiven naar het systeem
In plaats van haar keuze te herzien, verlegt Koops de focus naar het grotere geheel. Zij schrijft dat zij gelooft in het idee dat „een betere wereld begint bij jezelf”, maar ook in het aanpakken van „belastingontwijkende multinationals, superrijken en een economisch systeem dat winst belangrijker acht dan leefbaarheid”. Haar vakantie plaatst zij „ergens tussen die twee slogans”.

Daarmee erkent zij het probleem, maar plaatst de verantwoordelijkheid vooral buiten zichzelf. Individueel gedrag weegt voor haar minder zwaar dan structurele oorzaken.

Steun van een expert
Om haar positie te onderbouwen, haalt Koops een oud interview aan met psycholoog Ap Dijksterhuis. Hij zei daarin: „Ik ben me bewust van de milieu-impact van vliegen, maar ik vind het veel te ver gaan om opeens niet meer op vakantie te gaan.” Volgens hem worden mensen gelukkiger van ervaringen, zoals reizen, en ligt de grootste winst bij het terugdringen van zakelijk vliegverkeer.

Koops reageert instemmend. „Eens, dacht ik meteen,” schrijft zij, om daar direct aan toe te voegen dat die gedachte haar ook goed uitkwam.

In haar afsluiting vat Koops haar positie samen als die van iemand die kritisch is op het systeem, maar er „voorlopig nog wel vrolijk gebruik van maakt”. Zij kiest naar eigen zeggen voor „bewustzijn, twijfel, zelfspot en ja, ook voor een stukje egoïsme”. De conclusie is helder: „Ik schaam me dat ik geen vliegschaamte heb, maar blijkbaar nog niet genoeg.”