Rayner wil een 16-koppige raad oprichten die ministers gaat adviseren over islamofobie en de bestrijding ervan. Een van de belangrijkste taken van de raad wordt het opstellen van een officiële definitie van de term.

Voormalig Conservatief minister Dominic Grieve wordt genoemd als mogelijke voorzitter. Hij heeft eerder gewerkt aan initiatieven tegen anti-moslimhaat en was betrokken bij een parlementair rapport uit 2018, waarin een definitie van islamofobie werd vastgesteld. In dat rapport werd islamofobie omschreven als 'geworteld in racisme en een vorm van racisme die gericht is op uitingen van moslim-zijn of het waargenomen moslim-zijn'. De Labour-partij nam deze definitie destijds over.

Grieve zag islamofobie destijds als een serieus probleem: “Volledig wettige moslims die hun dagelijkse leven leiden en goed geïntegreerd zijn in de samenleving, worden nog steeds gediscrimineerd en mishandeld.”

Felle kritiek: ‘Een verkapte blasfemiewet’
Niet iedereen is blij met de plannen. Vooral binnen de Conservatieve Partij klinkt harde kritiek, meldt The Telegraph. Tegenstanders vrezen dat een te brede definitie zal leiden tot beperkingen op kritiek op de islam.

Schaduwminister van Justitie Robert Jenrick noemt het plan problematisch. “De regering moet stoppen met deze totaal misplaatste definitie van islamofobie. Natuurlijk moeten we anti-moslimhaat bestrijden, maar deze definitie is een Trojaans paard voor een blasfemiewet die de islam beschermt tegen kritiek.”

Volgens hem is er sprake van een dubbele standaard. “Waarom vinden Labour-parlementariërs het prima om het christendom belachelijk te maken, maar mag de islam niet bekritiseerd worden? Keer op keer laat deze regering een Orwelliaanse minachting voor de vrijheid van meningsuiting zien.”

Paul Stott, onderzoeker op het gebied van extremisme, deelt die zorgen. “De regering geeft zorgwekkende signalen af. Het lijkt erop dat ze openstaat voor beperkingen op blasfemie, en dat ze al een definitie van islamofobie heeft gekozen. Als dat zo is, is dat rampzalig voor de vrijheid van meningsuiting.”

Ook plannen voor een antisemitisme-raad
Naast een raad over islamofobie werkt Rayner ook aan een adviesgroep over antisemitisme. Maar daarover klinken binnen de Joodse gemeenschap gemengde geluiden. Sommige organisaties vinden dat bestaande structuren al voldoende bescherming bieden tegen antisemitisme en dat een aparte raad niet nodig is.

De Britse regering benadrukt dat ze zich inzet tegen alle vormen van religieuze en raciale haat. Een woordvoerder van het ministerie zegt: “Alle vormen van religieuze en raciale haat zijn volstrekt onaanvaardbaar in onze samenleving. We werken aan een geïntegreerde en samenhangende aanpak om zowel islamofobie als antisemitisme tegen te gaan.”

Volgens de regering is er geen sprake van een nieuwe blasfemiewet. “Er komen geen blasfemiewetten onder deze regering. We zijn vastberaden om alle vormen van haat en verdeeldheid aan te pakken.”

Wat de exacte taken en bevoegdheden van de Islamofobie-raad zullen zijn, is nog niet duidelijk. De komende maanden zullen uitwijzen of de definitie die Rayner nastreeft daadwerkelijk wordt ingevoerd en welke impact dat zal hebben op het maatschappelijk debat in het Verenigd Koninkrijk.