Jetten betrapt op leugens over lagere energierekening: zo zit het écht

Achtergronden 13 november 2023 4 minuten Marit Nubé
Jetten

Demissionair klimaatminister Rob Jetten (D66) beweert dat de energierekening lager is geworden door zijn klimaatbeleid. Ook stelt hij dat Nederland helemaal onafhankelijk is geworden van Russisch gas dankzij hem. Maar al snel blijkt Jettens betoog enorm te rammelen. Op welke leugens is de zelfverklaarde 'klimaatdrammer' betrapt? Lees het hier!

Bij WNL Op Zondag haalt Frans Timmermans flink uit naar Jetten.  "Rob Jetten heeft onderdeel uitgemaakt van een kabinet dat gewoon niets heeft gedaan. Wij staan in Nederland al duizend dagen stil", vindt de lijsttrekker van GL-PvdA.

Deze opmerking komt hem al snel op een sneer te staan van Jetten. 'Frans, is het lastig te erkennen dat een andere lijsttrekker ook iets goed heeft gedaan?' schrijft de D66-minister op X. Als voorbeeld stelt Jetten dat Nederland 'binnen één jaar onafhankelijk van Russisch gas' is geworden en dat er een 'lagere energierekening door isolatie' is.

Woningisolatie kan flink in papieren lopen
Al snel krijgt Jetten de wind van voren op sociale media. Zo wordt er sterk aan getwijfeld of de bewering inderdaad klopt dat door hem de energierekening omlaag is gegaan door isolatie. Zo merkt onderzoeksjournalist Marc van der Vegt op dat 'mensen isolatie niet kunnen betalen'. Dit is niet voor niets: in augustus werd bekend dat woningisolatie duizenden euro's extra kan gaan kosten. 

Met een geïsoleerd huis heb je minder energie nodig om je huis te verwarmen. Daarom proberen steeds meer huishoudens hun woning te verduurzamen door het goed te laten isoleren. Maar dit blijkt niet altijd even diervriendelijk. Bij het isoleren van muren dreigen vleermuizen hun woonplek te verliezen of zelfs te verstikken, blijkt uit onderzoek.

Dit werpt de nodige problemen op. De vleermuis draagt namelijk veel bij aan het ecosysteem en dus een beschermde diersoort is volgens de Europese Habitatrichtlijnen. Daarom besloot de Raad van State deze zomer dat huiseigenaren, die hun woning willen laten isoleren, eerst een duur ecologisch onderzoek moeten laten uitvoeren naar de aanwezigheid van vleermuizen. Zo'n onderzoek duurt een jaar en kan zo'n 5.000 euro kosten.

Hoogste gasprijs van Europa 
Ook op een andere manier wordt er getwijfeld aan Jettens bewering dat hij de energierekening omlaag heeft gekregen. Zo liep tijdens zijn ministerschap de Nederlandse gasprijs zodanig op, dat het zelfs de hoogste van Europa werd.

"We hebben veruit de hoogste gasprijzen van Europa," merkte NSC-leider Pieter Omtzigt begin dit jaar op in een Kamerdebat. "Onze huishoudens betalen het dubbele van wat er in België of Duitsland wordt betaald."

De reden van de hoge gasprijs heeft uiteraard te maken met de Europese sancties tegen Russisch gas, vanwege de oorlog in Oekraïne. Maar ook hierin heeft Jetten een precaire rol gespeeld, benadrukken critici. In april vorig jaar kondigde de D66'er namelijk een dwangmaatregel aan: alle gemeten moeten hun contract opzeggen bij het Russische Gazprom Energy, zodat ze 'niet langer de Russische staatskas spekken'. Burgermeesters die weigerden mee te werken wilde hij eventueel in de gevangenis kunnen gooien.

Maar al snel kwam er veel kritiek op Jettens dwangmaatregel. Zo bleek dat zo'n opzegging miljoenen euro's per gemeente kon gaan kosten. De gemeente Utrecht, bijvoorbeeld, kostte het elf miljoen euro om een nieuw contract af te sluiten. Ook werd er getwijfeld aan de effectiviteit van de plannen. Als gemeenten hun contract opzeggen, moeten zij nieuw gas inkopen op de Europese markt. Maar dit gas is altijd nog deels Russisch, en de gasprijzen zijn inmiddels tien tot vijftien keer gestegen. Dit betekent dat er met een nieuw gascontract juist méér geld in de Russische staatskas komt. Jettens plannen bleken dus een averechts effect te hebben.

Daarom besloot een Kamermeerderheid een half jaar later dat Jetten moest afzien van zijn dwangmaatregel. Dit besloot hij daarom nog dezelfde dag te doen.

Nog steeds afhankelijk van Russisch gas
Tot slot beweert Jetten dat Nederland, dankzij hem, helemaal onafhankelijk is van Russisch gas. Maar kritische X-gebruikers wijzen erop dat dit niet klopt. Vanwege zijn ingetrokken dwangmaatregel hebben Nederlandse gemeenten nog steeds energiecontracten met Gazprom. En zelfs de gemeenten die wél een nieuw gascontract afsloten, zoals Utrecht, gebruiken alsnog Russisch gas omdat ze het halen van de Europese markt.

Ook de CEO van Gazprom, Aleksey Miller, erkent dat zijn bedrijf nog in groten getale gas levert aan de Europese markt. Precieze getallen geeft hij hier niet over, omdat pijpleidingen "geen nationale kleur hebben". Maar deze maand meldt hij wel aan het Russische staatskanaal Rossiya 1 dat "Russisch gas wordt geleverd aan veel landen die hebben verklaard het niet te willen gebruiken". Het gas wordt geleverd via Oekraïne naar de Oostenrijkse hub in Baumgarten.

Energierekening gaat blijven stijgen
Tot slot werd dit maandag bekend dat de energierekening in komende jaren explosief zal blijven stijgen vanwege windmolens en zonnepanelen. Dit meldt adviesorganisatie PwC Nederland aan Hart van Nederland.

PwC voorspelt dat met name de kosten voor stroom explosief zullen blijven stijgen. Dit is niet voor niets: vorige maand erkende Jetten dat de aansluitingskosten van windparken op zee 40 miljard euro hoger uitvallen dan verwacht. Dit wordt doorberekend aan de consument. Ondertussen zullen bedrijven en burgers alsmaar meer elektriciteit verbruiken. En dus stijgt de stroomprijs schrikbarend. Volgens PwC zullen elektriciteit en gas in 2030 tweemaal zo duur zijn als de prijs in 2020. Vervolgens zal de prijs rond 2040 weer zo'n 40 procent duurder zijn dan in 2030. 

Vorig jaar steeg de energierekening al flink in Nederland, maar volgens PwC was dit geen eenmalige uitschieter. Door de energietransitie zal de stroom- en gasrekening komende jaren blijven stijgen. De totale kostenstijging van energie zal zo'n 56 miljard euro kosten, waarvan 31 miljard euro verhaald gaat worden op huishoudens. Daarnaast 

Al in september vorig jaar erkende Jetten dat de hoge gasprijs blijvend zal zijn. "De realiteit is dat we het met minder fossiele energie moeten doen", aldus minister Rob Jetten in gesprek met NU.nl. Volgens de minister zal aardgas, ook met speciale maatregelen, een stuk duurder blijven dan voorheen. Maar volgens Jetten is dit niet per se problematisch, hij ziet het dan ook als een "wake-upcall". Een economie bouwen op goedkoop gas is niet verantwoord, aldus de minister 

Peter Siebelt onthult de miljardenindustrie achter de asielketen in Nederland.

Peter Siebelt onthult de miljardenindustrie achter de asielketen in Nederland.

Beluister onze podcast

Diederik Boomsma ontrafelt juridisch moeras: ‘Massamigratie moet stoppen, mensen willen dit niet'
Of beluister op:

Meerartikelen

Angelika Niebler
Nieuws

Europarlementariër uit fractie Von der Leyen behoudt immuniteit ondanks fraudeonderzoek

Het Europees Parlement heeft besloten de parlementaire immuniteit van de Duitse EVP’er Angelika Niebler niet op te heffen. Dat gebeurt ondanks een verzoek van het Europees Openbaar Ministerie en Duitse aanklagers. Niebler, delegatieleider van de CSU

moslima leerlingen
Nieuws

Duitse scholen worstelen met groepsdruk door streng islamitische leerlingen

Duitse scholen krijgen steeds vaker te maken met religieuze conflicten rond streng islamitische leerlingen. Het gaat om druk op andere leerlingen, discussies over eten, kleding, vasten en lessen. In sommige gevallen weigeren leerlingen muziekonderwij

Natuur
Achtergronden

De stille macht van natuurorganisaties in Nederlands grondbeleid

Nieuwe natuur lijkt onschuldig. Maar achter de kaarten van het Natuurnetwerk Nederland speelt een veel grotere machtsvraag: wie beslist over grond, geld en ruimte in Nederland? De Groningse blogger en onderzoeker Driekus Vierkant stelt dat burgers, b

Volkskrant
Nieuws

Volkskrant-columnist noemt Markuszower ‘demagoog’, maar perste bejaarde af

Volkskrant-columnist Wilbert Linders heeft fel uitgehaald naar Gidi Markuszower vanwege diens omstreden woorden over het tegenhouden van Palestijnse vluchtelingen aan de grens. Linders noemt de uitspraken van Markuszower in De Volkskrant onder meer ‘

Koopmans
Nieuws

LTO trekt harde lijn: ‘Geen steun aan stikstofplannen als kritische depositiewaarde blijft’

LTO Nederland zet de druk vol op het kabinet in het stikstofdossier. Volgens voorzitter Ger Koopmans komt er geen steun voor nieuwe stikstofplannen zolang de kritische depositiewaarde (KDW) in de wet blijft staan. Daarmee trekt de grootste landbouwor

Bijlmer
Video

Bizarre reportage uit de Bijlmer: jongeren tonen wapens en praten over geweld

Een Duitse YouTuber heeft in de Amsterdamse Bijlmer een ongefilterd inkijkje gefilmd in een wereld van straatcultuur, wapens en jonge jongens die zichzelf presenteren als “shooters”. In de videoreportage tonen jongeren pistolen, magazijnen en accesso

Snelweg
Nieuws

OM verdubbelt aantal flitslocaties ondanks eerdere waarschuwing dat verkeersboetes te hoog zijn

De kans op een verkeersboete wordt dit jaar flink groter. Het Openbaar Ministerie wil het aantal plekken waar wordt geflitst ruim verdubbelen. Nu gaat het nog om ongeveer 650 locaties. Dat moeten er 1450 worden, meldt ANP. Daarmee kiest het OM voor m

moslima's
Nieuws

Lijsttrekker moslimpartij Amsterdam: ‘Moslims kunnen geen vrienden zijn met witte mensen'

Ozan Turkdogan, lijsttrekker van de Anti-Racistische Moslimpartij in Amsterdam, ligt opnieuw onder vuur door uitspraken in een TikTok-video. Daarin zegt hij dat moslims volgens hem geen vrienden kunnen zijn met ‘witte mensen’. Ook stelt hij dat mosli

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

migranten
Nieuws

Asieladvocaat pleit voor generaal pardon voor ruim 50.000 asielzaken: 'Omgekeerde wereld'

Asieladvocaat Lineke Blijdorp heeft bij NPO Radio 1 gepleit voor een generaal pardon voor lopende IND-zaken. Dat zou betekenen dat de ruim 50.000 openstaande asielzaken (bijna) allemaal worden goedgekeurd zonder aparte beoordeling per dossier. Volgen

Biddinghuizen
Nieuws

Dronten zet streep door grote winteropvang voor asielzoekers bij Walibi-terrein

Asielzoekers kunnen komende winters niet langer terecht op het terrein bij Biddinghuizen, naast pretpark Walibi Holland. De nieuwe coalitie in Dronten zet een streep door de noodopvang die de afgelopen winters plek bood aan ongeveer 1250 mensen. Daar

COA
Nieuws

Ter Apel opnieuw overvol: bijna 2200 mensen in aanmeldcentrum

Het aanmeldcentrum voor asielzoekers in Ter Apel is opnieuw veel te vol. Het complex mag maximaal 2000 mensen opvangen, maar sinds januari wordt die grens bijna onafgebroken overschreden. Sinds vorige week is de drukte nog verder toegenomen. In de na

minister Aartsen
Nieuws

Kabinet laat Turkse overheidsinvloed bij Islamitische organisatie niet onderzoeken

Het kabinet gaat geen extra stappen zetten na vermoedens over Turkse overheidsinvloed binnen de Islamitische Stichting Nederland (ISN). Die stichting speelt via moskeeën en religieuze netwerken een rol voor Turkse gemeenschappen in Nederland en komt

demonstratie Den Haag
Nieuws

Pro-Palestijnse activisten leggen treinverkeer Den Haag Centraal stil: 5 mensen opgepakt

Het treinverkeer van en naar Den Haag Centraal is dinsdagavond weer langzaam op gang gekomen nadat pro-Palestijnse activisten het spoor hadden stilgelegd. De demonstranten gingen het spoor op en blokkeerden daarmee het treinverkeer rond het station.

Raad van Europa
Nieuws

Raad van Europa steunt verklaring om uitzetting illegale migranten makkelijker te maken

Een brede groep Europese en internationale landen steunt een nieuwe politieke verklaring die uitzetting van illegale migranten makkelijker moet maken. De verklaring werd aangenomen op een top van de Raad van Europa in Chișinău, de hoofdstad van Molda

commissariaat voor de media
Nieuws

Commissariaat wil Europese wetgeving inzetten tegen ‘riskante’ sociale mediafeeds

Het Commissariaat voor de Media waarschuwt dat sociale media een risico vormen voor de democratische meningsvorming. In het rapport Naar democratisch gezonde feeds stelt de toezichthouder dat platforms als TikTok, Instagram, Facebook en X met hun fee

boeren
Nieuws

Kunstmestcrisis raakt boeren hard: EU denkt aan honderden miljoenen steun

De Europese Commissie werkt aan een fors steunpakket voor boeren die worden geraakt door de oorlog in het Midden-Oosten. De kosten voor brandstof zijn gestegen, maar vooral kunstmest is veel duurder geworden. Dat kan ook Nederlanders direct raken, om

voormalige HagaZiekenhuis
Nieuws

Oud-college Den Haag probeert mega-opvang door te drukken: ‘Democratie is dood’

De omstreden asielopvang in het oude HagaZiekenhuis aan de Haagse Sportlaan kan mogelijk toch doorgaan, zelfs als de gemeenteraad tegenstemt. Den Haag heeft juridisch laten uitzoeken of het college een negatief advies van de raad kan passeren. Volgen

Carola Schouten
Nieuws

Burgemeester Rotterdam: kabinet moet eerlijk zijn dat asielinstroom niet hard zal dalen

De Rotterdamse burgemeester Carola Schouten zegt dat de asielinstroom niet sterk zal dalen en dat het kabinet daar eerlijk over moet zijn. Bij Pauw & De Wit stelde de CU-burgemeester dat de instroom nu wel iets lager ligt, maar niet in een mate waard

Wagensveld
Nieuws

Hof veroordeelt Pegida-voorman, maar geeft hem op twee punten gelijk

Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft Pegida-voorman Edwin Wagensveld veroordeeld voor groepsbelediging van moslims. Hij krijgt een werkstraf van 20 uur. Tegelijk spreekt het hof hem vrij van belediging van burgemeester Ahmed Marcouch en van overtr

Belastingdienst
Nieuws

Belastingdienst vermoedt opnieuw miljoenenfraude met Bulgaren

De Belastingdienst vermoedt dat er opnieuw op grote schaal is gefraudeerd met Bulgaren in Nederland. Het zou gaan om ruim 6 miljoen euro aan fraude met de inkomstenbelasting. Volgens staatssecretaris Eerenberg van Financiën zijn er vermoedelijk honde