Lagere gasbelasting onmogelijk door eerdere afspraak kabinet-Rutte met Brussel
Een afspraak van het kabinet-Rutte IV met Brussel zit een verlaging van de belasting op aardgas in de weg. Nederland nam in 2022 in het Herstel- en Veerkrachtplan op dat de energiebelasting op gas omhoog zou gaan, terwijl die op elektriciteit juist zou dalen. Dat plan was nodig om aanspraak te maken op miljarden uit het Europese coronaherstelfonds. Als Nederland nu van die afspraken afwijkt, kan dat financiële gevolgen hebben die per afspraak kunnen oplopen tot 600 miljoen euro.
Lees ook
Kabinet verlaagt gasvuldoel na klimaatpleidooi van GasUnie-commissaris Samsom eerder dit jaar
Dat zorgt voor problemen nu veel Kamerleden de energierekening juist willen verlagen. Ongeveer een half miljoen huishoudens leven in energiearmoede. Tegelijk stijgen de vaste kosten voor het gas- en elektriciteitsnet en komt er later nog een Europese CO2-heffing. CDA-Kamerlid Henk Jumelet zei: ‘Er is het gevoel bij veel mensen dat ze de grip kwijt zijn op hun energierekening.’ PVV-Kamerlid Alexander Kops stelde: ‘Energie is een peperduur luxeproduct geworden.’
Gasbelasting moest juist omhoog
ChristenUnie-Kamerlid Pieter Grinwis wilde onderzoeken of de energiebelasting op aardgas omlaag kon. Daarbij bleek dat Nederland zich eerder juist heeft vastgelegd op een verhoging. In het plan van het kabinet-Rutte IV staat dat het tarief in de eerste schijf voor gas tussen 2023 en 2028 met 5,23 cent per kubieke meter zou worden verhoogd. Tegelijk zou het tarief voor elektriciteit in de eerste schijf met 5,23 cent per kilowattuur dalen.
Die belastinghervorming maakte deel uit van een groter Nederlands pakket voor het Europese herstelfonds. Het kabinet diende dat plan in juli 2022 formeel in bij de Europese Commissie. Het definitieve plan werd later dat jaar goedgekeurd en omvatte tientallen hervormingen en investeringen.
Volgens klimaatminister Stientje van Veldhoven kunnen ‘we daar niet Europa de schuld van geven’. Het was immers Nederland zelf dat de afspraken onder Rutte IV maakte. Het kabinet heeft eerder ook bevestigd dat het verlagen van de gasbelasting binnen de bestaande afspraken financiële gevolgen kan hebben.
Kamer zoekt andere oplossing
Partijen verschillen over de vraag hoe de hoge energierekening wel moet worden aangepakt. PRO en D66 willen vooral sneller woningen verduurzamen. Andere partijen, waaronder partijen aan de rechterkant maar ook SP en ChristenUnie, kijken vooral naar een lagere energiebelasting.
Een mogelijke route is het verhogen van de vaste belastingkorting voor huishoudens. In het oorspronkelijke herstelplan was ook al een structurele verlaging van 225 miljoen euro van het belastingdeel van de energierekening opgenomen als compensatie voor verwachte hogere kosten door groen gas.
