Rechter dwingt Nederland tot strenger klimaatbeleid voor Bonaire
De rechtbank in Den Haag heeft geoordeeld dat de Nederlandse staat tekort is geschoten in de bescherming van inwoners van Bonaire tegen de gevolgen van klimaatverandering. De zaak was aangespannen door milieuorganisatie Greenpeace. Volgens de rechtbank behandelt Nederland Bonairianen bovendien ongelijk ten opzichte van inwoners van het Europese deel van het land. Het vonnis heeft directe gevolgen voor het klimaatbeleid en zet de overheid onder juridische druk.
De uitspraak betekent dat Nederland extra maatregelen moet nemen. Uiterlijk in 2030 moet er een concreet plan liggen om Bonaire te beschermen tegen onder meer zeespiegelstijging, het afsterven van koraalriffen en extreme weersomstandigheden. Daarnaast moet de overheid meer doen om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen.
Bindende klimaatdoelen afgedwongen
De rechtbank stelt vast dat het huidige klimaatbeleid onvoldoende houvast biedt. Nederland heeft als doel om in 2030 55 procent minder broeikasgassen uit te stoten dan in 1990. Dat is nu een streefdoel. Al jaren concludeert het Planbureau voor de Leefomgeving dat het ‘zeer onwaarschijnlijk’ is dat dit doel wordt gehaald. Omdat het niet bindend was, had dat geen juridische gevolgen.
Daar komt nu verandering in. De staat krijgt 18 maanden de tijd om bindende tussendoelen vast te stellen. Die doelen moeten aansluiten bij internationale afspraken, zoals het Klimaatakkoord van Parijs uit 2015. Daarin spraken landen af om de opwarming van de aarde ruim onder de 2 graden te houden, en liever nog onder de 1,5 graad.
Demissionair minister Hermans van Klimaat en Groene Groei reageert voorzichtig. ‘De rechter heeft vandaag een stevige uitspraak gedaan die van belang is voor de inwoners van Bonaire en van Europees Nederland.’ Zij zegt dat het kabinet de uitspraak eerst goed zal bestuderen en later met een inhoudelijke reactie komt.
Greenpeace noemt de uitspraak een doorbraak. Directeur Marieke Vellekoop zegt: ‘Mensen op Bonaire krijgen eindelijk de erkenning dat de overheid hen discrimineert en hen moet beschermen tegen extreme hitte en de stijgende zeespiegel.’
Tegelijk is er stevige kritiek. Roelof Bouwman, adjunct-hoofdredacteur bij Wynia's Week, schrijft: ‘De staat heeft onvoldoende gedaan tegen de woningnood, het lerarentekort, de asieloverlast, de netcongestie, de energiearmoede of de criminaliteit? Nee, de staat heeft onvoldoende gedaan tegen klimaatverandering op Bonaire.’ FVD-fractievoorzitter Lidewij de Vos waarschuwt verder voor ‘juridische woeker die de democratie lam legt’ en pleit voor het terughalen van politieke macht naar de bevolking.
