Het kabinet wil dat alle gedupeerde ouders tegen 2027 volledig zijn gecompenseerd. De commissie waarschuwt echter dat dit met de huidige aanpak nog vijftien tot twintig jaar kan duren. Het proces is volgens de onderzoekers een "onoverzichtelijke en onuitvoerbare kluwen" geworden. Veel gedupeerden worden onvoldoende geholpen, en de beloofde ruimhartigheid is volgens de commissie ver te zoeken binnen de betrokken overheidsorganisaties.

Op dit moment zijn zo’n 40.000 ouders erkend als gedupeerden. Hoewel ruim 80 procent van deze ouders een eerste integrale beoordeling heeft gehad, zitten de grootste knelpunten bij de afhandeling van aanvullende schade, bezwaren en de verstrekking van dossiers. Ouders die verder willen procederen over aanvullende schade, zoals arbeidsongeschiktheid of verlies van een woning, worden geconfronteerd met complexe en langzame procedures.

De commissie stelt dat er stevig moet worden ingegrepen om de situatie te verbeteren. Ze adviseert om het aantal loketten terug te brengen van vijf naar twee. In de voorgestelde route A kunnen ouders terecht voor emotioneel herstel en om hun schade aannemelijk te maken. Route B richt zich op ouders die hun schade zelf willen indienen, met ondersteuning van een advocaat. Dit moet de bureaucratische wirwar en de lange doorlooptijden terugdringen.

Daarnaast moet de overheid ruimhartiger omgaan met de aannemelijke verhalen van gedupeerden. Het huidige systeem, waarbij ouders meerdere fasen moeten doorlopen, maakt de situatie onnodig complex en creëert nieuwe teleurstellingen. Ouders die als gedupeerde worden erkend, krijgen nu direct een bedrag van 30.000 euro. Voor aanvullende schade moeten ze echter opnieuw door een tijdrovend proces.

De afhandeling van bezwaren vormt een ander groot knelpunt. Duizenden bezwaren hebben zich opgestapeld bij de Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (UHT). Het tempo van de afhandeling is zo traag dat ouders hier inmiddels compensatie voor kunnen aanvragen. De commissie adviseert om dwangsommen af te schaffen en de instroom van bezwaren te verminderen door ruimhartiger besluiten te nemen.

De commissie benadrukt dat de overheid geen herstel moet beloven dat zij niet kan waarmaken. Dit leidt alleen maar tot nieuwe teleurstellingen en frustratie. Volgens de onderzoekers kan de overheid beter erkennen wat er is misgegaan en luisteren naar de ouders, in plaats van hen te belasten met ingewikkelde regelingen.