In Brazilië is het een week na de inhuldiging van de nieuwe president Lula flink uit de klauwen gelopen. Zondag bestormden maar liefst honderden aanhangers van oud-president Jair Bolsonaro het Braziliaanse Hooggerechtshof, het parlement en het presidentiële paleis in Brasilia. Lula was op het moment zelf in geen van de gebouwen aanwezig.
Eind oktober won Lula met een nipte 50,9 procent van de stemmen van de destijds zittende president Bolsonaro. Bolsonaro heeft echter nooit de uitslag van de presidentsverkiezingen erkend, en vocht zelfs tevergeefs de uitslag aan. Sommige aanhangers van Bolsonaro beweerden dat er sprake was van verkiezingsfraude, hoewel hiervoor geen formeel bewijs is. In de aanloop naar Lula's inhuldiging heerste er daarom grote onrust. Zo werd er al van tevoren gevreesd voor een eventuele aanslag. De inhuldiging op 1 januari verliep echter zonder grote ongeregeldheden.
Verwijten naar Forum voor Democratie
Maar zondag, een week na de inhuldiging, ging het alsnog mis. Sommige opiniemakers trokken al snel de vergelijking met de bestorming van het Capitool op 6 januari 2021. Anderen trokken de lijn zelfs verder door, en koppelden Forum voor Democratie (FVD) aan hun vergelijking.
'In Nederland is deze politieke stroming eveneens aan het groeien,' schreef AD-columnist Özcan Akyol maandag. 'Als we het in Nederland zo ver laten komen als in Brazilië, kan niemand zeggen dat we niet waren gewaarschuwd. Maar we durfden er niets tegen te doen.'
'Verkiezingen ontkennen en tegenstanders dehumaniseren sloopt dat. Steeds meer rechtspopulisten voeden zo agressie,' schreef D66-fractievoorzitter Jan Paternotte. Volt-leider Laurens Dassen liet eenzelfde geluid horen: 'Dit is waar doelgerichte extreme polarisatie toe leidt: ondermijning van de democratie. [...] De democratie en rechtsstaat moeten elke dag verdedigd worden tegen hen die ze kapot willen maken.'
Eerder wilden Paternotte en Dassen al een versneld partijverbod voor FVD omdat deze partij volgens hen de democratische rechtstaan zou ondermijnen.
Bestorming van parlement
Maar voormalig VVD-Kamerlid Arend Jan Boekestijn gaat zelfs nog een stapje verder in zijn verwijten naar FVD. Hij schrijft: 'Wat er nu in Brazilië gebeurt (bestorming parlement) wil Baudet helaas ook in Nederland.' Boekestijn verwijst hierbij naar een eerdere oproep van FVD-Kamerlid Gideon van Meijeren tot een "fluwelen revolutie".
Baudet reageert echter al snel op Boekestijns verwijt: 'Ik wil helemaal geen bestorming van het parlement. Niemand van FVD wil dat. Hou eens op met je kwalijke laster.'
Oproep tot fluwelen revolutie
In november sprak FVD-Kamerlid Gideon van Meijeren zijn hoop uit op een 'fluwelen revolutie'. Hij constateerde dat het "systeem scheurtjes begint te vertonen", en hoopte dat deze ontwikkeling zich zou doorzetten.
Hij sprak: "In het verleden is het natuurlijk al vaker gebeurd dat regimes die zich echt tiranniek gingen gedragen, toch op enig moment ten val werden gebracht door de bevolking. Want wij hebben uiteindelijk wel de aantallen, en als de massa zo groot wordt, denk ik dat het wijze van spreken echt omslaat in een revolutionaire beweging [...] Het wordt dan zo urgent voor mensen die niets meer te verliezen hebben, dat ze bij wijze van spreken naar het parlement trekken en zeggen: 'Wij gaan hier niet meer weg totdat de regering weg is'."
Maar er kleven ook nadelen aan een revolutie, erkende Van Meijeren. Hij besloot: "In het verleden zijn er talloze voorbeelden wereldwijd geweest waarbij helaas ook slachtoffers bij vallen, soms dodelijk. Dit is natuurlijk vreselijk, en laten we hopen dat we dat kunnen voorkomen en dat het vreedzaam blijft. Maar dat is wel waar ik op hoop. Het wordt wel eens mooi een 'fluwelen revolutie' genoemd."
Hoewel Van Meijeren zijn hoop uitsprak op een - hopelijk vreedzame - revolutie, werd hij al snel door politici en journalisten ervan beschuldigd dat hij zou hebben opgeroepen tot een bezetting van het parlement. Van Meijeren noemde dit 'feitelijk onjuist', en weersprak de beschuldiging meermaals.
