Het incident vond vorige week maandag plaats tijdens de informatiemarkt van de EL CID-week. Daar presenteren meer dan honderd studentenverenigingen, sportclubs en andere organisaties zich aan eerstejaars. De GNSV staat al jaren op de markt, maar haar aanwezigheid leidt vrijwel iedere editie tot protest. Ook vorige week deelden tegenstanders flyers uit met de boodschap dat de vereniging niet welkom zou zijn in Leiden.

Ditmaal bleef het niet bij pamfletten. Volgens universiteitsblad Mare liep kort na de opening een jonge vrouw richting de GNSV-kraam met een glazen pot met witgele vloeistof. Op hetzelfde moment werd een beveiliger door iemand anders aangesproken. De beveiliger wist de vrouw vast te pakken voordat zij de inhoud volledig kon verspreiden. De pot viel op straat kapot. Daarna ontstond een sterke zure stank.

Verdachte afgevoerd door politie
De vrouw werd vervolgens vastgehouden bij een portiek. Na ongeveer drie kwartier werd zij door de politie meegenomen. De politie bevestigt tegenover NieuwRechts dat de vrouw een boete heeft ontvangen voor baldadigheid. Een demonstrant die tegenover de GNSV stond te flyeren, zei tegen Mare dat de vloeistof naar boterzuur rook.

GNSV-voorzitter Wancho Karkalasev noemde het incident „een sneue actie”. De vereniging probeerde daarna zelf de straat schoon te maken. Water en schoonmaakmiddel bleken volgens de aanwezigen niet voldoende om de stank meteen weg te krijgen.

Voor de GNSV komt het voorval niet uit de lucht vallen. Vorig jaar werd tijdens dezelfde Leidse introductiemarkt een emmer mest voor de kraam geleegd. Tegenstanders hingen toen ook posters op met teksten tegen 'extreemrechts'. En eerder deze zomer werden GNSV-leden op straat belaagd door Antifa-activisten. De studenten vertelden destijds bij NieuwRechts dat zij bij een station werden omsingeld, geduwd, gevolgd en bedreigd. Daarbij zouden onder meer de woorden zijn geroepen: “Ik geef je een nekschot” en “jullie moeten allemaal sterven, vuile fascisten”.

GNSV: ‘Ieder jaar hetzelfde liedje’
De GNSV is een conservatieve studentenvereniging voor studenten met een „nationaal gevoel”. De vereniging hangt de Groot-Nederlandse gedachte aan. Tegenstanders vinden dat de GNSV geen plaats zou moeten krijgen tijdens een universitaire introductieweek.

Karkalasev verwerpt die redenering. „Het is ieder jaar hetzelfde liedje”, zei hij tegen Mare. Volgens hem wordt de vereniging vanwege haar rechtse ideeën bij voorbaat verdacht gemaakt. „Alles wat rechts is, wordt verdacht gemaakt: wij zijn het kwaad. Maar wij vertegenwoordigen een bepaalde stroming studenten. Daar moet óók ruimte voor zijn op deze markt.”

De Universiteit Leiden heeft tot dusver dezelfde juridische conclusie getrokken wat betreft deelname. De universiteit onderzocht eerder of de GNSV geweerd kon worden en overlegde daarover met gemeente en politie. Een juridische basis voor uitsluiting werd niet gevonden.

„Op dit moment is er voor ons geen grond om ze uit te sluiten”, zegt universiteitswoordvoerder Caroline van Overbeeke bij Mare. De regels worden dit najaar wel opnieuw bekeken. „We gaan dingen tegen het licht houden: wat gaat er goed, wat gaat er niet goed en hoe moet het anders.”

Protest ondanks extra beveiliging
De universiteit hield vooraf rekening met nieuwe onrust. Er was daarom extra toezicht rond de GNSV-kraam. Volledig voorkomen van een incident is volgens Van Overbeeke echter lastig. „Je gaat om zo’n stand ook geen cordon van politiemensen neerzetten.”

Naast de actie met de stinkende vloeistof ontstond discussie over het uitdelen van protestfolders. Tegenstanders van de GNSV kregen volgens Mare aanvankelijk te horen dat zij alleen in een aangewezen demonstratievak mochten protesteren. Later deelden zij hun pamfletten in kleine groepjes uit.

GNSV-lid Daan Meershoek publiceerde na afloop foto's van enkele aanwezigen. Hij stelt dat personen die het protest bijwoonden, vaker betrokken zijn bij Antifa-acties. Eén van hen is een woordvoerder van het antifascistische onderzoekscollectief Kafka, dat samenwerkt met NRC voor artikelen over rechtse politieke partijen en bewegingen.

Ook in Nijmegen strijd om GNSV
De onrust beperkt zich ondertussen niet tot Leiden. Ook bij de Radboud Universiteit in Nijmegen ontstond vorige week een conflict over de aanwezigheid van de GNSV. De vereniging zou daar maandag met een kraam op de introductiemarkt staan, maar kreeg uiteindelijk geen toestemming nadat een tegenprotest was aangekondigd. De universiteit wees volgens de GNSV op veiligheidsrisico's.

Meershoek ziet daarin een verkeerde prikkel. „De universiteit beloont opnieuw extreemlinkse intimidatie”, stelde hij. De GNSV vreest dat tegenstanders haar aanwezigheid zo feitelijk onmogelijk kunnen maken door protesten en onrust aan te kondigen.