Jan Vayne verdiende miljoenen met zijn pianocarrière. Maar ondertussen is een groot deel van zijn zuurverdiende vermogen verdwenen door duurzaam beleggen. In de loop der jaren, vanaf 2011, kocht hij ruim 34.000 certificaten bij de Triodos Bank die aanvankelijk nog zo'n 2,86 miljoen euro waard waren.

Maar tijdens de coronacrisis besloot Triodos Bank om de handel drie jaar stil te leggen, omdat certificaathouders massaal hun certificaten wilden verkopen. Deze gedwongen stop bleek desastreus voor de waarde van de certificaten, die ruim halveerde naar 32 euro. Hierdoor leed Jan Vayne leed een verlies van 1,77 miljoen euro in een paar jaar tijd.

In totaal verloren de beleggers zo'n 550 miljoen euro van de 1,2 miljard euro. Sindsdien proberen duizenden beleggers, waaronder Vayne, het bestuur van Triodos verantwoordelijk te houden voor de koersval. Met de stichting Triodos Tragedie diende een groep gedupeerde certificaathouders een massale schadeclaim in. Volgens hen is Triodos aansprakelijk voor de grote waardedaling in certificaten.

Nu stelt de rechter Vayne in het gelijk. Volgens hem heeft Triodos niet voldaan aan zijn zorgplicht, door de pianist niet te beschermen tegen de risico's vanwege zijn beperkte beleggingskennis. Dit is een grote opluchting voor Vayne, vertelt hij bij AD: "Het advies om al mijn vermogen in certificaten te steken kwam van Triodos: in elk halfjaarlijks gesprek met mijn adviseur vroeg ik met klem of die certificaten nog steeds het meest veilig waren om mijn spaargeld in te steken, en telkens antwoordde de Triodos-adviseur dat dit zo was. Er kon niets mee gebeuren! Sterker nog, er werd me voorgehouden om het bescheiden rendement ook weer in certificaten te steken en met nieuw gespaard geld extra certificaten bij te kopen."

Groen beleggen
Triodos Bank is gericht op duurzaamheid en noemt zichzelf zelfs 'één van de duurzaamste banken ter wereld'. De bank wil beleggen op basis van duurzame doelen, zoals biologische voeding en landbouw, duurzame energie, microkrediet en sociale werkplaatsen. 

Maar duurzaam beleggen lijkt in de praktijk ook problemen met zich mee te brengen. Dit kwam eerder dit jaar aan het licht bij ABP, het grootste pensioenfonds in Nederland. ABP is door VBDO vijfmaal bestempeld tot 'het duurzaamste pensioenfonds' van Nederland. Maar de nieuwe klimaatkoers blijkt een grote schaduwzijde te hebben: het is namelijk een financiële aderlating.

Desondanks willen de vijf grootste pensioenfondsen van Nederland miljarden euro's gaan investeren in de energietransitie. Wel willen ze dat dit buiten het democratisch mandaat om gebeurt, en dat de overheid moet meebetalen bij verlieslijdende projecten. Dit lieten ABP, PFZW, PMT, BpfBouw en PME vorige week weten in een brief aan de twee informateurs. In totaal beleggen deze fondsen bijna 900 miljard euro aan Nederlands pensioengeld van ambtenaren, bouwvakkers, metaalwerkers en zorgmedewerkers