AfD wordt vaak beschreven als radicaalrechts. De partij wil immigratie inperken, komaf maken met het strenge klimaatbeleid, minder wapensteun aan Oekraïne, en minder inmenging vanuit de Europese Unie. Op Europees niveau zit AfD in dezelfde fractie als de PVV.

De laatste tijd neemt de populariteit van AfD zeer toe. Veel Duitsers zijn ontevreden over de aanhoudende inflatie, massa-immigratie en het ambitieuze klimaatbeleid van de regering. Inmiddels kan AfD rekenen op zo'n 24 procent van alle stemmen in Duitsland, blijkt uit peilingen.

Hiermee is AfD virtueel de tweede partij van Duitsland, na fusiepartij CDU/CSU. Maar in sommige oostelijke deelstaten gaat AfD zelfs ruim aan kop met zo'n 30 procent van de stemmen. De helft van alle Duitsers ziet een regering met de rechtse anti-immigratiepartij wel zitten.

Regering sluit partijverbod niet meer uit
Maar donderdag raakte AfD in opspraak door een onthulling van onderzoeksplatform Correctiv. In november blijken een aantal partijprominenten van AfD te zijn samengekomen met ondernemers, rechtse opiniemakers en twee CDU-leden in Potsdam om de uitzetting van miljoenen Duitsers met een migratieachtergrond te bespreken.

Het gaat niet alleen om asielzoekers en statushouders, maar ook om niet-geïntegreerde migranten met een Duits paspoort. De aanwezigen wilden dit plan voor massadeportatie gaan doorvoeren zodra ze in de Duitse regering zouden zitten.

Desondanks leidt de onthulling tot grote verontwaardiging bij gevestigde politieke partijen in Duitsland. Onder meer bondskanselier Olaf Scholz spreekt er schande van. Nu onthult de vicekanselier en klimaatminister, Robert Habeck, dat hij een verbod op AfD zelfs niet meer uitsluit. Dit vertelt hij bij een bezoek aan Israël aan RTL/ntv. 

"Je moet goed kijken naar individuele verklaringen, mensen en structuren en dan bewijsstukken verzamelen die hard genoeg zijn om een ​​juridische procedure af te dwingen, bewijsmateriaal op te bouwen en daarnaar te handelen. Ik denk dat dat nodig is", licht Habeck toe.

Volgens de klimaatminister overschrijdt AfD belangrijke grenzen. "Er zijn scenario’s die zich kenmerken door etnische zuiverheid en het gebruik van geweld om dat af te dwingen”, aldus Habeck. “In dit opzicht moet iedereen die het gevoel heeft tot de AfD of het spectrum daarvan te behoren, weten wat voor soort mensen het zijn."

In een reactie erkent AfD dat de desbetreffende bespreking plaatsvond. Maar volgens de partij is er weinig nieuws onthuld. AfD wijst er namelijk op dat het plan voor remigratie allang is opgenomen in het partijprogramma.

Scenario van partijverbod
Tot nu toe was er amper politieke steun voor een partijverbod op AfD. Begin december kon een lid van de Duitse Bondsdag, Marco Wanderwitz (CDU), nog niet genoeg handtekeningen verzamelen om een motie voor zo'n verbod in te dienen. Voor de motie zijn 37 Bondsdagleden, oftewel 5 procent, nodig. Maar vrijwel niemand wilde zijn naam zetten onder het voorstel van Wanderwitz.

Wel gaan er in Duitsland steeds meer stemmen op om AfD te verbieden. Door overheidsinstanties wordt er gevreesd voor het vermeende anti-democratische gehalte van de partij. Zo stelde de Duitse president Frank-Walther Steinmeier vorig jaar in toespraak dat "we het allemaal in de hand hebben om degenen die onze democratie verachten op hun plaats te zetten".

Het nieuwsblad Der Spiegel kopte al eens: 'Verbied de vijanden van de grondwet!' In het artikel werd gewaarschuwd dat 'de AfD steeds radicaler is geworden', en dat het daarom 'tijd is om de democratie met betere wapens te verdedigen'.

De co-voorzitter van regeringspartij SPD stelt dat een verbod op AfD moet worden overwogen als de veiligheidsdienst BfV hen categoriseert als 'bewezen rechtsextremisten'. Begin 2023 merkte de binnenlandse veiligheidsdienst BfV de partij aan als 'verdacht' en sprak van 'extremistische elementen' binnen AfD. Dit was de eerste keer sinds de Tweede Wereldoorlog dat de geheime dienst een politieke partij als 'verdacht' heeft aangemerkt.

Op 27 februari zal de rechter in Münster oordelen over de grondwettelijkheid van AfD. Als AfD dan wordt gekwalificeerd als ongrondwettelijk, is de kans aanwezig dat de politieke steun voor een partijverbod zal toenemen.