Het voorstel maakt deel uit van het Britse programma voor slimme en veilige elektriciteitssystemen. Leveranciers als Octopus Energy en British Gas zouden via internet toegang krijgen tot de aansturing van warmtepompen. Bij dreigende overbelasting kan de capaciteit dan tijdelijk worden beperkt.

De Britse overheid noemt dit “load control”, oftewel laststuring. Volgens het ministerie van Energiezekerheid en Net Zero kan het systeem de kans op stroomuitval verkleinen.

Eerst vrijwillig
Deelname zou aanvankelijk vrijwillig zijn. Huishoudens die meedoen, kunnen in ruil daarvoor een goedkoper energiecontract krijgen. Critici vrezen dat de regeling later alsnog verplicht wordt.

Paul Homewood, die over het plan schreef op zijn energieblog, gelooft weinig van de beloofde keuzevrijheid. “Geloof niet de leugen dat u hiervoor kunt kiezen”, stelt hij. Voor laadpalen van elektrische auto’s bestaat in Groot-Brittannië al een wettelijke basis om het stroomverbruik te beperken.

Sinds april 2025 moeten nieuw geplaatste warmtepompen in het land een internetverbinding hebben. Daardoor kunnen ze op afstand worden aangestuurd.

Steeds meer druk op het stroomnet
In bestaande Britse woningen staan inmiddels meer dan 223.000 warmtepompen. De regering wil dat er richting 2030 jaarlijks 450.000 bijkomen. Tegelijk moeten gasverwarming en andere fossiele systemen steeds verder worden teruggedrongen.

Dat verhoogt de vraag naar elektriciteit, vooral op koude dagen. Juist dan draaien warmtepompen harder en gebruiken huishoudens meer stroom. Het Britse energiesysteem leunt ondertussen steeds sterker op wind- en zonne-energie, waarvan de productie afhankelijk is van het weer.

De overheid ziet het op afstand bijsturen van apparaten daarom als een manier om pieken op te vangen.

Mogelijk averechts effect
Er is ook kritiek op de praktische uitwerking. Warmtepompen zijn doorgaans efficiënter dan gewone elektrische kachels. Wanneer een warmtepomp wordt teruggeschakeld, kunnen bewoners uitwijken naar losse radiatoren of elektrische verwarmers.

Die apparaten verbruiken relatief veel stroom. Daardoor kan een maatregel die het net moet ontlasten juist extra vraag veroorzaken.

Critici zien het Britse plan daarom als een teken dat de energievoorziening moeite heeft om de snelle elektrificatie bij te houden. Volgens hen leidt de combinatie van meer elektrische auto’s, meer warmtepompen en minder regelbare energiecentrales tot een grotere kans op schaarste.