Jetten betrapt op leugens over lagere energierekening: zo zit het écht

Achtergronden 13 november 2023 4 minuten Marit Nubé
Jetten

Demissionair klimaatminister Rob Jetten (D66) beweert dat de energierekening lager is geworden door zijn klimaatbeleid. Ook stelt hij dat Nederland helemaal onafhankelijk is geworden van Russisch gas dankzij hem. Maar al snel blijkt Jettens betoog enorm te rammelen. Op welke leugens is de zelfverklaarde 'klimaatdrammer' betrapt? Lees het hier!

Bij WNL Op Zondag haalt Frans Timmermans flink uit naar Jetten.  "Rob Jetten heeft onderdeel uitgemaakt van een kabinet dat gewoon niets heeft gedaan. Wij staan in Nederland al duizend dagen stil", vindt de lijsttrekker van GL-PvdA.

Deze opmerking komt hem al snel op een sneer te staan van Jetten. 'Frans, is het lastig te erkennen dat een andere lijsttrekker ook iets goed heeft gedaan?' schrijft de D66-minister op X. Als voorbeeld stelt Jetten dat Nederland 'binnen één jaar onafhankelijk van Russisch gas' is geworden en dat er een 'lagere energierekening door isolatie' is.

Woningisolatie kan flink in papieren lopen
Al snel krijgt Jetten de wind van voren op sociale media. Zo wordt er sterk aan getwijfeld of de bewering inderdaad klopt dat door hem de energierekening omlaag is gegaan door isolatie. Zo merkt onderzoeksjournalist Marc van der Vegt op dat 'mensen isolatie niet kunnen betalen'. Dit is niet voor niets: in augustus werd bekend dat woningisolatie duizenden euro's extra kan gaan kosten. 

Met een geïsoleerd huis heb je minder energie nodig om je huis te verwarmen. Daarom proberen steeds meer huishoudens hun woning te verduurzamen door het goed te laten isoleren. Maar dit blijkt niet altijd even diervriendelijk. Bij het isoleren van muren dreigen vleermuizen hun woonplek te verliezen of zelfs te verstikken, blijkt uit onderzoek.

Dit werpt de nodige problemen op. De vleermuis draagt namelijk veel bij aan het ecosysteem en dus een beschermde diersoort is volgens de Europese Habitatrichtlijnen. Daarom besloot de Raad van State deze zomer dat huiseigenaren, die hun woning willen laten isoleren, eerst een duur ecologisch onderzoek moeten laten uitvoeren naar de aanwezigheid van vleermuizen. Zo'n onderzoek duurt een jaar en kan zo'n 5.000 euro kosten.

Hoogste gasprijs van Europa 
Ook op een andere manier wordt er getwijfeld aan Jettens bewering dat hij de energierekening omlaag heeft gekregen. Zo liep tijdens zijn ministerschap de Nederlandse gasprijs zodanig op, dat het zelfs de hoogste van Europa werd.

"We hebben veruit de hoogste gasprijzen van Europa," merkte NSC-leider Pieter Omtzigt begin dit jaar op in een Kamerdebat. "Onze huishoudens betalen het dubbele van wat er in België of Duitsland wordt betaald."

De reden van de hoge gasprijs heeft uiteraard te maken met de Europese sancties tegen Russisch gas, vanwege de oorlog in Oekraïne. Maar ook hierin heeft Jetten een precaire rol gespeeld, benadrukken critici. In april vorig jaar kondigde de D66'er namelijk een dwangmaatregel aan: alle gemeten moeten hun contract opzeggen bij het Russische Gazprom Energy, zodat ze 'niet langer de Russische staatskas spekken'. Burgermeesters die weigerden mee te werken wilde hij eventueel in de gevangenis kunnen gooien.

Maar al snel kwam er veel kritiek op Jettens dwangmaatregel. Zo bleek dat zo'n opzegging miljoenen euro's per gemeente kon gaan kosten. De gemeente Utrecht, bijvoorbeeld, kostte het elf miljoen euro om een nieuw contract af te sluiten. Ook werd er getwijfeld aan de effectiviteit van de plannen. Als gemeenten hun contract opzeggen, moeten zij nieuw gas inkopen op de Europese markt. Maar dit gas is altijd nog deels Russisch, en de gasprijzen zijn inmiddels tien tot vijftien keer gestegen. Dit betekent dat er met een nieuw gascontract juist méér geld in de Russische staatskas komt. Jettens plannen bleken dus een averechts effect te hebben.

Daarom besloot een Kamermeerderheid een half jaar later dat Jetten moest afzien van zijn dwangmaatregel. Dit besloot hij daarom nog dezelfde dag te doen.

Nog steeds afhankelijk van Russisch gas
Tot slot beweert Jetten dat Nederland, dankzij hem, helemaal onafhankelijk is van Russisch gas. Maar kritische X-gebruikers wijzen erop dat dit niet klopt. Vanwege zijn ingetrokken dwangmaatregel hebben Nederlandse gemeenten nog steeds energiecontracten met Gazprom. En zelfs de gemeenten die wél een nieuw gascontract afsloten, zoals Utrecht, gebruiken alsnog Russisch gas omdat ze het halen van de Europese markt.

Ook de CEO van Gazprom, Aleksey Miller, erkent dat zijn bedrijf nog in groten getale gas levert aan de Europese markt. Precieze getallen geeft hij hier niet over, omdat pijpleidingen "geen nationale kleur hebben". Maar deze maand meldt hij wel aan het Russische staatskanaal Rossiya 1 dat "Russisch gas wordt geleverd aan veel landen die hebben verklaard het niet te willen gebruiken". Het gas wordt geleverd via Oekraïne naar de Oostenrijkse hub in Baumgarten.

Energierekening gaat blijven stijgen
Tot slot werd dit maandag bekend dat de energierekening in komende jaren explosief zal blijven stijgen vanwege windmolens en zonnepanelen. Dit meldt adviesorganisatie PwC Nederland aan Hart van Nederland.

PwC voorspelt dat met name de kosten voor stroom explosief zullen blijven stijgen. Dit is niet voor niets: vorige maand erkende Jetten dat de aansluitingskosten van windparken op zee 40 miljard euro hoger uitvallen dan verwacht. Dit wordt doorberekend aan de consument. Ondertussen zullen bedrijven en burgers alsmaar meer elektriciteit verbruiken. En dus stijgt de stroomprijs schrikbarend. Volgens PwC zullen elektriciteit en gas in 2030 tweemaal zo duur zijn als de prijs in 2020. Vervolgens zal de prijs rond 2040 weer zo'n 40 procent duurder zijn dan in 2030. 

Vorig jaar steeg de energierekening al flink in Nederland, maar volgens PwC was dit geen eenmalige uitschieter. Door de energietransitie zal de stroom- en gasrekening komende jaren blijven stijgen. De totale kostenstijging van energie zal zo'n 56 miljard euro kosten, waarvan 31 miljard euro verhaald gaat worden op huishoudens. Daarnaast 

Al in september vorig jaar erkende Jetten dat de hoge gasprijs blijvend zal zijn. "De realiteit is dat we het met minder fossiele energie moeten doen", aldus minister Rob Jetten in gesprek met NU.nl. Volgens de minister zal aardgas, ook met speciale maatregelen, een stuk duurder blijven dan voorheen. Maar volgens Jetten is dit niet per se problematisch, hij ziet het dan ook als een "wake-upcall". Een economie bouwen op goedkoop gas is niet verantwoord, aldus de minister 

nieuwrechts.nl/series/democratienieuwrechts.nl/series/boerennieuwrechts.nl/series/economienieuwrechts.nl/series/migratienieuwrechts.nl/series/eu

Beluister onze podcast

Dreigt Nederland zijn belangrijkste fundament te verliezen?
Of beluister op:

Meerartikelen

Von der Leyen en Zelensky
Nieuws

Na vertrek Orbán laat Hongarije verzet vallen: Oekraïne stap dichter bij EU-lidmaatschap

Alle 27 lidstaten van de Europese Unie hebben ingestemd met het openen van nieuwe toetredingsonderhandelingen met Oekraïne. Ook Hongarije, dat de voortgang jarenlang tegenhield, heeft zijn verzet opgegeven. Dat bevestigde de Ierse minister van...

Guarda Civil
Nieuws

Marokkaanse oorlogsschepen drongen Spanje binnen tijdens massale migratiestroom Ceuta

De Spaanse premier Pedro Sánchez heeft bevestigd dat Marokkaanse oorlogsschepen zonder toestemming de Spaanse wateren bij Ceuta binnengingen tijdens de grote migratiecrisis van eind juli. Dat gebeurde terwijl naar schatting 80.000 migranten vanuit...

Migratiedienst VK
Nieuws

Zeven Londense gemeenten weigeren mee te werken aan uitzetten illegale immigranten

Steeds meer gemeenten in Londen weigeren vrijwillig mee te werken aan controles van de Britse immigratiedienst. Inmiddels hebben minstens zeven stadsdelen besloten hun samenwerking met het ministerie van Binnenlandse Zaken te beperken....

COA
Nieuws

COA dreigt met extra corvee voor asielzoekers die meisjes lastigvallen in de bus

Het COA kan asielzoekers extra corvee, een strengere avondklok of minder leefgeld opleggen als blijkt dat zij zich hebben misdragen. Die waarschuwing volgt nadat ouders van drie minderjarige meisjes melding maakten van intimidatie door bewoners van...

Pechtold
Nieuws

Delft kiest definitief voor groot azc op sportpark

Delft krijgt een nieuw asielzoekerscentrum voor maximaal 350 mensen. Het college heeft een terrein op Sportpark Brasserskade definitief aangewezen als opvanglocatie. Het azc moet ongeveer vijftien jaar blijven staan en naar verwachting in het...

Gerkens Asante
Nieuws

Toezichthouders gaan persoonsgegevens delen over ‘schadelijke’ online inhoud

Twee landelijke toezichthouders gaan signalen en zo nodig persoonsgegevens met elkaar delen over „mogelijk of vastgesteld schadelijk of strafbaar online aanbod”. Het gaat om de Autoriteit online Terroristisch en Kinderpornografisch Materiaal (ATKM)...

Heerma Simons
Nieuws

Kabinet stuurt ‘BIJ1-rapport’ naar Kamer: koloniale verzetshelden moeten in schooldoelen

Minister van Binnenlandse Zaken Pieter Heerma (CDA) heeft drie dagen voor een debat over het slavernijverleden een nieuw onderzoeksrapport naar de Kamer gestuurd. De onderzoekers willen antikoloniale verzetshelden expliciet opnemen in kerndoelen en...

Van Weel
Nieuws

Minister loog over politie-iftars: er werden wél aparte budgetten vrijgemaakt

De politie in Utrecht reserveerde in 2025 per basisteam 3.500 euro voor een iftar of een andere geloofsbijeenkomst. Dat blijkt uit interne documenten die via de Wet open overheid zijn vrijgegeven. Drie maanden later schreef toenmalig minister van...

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Ongehoord
Nieuws

Ongehoord Nederland kan eind november van de buis verdwijnen als D66-minister doorzet

Ongehoord Nederland kan mogelijk al eind november verdwijnen van de publieke omroep. De omroep mag op 11 november mondeling reageren op het voornemen van minister Rianne Letschert (D66) om de erkenning in te trekken. Kort daarna kan het definitieve...

Halsema en Van der Plas
Nieuws

Politie wilde ingrijpen bij pro-Hamas-uitingen, Halsema gaf geen toestemming: BBB wil ontslag

De Amsterdamse politie wilde volgens 50PLUS-Kamerlid Jan Struijs ingrijpen bij een pro-Palestijnse demonstratie waar sterke pro-Hamas-uitingen te zien waren, maar kreeg daarvoor geen groen licht van burgemeester Femke Halsema. Agenten wilden optreden...

Jetten Heinen
Nieuws

Kabinet schrapt verplichte externe controleurs bij ministeries ondanks bezwaar Rekenkamer

Minister van Financiën Eelco Heinen (VVD) versoepelt vanaf volgend jaar de regels voor de interne financiële controle bij ministeries. Waar ieder departement nu nog minimaal twee onafhankelijke externe leden in zijn auditcommittee moet hebben,...

Constantijn van Oranje
Nieuws

Prins Constantijn raadt ondernemers aan Nederland te verlaten: 'Zoek je geluk elders'

Prins Constantijn van Oranje vindt dat Nederlandse ondernemers naar het buitenland moeten vertrekken als zij hier onvoldoende kunnen groeien. Volgens de broer van koning Willem-Alexander worden bedrijven afgeremd door bureaucratie, trage...

Jetten
Nieuws

Jetten boos op Trump om deal met Rusland voor goedkopere diesel

De Amerikaanse president Donald Trump heeft een opvallende overeenkomst gesloten met Rusland. Moskou gaat 300.000 ton diesel leveren aan de Verenigde Staten. Terwijl Europa de economische druk op Rusland probeert op te voeren vanwege de oorlog in...

VVD
Nieuws

VVD-kiezers keren Yeşilgöz massaal de rug toe

De positie van VVD-leider Dilan Yeşilgöz staat steeds verder onder druk. Slechts een kwart van de VVD-kiezers wil dat zij bij de volgende Tweede Kamerverkiezingen opnieuw de lijst aanvoert. Nog maar 13 procent beschouwt haar als de meest geschikte...

Patat met frikandel
Nieuws

Gemeente Amsterdam wil fastfoodzaken weren en opent daarom zelf ongezond restaurant

Amsterdam wil meer invloed op het aantal fastfoodzaken in de stad. Daarom wil de gemeente met een kennisinstelling zelf een ongezond restaurant opzetten en de vergunningaanvraag daarna weigeren. Vervolgens moet een rechter bepalen of een nieuwe...

politie iftar
Nieuws

Haagse politie bezocht iftars, maar kerken en hindoetempels zagen nooit agenten

De politie bezocht islamitische iftarbijeenkomsten, maar bij een rondgang langs christelijke kerken en hindoetempels in de regio Den Haag vond Omroep West geen vergelijkbare bezoeken. Kerken en hindoetempels zeggen zelfs nog nooit agenten bij hun...

Boekholt
Nieuws

D66-minister over extra huizen voor asielzoekers: 'Starters kunnen gelukkig bij hun ouders wonen'

De woningnood in Nederland blijft groot. Starters kunnen nauwelijks een betaalbare woning vinden en blijven noodgedwongen bij hun ouders wonen. Tegelijkertijd hebben statushouders in veel gemeenten voorrang bij de verdeling van sociale...

NPO
Nieuws

400 omroepmedewerkers eisen terugtrekking NPO uit Songfestival: 'Ik moest ervan huilen'

Vierhonderd medewerkers van de publieke omroep willen dat de NPO de Nederlandse deelname aan het Eurovisiesongfestival intrekt. In een brandbrief met de naam #NietMijnSongfestival protesteren zij tegen het besluit om volgend jaar mei toch een...

Hermans Vliegenthart
Onderzoek

Artsen zetten late abortusproef door zonder besluit van de Tweede Kamer

Artsen zetten de uitbreiding van abortuszorg tussen 22 en 24 weken door, zonder dat de Tweede Kamer daar ooit een besluit over nam. De stap komt van twee beroepsverenigingen die zelf het initiatief namen, het protocol opstelden en met het...

Ilhan Omar
Nieuws

Inval bij woning Amerikaans congreslid wegens onderzoek immigratiefraude

Federale agenten hebben maandagochtend 12 oktober een inval gedaan in de woning van het van oorsprong Somalische Democratische congreslid Ilhan Omar in Washington D.C. De huiszoeking maakt deel uit van een lopend strafrechtelijk onderzoek dat volgens...