Op het kantoor van Maas loopt een aftelklok af naar die datum. Dan gaat de nieuwe asielprocedure officieel van start. De eerste asielzoeker die zich na middernacht meldt, valt meteen onder het nieuwe systeem. Maas zegt tegenover De Telegraaf dat de IND heeft geoefend met de aanpak: 'We hebben dry runs gedaan. Dat ging eigenlijk best goed.'

Sneller beslissen, maar geen garanties
De bedoeling is dat asielzoekers veel sneller duidelijkheid krijgen. De wettelijke beslistermijn in de gewone asielprocedure wordt zes maanden. Maas denkt dat de IND dit aankan, behalve bij grote nieuwe crises rond Europa. 'Tenzij er ergens in de omgeving van Europa een enorme oorlog ontstaat, dan zou het zomaar kunnen zijn dat wij het ook niet meer bijsloffen, maar daar ga ik voorlopig niet vanuit.'

Over een lagere instroom is Maas veel voorzichtiger. Het pact moet ervoor zorgen dat landen aan de buitengrenzen van Europa meer migranten opvangen en verwerken. Toch is dat volgens haar geen knop waar Nederland zelf aan draait. 'Het gaat echt, echt helpen in de asielprocedure. Maar dat gedeelte speelt zich natuurlijk vooral buiten onze macht af.'

Eerder waarschuwden migratie-experts al dat het EU-migratiepact de asielinstroom waarschijnlijk niet verlaagt. Daarmee zou de kern van de asielcrisis niet worden opgelost door de nieuwe maatregelen.

Oude aanvragen lopen vertraging op
Volgens Maas hangt de instroom vooral af van de situatie in herkomstlanden en van de geopolitiek. Zij noemt Syrië als voorbeeld. Eerst kregen veel Syriërs een vergunning, omdat de situatie daar ernstig was. Later veranderde dat beeld en kregen mensen geen vergunning meer.

Als het pact volledig werkt zoals bedoeld, zou Nederland vooral nog aanvragen moeten krijgen van mensen die via Schiphol binnenkomen. In de praktijk is dat nu anders. Rechters kunnen bepalen dat asielzoekers niet terug mogen. Ook kunnen termijnen voor terugkeerclaims verlopen. Daardoor blijft Nederland toch met aanvragen zitten.

IND vraagt politiek om geduld
De IND geeft nieuwe aanvragen nu voorrang. Daardoor kunnen oudere zaken verder vertragen. Asielminister Bart van den Brink heeft de dienst gevraagd die vertraging te beperken tot drie jaar. Maas erkent dat dit lang is, maar zegt dat het nieuwe systeem moet slagen: 'We hebben nu een moment om er in Europees verband voor te zorgen dat we grip krijgen op asielmigratie.'

In de Tweede Kamer klinkt, vooral op rechts, twijfel over het migratiepact. Daar blijft de roep om strengere maatregelen groot. Maas vraagt de politiek toch om voorlopig geen nieuw beleid over de IND heen te leggen. 'Geef ons alsjeblieft de tijd zonder bij elke fout te zeggen: daar moeten we iets aan het beleid veranderen.'