"Ik zou van ganser harte willen zeggen dat mijn leven de afgelopen weken volkomen absurd is geworden," laat toneelmaker Oisín Moyne wete naan The Irish Times. De geboren en getogen Ier had gehoopt om het bekende toneelstuk 'Wachten op Godot' van de Ierse schrijver Samuel Beckett ook in Nederland te laten uitvoeren. Hiermee zou hij zijn regiedebuut maken.
Maar het heeft niet zo mogen zijn. In het toneelstuk heeft Beckett alleen rollen voor mannen geschreven, en dus vroeg Moyne alleen mannen om auditie te komen doen voor de vijf beschikbare rollen. Deze acteurs werden gevonden, en de repetities gingen in november van start.
Maar de live-uitvoering zal niet gaan plaatsvinden. Het plan was namelijk om het toneelstuk in maart uit te voeren in het cultuurcentrum van de Universiteit Groningen. Maar de universiteit heeft het toneelstuk nu gecanceld, omdat het tegen hun inclusiviteitsbeleid ingaat om alleen mannen te vragen voor audities.
"Je kunt niet mensen al van tevoren uitsluiten," laat woordvoerder Bram Douwes van tevoren weten. Volgens de universiteit zijn de tijden nu eenmaal veranderd sinds het toneelstuk voor het eerst werd opgevoerd in 1953.
"Het idee dat alleen mannen geschikt zijn voor deze rol is achterhaald en zelfs discriminerend," voegt persvoorlichter Elies Kouwenhoven eraan toe. "Wij als universiteit staan voor een open inclusieve gemeenschap waar het niet gepast is om anderen uit te sluiten, op welke grond dan ook."
Divers personeel ondanks restricties
Moyne laat weten aan The Irish Times dat hij aanvankelijk overwoog om ook mensen van andere genders auditie te laten doen voor het toneelstuk 'Wachten op Godot'. Maar hij kon dit uiteindelijk niet doen, omdat Beckett expliciet heeft voorgeschreven dat het toneelstuk alleen door mannen mag worden uitgevoerd. In 1988 klaagde Beckett nog een Nederlands theatergezelschap aan omdat het vrouwen rollen liet spelen in het toneelstuk.
De acteurs zijn dus allemaal mannen in Moynes toneelstuk. Maar de producer van Moynes toneelstuk laat weten dat het personeel rondom de productie wel degelijk erg divers is: "Hoewel er een beperking was voor de acteurs, die slechts vijf mensen in deze productie zijn, is de rest van onze productie overwegend vrouwelijk. We hebben ook transgenders, we hebben non-binaire individuen, het grootste deel van de productie bestaat uit mensen uit de LHBT-gemeenschap."
Ze vervolgt: "Ik probeerde [Universiteit Groningen] uit te leggen dat het legaal is en dat we een kleine amateurtheatervereniging zijn en dat we het ons niet kunnen veroorloven om aangeklaagd te worden. Maar niets wat ik tijdens de vergadering kon zeggen, kon hen van gedachten doen veranderen."
Boze reacties
Boze reacties op de beslissing van de Universiteit Groningen druppelen al binnen. 'Man man man… Universiteit Groningen, waar zijn jullie mee bezig? Diversiteitsdrammen over een toptoneelstuk met vijf rollen die expliciet geschreven zijn voor mannen,' schrijft het Amsterdamse JA21-raadslid Annabel Nanninga.
Ook schrijfster Marieke Hoogwout reageert woest: 'Mannenrollen alleen laten spelen door mannen is ouderwets en zelfs discriminatie en dus moet het stuk gecanceld. Want gode verhoede dat studenten een millimeter buiten een zelfgecreëerd teletubbieland moeten kunnen denken.'
Iemand schrijft: 'Als politiek zich met kunst gaat bemoeien krijg je stinkende bruine drab. Het maakt niet uit of die bemoeienis uit extreem-rechtse of uit "progressieve" hoek komt. Het inperken van de vrijheid van de makers beknot ook de vrijheid van de beschouwer, oftewel die van ons allemaal!'
