Greenpeace-zaak legt zwakke plek stikstofbeleid bloot: 'Haal normen uit de wet'
De uitspraak in de Greenpeace-zaak zorgt voor grote spanningen in Den Haag. De rechter oordeelde dat de Nederlandse overheid haar eigen stikstofdoelen niet haalt, wat volgens de rechtbank leidt tot verslechtering van natuur in Natura 2000-gebieden. Tijdens een commissiedebat over de uitvoerbaarheid van het stikstofbeleid op het boerenerf botsten FVD-Kamerlid Lidewij de Vos en Landbouwminister Femke Marije Wiersma (BBB) over de interpretatie van deze uitspraak.
FVD-Kamerlid Lidewij de Vos bekritiseert de stikstofnormen die de overheid zelf in de wet heeft opgenomen. Volgens haar vormen deze normen de kern van de huidige problemen. “Als wij die normen niet in de wet zouden hebben staan, dan kon de rechter ook niet zeggen: 'U houdt zich niet aan de doelen die u heeft gesteld.' Dan was er helemaal geen probleem geweest.”
Ze verwijst naar de uitspraak van de Raad van State en stelde dat het opnemen van kritische depositiewaarden (KDW’s) in de wet een unieke keuze van Nederland is. “Nederland is het enige land dat dat ook daadwerkelijk in de wet heeft opgenomen,” zegt ze. Volgens haar zou het simpelweg schrappen van deze normen het juridische probleem oplossen. “Als je die normen uit de wet haalt dan kan je dus ook niet meer door de rechtbank gehouden worden aan die norm. Dus dat zou dit onderdeel in één klap oplossen.”
.@lidewij_devos vroeg @ministerLVVN Wiersma (BBB) naar een reactie op de #Greenpeace uitspraak. Kijk even mee: pic.twitter.com/9Z8jEkNW9H
— Forum voor Democratie (@fvdemocratie) January 24, 2025
Minister Wiersma: “Stikstofregels zijn internationaal vastgesteld”
Minister Wiersma gaat uitgebreid in op de opmerkingen van De Vos en verwijst naar internationale verplichtingen. “De kritische depositiewaarden zijn niet iets wat wij hier in Nederland hebben bedacht,” legt ze uit. “Het zijn internationaal wetenschappelijk onderbouwde normeringen, vastgesteld in het kader van de Vogel- en Habitatrichtlijn.”
De minister wijst erop dat Nederland verplicht is deze Europese richtlijnen te implementeren en dat stikstof een van de factoren is die bijdragen aan verslechtering van natuurgebieden. “Zelfs als we de kritische depositiewaarden niet expliciet in onze wetgeving zouden opnemen, blijven we gebonden aan het verslechteringsverbod in de Europese richtlijnen.”
Debat over de interpretatie van de uitspraak
De Vos reageert kritisch op de uitleg van de minister en citeert uit de uitspraak van de Raad van State. Ze leest voor: “De rechtbank komt kort gezegd tot het oordeel dat de staat onrechtmatig handelt door de verslechtering van de stikstofgevoelige natuur in Natura 2000-gebieden niet tijdig te stoppen en de wettelijke stikstofdoelen voor eind 2025 niet en voor eind 2030 zeer waarschijnlijk niet te halen.”
Volgens De Vos leidt de uitspraak tot een cirkelredenering. “Als je die stikstofnormen helemaal niet erkent en niet in de wet opneemt, kan er ook niet geconcludeerd worden dat hun overschrijding leidt tot natuurverslechtering.”
Minister Wiersma verwijst terug naar de internationale verplichtingen en benadrukt dat het verslechteringsverbod van kracht blijft, ongeacht de aanwezigheid van stikstofnormen in de nationale wetgeving. Ze roept op tot een constructieve aanpak en wijst op de juridische houdbaarheid van eventuele alternatieven.
